Hạ tầng xanh cho phát triển bền vững
Thành lập từ năm 2012, Khu công nghiệp Tân Bình có diện tích hơn 320ha, nằm trên trục kết nối vùng Đông Nam Bộ, được ví như “cánh cửa công nghiệp” của khu vực. Ngay từ khi quy hoạch, chủ đầu tư xác định ba trụ cột phải song hành: hạ tầng hiện đại, môi trường bền vững và an toàn sản xuất, coi đây là yếu tố cốt lõi để thu hút vốn, nhất là từ các nhà đầu tư quốc tế coi trọng tiêu chuẩn môi trường.
Trên nền định hướng đó, hơn 1.100 tỷ đồng đã được dành cho đầu tư hạ tầng kỹ thuật, trong đó nhà máy xử lý nước thải tập trung công suất 2.300m3/ngày đêm được xem là “trái tim xanh” của toàn khu. Công trình này không chỉ là hạng mục kỹ thuật bắt buộc mà còn là tuyên ngôn về cách tiếp cận phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường.
Theo ông Nguyễn Quốc Thái, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Khu công nghiệp Tân Bình, các dự án muốn vào khu công nghiệp đều được sàng lọc kỹ, ưu tiên ngành nghề có mức độ ô nhiễm thấp, có phương án xử lý, tái sử dụng chất thải. Cùng với đó, Khu công nghiệp Tân Bình chú trọng tỷ lệ cây xanh, bố trí không gian sản xuất, kho tàng, hạ tầng dịch vụ và khu vực đệm với khu dân cư một cách hợp lý, qua đó giảm thiểu tác động tiêu cực của hoạt động công nghiệp tới đời sống người dân.
Nhà máy xử lý nước thải tập trung vận hành liên tục 24 giờ mỗi ngày, nước đầu ra được quan trắc thường xuyên, bảo đảm đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường tự nhiên. Việc đầu tư hệ thống xử lý bài bản khiến chi phí vận hành tăng lên, song theo lãnh đạo doanh nghiệp, đây là khoản đầu tư cho tương lai, góp phần tạo môi trường làm việc an toàn và là lợi thế cạnh tranh quan trọng khi làm việc với các tập đoàn toàn cầu đang siết chặt yêu cầu về phát triển bền vững. Hiệu quả môi trường của mô hình ngày càng rõ.
Công nghệ xử lý hiện đại, giám sát minh bạch
Tại khu xử lý nước thải, mọi quy trình đều được thiết kế theo chuỗi khép kín nhiều công đoạn. Anh Phạm Ngọc Huy, cán bộ kỹ thuật nhà máy, cho biết nước thải từ các nhà máy trước hết đi qua song chắn rác và bể lắng cát để loại bỏ rác thô và tạp chất vô cơ. Tiếp đó, phần chất rắn nhẹ được tách bằng phương pháp tuyển nổi với bọt khí ozone, giúp giảm tải cho các công đoạn phía sau và bước đầu khử mùi, khử màu.
Khối nước sau tiền xử lý được đưa vào hệ thống sinh học kỵ khí, nơi các chủng vi sinh vật chuyên dụng phân hủy chất hữu cơ phức tạp thành hợp chất đơn giản, rồi chuyển hóa thành khí metan (CH4) và carbon dioxide (CO2). Song song, hệ thống oxy hóa bằng ozone tiếp tục xử lý sâu, diệt vi khuẩn, giảm tới khoảng 90% các chỉ số ô nhiễm như COD, BOD, SS và tới 95% Coliform, tạo nền cho các công đoạn hoàn thiện phía sau.
Nước thải sau xử lý sinh học được dẫn sang cụm tuyển nổi và lắng thứ cấp nhằm loại bỏ triệt để cặn lơ lửng còn sót lại. Phần bùn tách ra được phân loại để tái sử dụng: bùn vô cơ nặng có thể dùng làm nguyên liệu, phụ gia trong sản xuất vật liệu xây dựng; bùn hữu cơ nhẹ được phối trộn, ủ làm phân bón, cải tạo đất, qua đó giảm lượng chất thải phải chôn lấp, từng bước hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn ngay trong khu công nghiệp.
Điểm nhấn của nhà máy là hệ thống SCADA - công nghệ tự động hóa cho phép giám sát và điều khiển toàn bộ quy trình xử lý nước thải trên nền tảng số. Từ phòng điều khiển trung tâm, các thông số lưu lượng, pH, nồng độ ô nhiễm, tình trạng vận hành thiết bị được cập nhật theo thời gian thực. Khi có biến động bất thường, hệ thống ngay lập tức phát cảnh báo để cán bộ kỹ thuật kịp thời điều chỉnh, hạn chế tối đa rủi ro sự cố môi trường.
Theo anh Phạm Ngọc Huy, việc ứng dụng SCADA giúp minh bạch hóa dữ liệu vận hành, tạo điều kiện để các cơ quan quản lý nhà nước và đối tác giám sát, kiểm chứng chất lượng xử lý nước thải khi cần thiết. So với phương thức giám sát thủ công, mô hình này vừa nâng cao độ chính xác, vừa tiết kiệm nhân lực, tạo nền tảng để Khu công nghiệp tiếp tục nâng cấp theo các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển xanh, giảm phát thải khí nhà kính và chuyển dịch sang kinh tế tuần hoàn ngày càng rõ nét, mô hình nhà máy xử lý nước thải hiện đại tại Khu công nghiệp Tân Bình cho thấy cách tiếp cận chủ động của doanh nghiệp hạ tầng. “Trái tim xanh” này không chỉ bảo vệ môi trường khu vực, mà còn góp phần nâng cao hình ảnh, sức hấp dẫn đầu tư của một vùng công nghiệp năng động đang chuyển mình theo hướng bền vững.
