Ngày 29/7, theo Reuters, IMF đã nâng nhẹ mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu thêm 0,2 điểm phần trăm lên 3,0% cho năm 2025 và thêm 0,1 điểm phần trăm lên 3,1% cho năm 2026. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn mức tăng trưởng 3,3% mà IMF dự báo cho cả hai năm hồi tháng 1, cũng như mức trung bình lịch sử trước đại dịch Covid-19 là 3,7%.
Bên cạnh đó, bản báo cáo cũng vẫn cảnh báo rằng nền kinh tế toàn cầu đang phải đối mặt với những rủi ro lớn, bao gồm khả năng tăng thuế suất, căng thẳng địa chính trị và thâm hụt tài chính.
Cũng cần nhắc lại, gần nhất, từ cách tiếp cận của mình, Ngân hàng Thế giới (WB) hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 xuống còn 2,3% (từ mức 2,7%). Trong bản Báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu công bố ngày 10/6 ấy, lý do được WB đưa ra là những nghi ngại về cuộc chiến thuế quan cũng như môi trường bất ổn, những yếu tố đặt ra thách thức cho hầu hết các nền kinh tế. Và đến hiện tại, tổng thể, WB cũng vẫn chưa thay đổi cách tiếp cận này.
Có lẽ, sau những diễn biến đàm phán thương mại song phương giữa nước Mỹ và các đối tác kinh tế toàn cầu gần đây, IMF đã bắt đầu cảm thấy có thể đưa ra những triển vọng dự báo lạc quan hơn. Hầu hết các nước có quan hệ thương mại với Mỹ đều đã phản ứng khá nhanh chóng và mềm mỏng, để các cuộc thương thảo diễn ra tương đối thuận lợi, từ đó xóa mờ đi khá nhiều những nỗi ám ảnh về sự hỗn loạn. Không chỉ vậy, ngay từ tháng 6, các nhà phân tích của WB cũng đã khẳng định: Xác suất xảy ra suy thoái kinh tế toàn cầu vẫn sẽ chỉ ở dưới mức 10%.
Mặc dù vậy, không thể phủ nhận, guồng máy kinh tế thế giới vẫn đang bị bao phủ bởi “những đám mây đen” không dễ xua tan.
Đầu tiên, "Nền kinh tế thế giới vẫn đang bị tổn thương và sẽ tiếp tục bị tổn thương với mức thuế quan hiện nay, mặc dù tình hình không tệ như những gì có thể xảy ra" - Pierre-Olivier Gourinchas, nhà kinh tế trưởng của IMF, nhận định. Và hơn thế, nguy cơ về một cuộc chiến thương mại toàn cầu vẫn luôn hiện hữu, bởi nó luôn có thể quay lại, bất cứ khi nào nếu có những mâu thuẫn lợi ích đủ lớn. Nói như ông Gourinchas, “Chúng ta sẽ phải xem liệu những thỏa thuận này có được duy trì hay không, có bị phá vỡ hay không, và liệu chúng có kèm theo những thay đổi khác trong chính sách thương mại hay không". Cũng theo IMF lập luận, tăng trưởng toàn cầu vào năm 2025 sẽ thấp hơn khoảng 0,2 điểm phần trăm (so với dự báo vừa được cập nhật) nếu mức thuế quan tối đa được công bố vào tháng 4 và tháng 7 được thực hiện.
Không chỉ vậy, các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới cũng đang tiếp tục phân hóa. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn giữ lập trường thận trọng về cắt giảm lãi suất, trong bối cảnh áp lực lạm phát chưa hạ nhiệt bền vững. Ngược lại, nhiều ngân hàng trung ương ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã cắt giảm lãi suất nhanh hơn dự kiến, nhằm phản ứng trước áp lực tăng trưởng suy yếu và xu hướng đồng USD mất giá. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đã giảm lãi suất mạnh và gần hoàn tất chu kỳ nới lỏng.
Ở một khía cạnh khác, tại Mỹ, lạm phát có khả năng tăng trở lại vào cuối năm nay, do ảnh hưởng từ chính sách thuế và dòng nhập cư tăng mạnh. Tuy nhiên, bên kia Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) lại đối mặt nguy cơ giảm phát, do cầu yếu và đồng euro lên giá. Trung Quốc hiện cũng vẫn đang rơi vào tình trạng giảm phát kéo dài vì bất cân xứng cung - cầu.
Thêm vào đó, không thể không nhấn mạnh: Tác động từ những yếu tố nằm ngoài lĩnh vực kinh tế như xung đột, chiến tranh, thiên tai, biến đổi khí hậu… cũng khiến hệ thống kinh tế toàn cầu khó thật sự tìm lại được sức bật mạnh mẽ.
Và bởi vậy, câu hỏi về sự phát triển bền vững vẫn đang đợi những câu trả lời■
