Và đó không phải là một dự báo mang tính lý thuyết, mà đã gắn liền với các hành động thực tế. Trong ngày 17/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm (Lin Jian) tuyên bố: Trung Quốc sẽ cung cấp hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp cho Iran, Jordan, Liban và Iraq. Theo ông, cuộc chiến đã gây “thảm họa nhân đạo nghiêm trọng” và ông hy vọng viện trợ sẽ phần nào giúp giảm bớt những khó khăn cho người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng.
Đồng thời, trong những diễn biến liên quan, một số quốc gia ở Trung Á và Tây Á cũng đã góp tay giúp đỡ người dân Iran. Thí dụ, chính quyền Uzbekistan thông báo đã gửi tới Iran một số lượng thực phẩm (bột mì, gạo, đường, mì ống, dầu hướng dương và đồ hộp), cùng với thuốc men và vật tư y tế. Bên cạnh họ, Turkmenistan cũng đã gửi viện trợ, theo lệnh của Tổng thống Serdar Berdimuhamedov, với phần lớn là nhu yếu phẩm dành cho trẻ em.
Trước đó, Azerbaijan gửi đến Iran ba xe tải chở hàng viện trợ, gồm 10 tấn bột mì, sáu tấn gạo, 2,4 tấn đường, hơn 4 tấn nước, khoảng 600 kg trà, khoảng hai tấn thuốc men và bộ dụng cụ sơ cứu. Azerbaijan còn tiếp nhận các máy bay chở hàng viện trợ nhân đạo của Nga cho Iran, sau đó đưa hàng viện trợ đến cửa khẩu biên giới Astara để vận chuyển tiếp đến Iran. Tổng lượng hàng viện trợ nhân đạo của Nga khoảng 13 tấn, gồm nhiều vật tư y tế.
Nhưng, chừng đó chắc chắn vẫn là chưa đủ.
Sau gần 20 ngày giao tranh, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã phá hủy và gây thiệt hại nghiêm trọng cho hơn 61.000 cơ sở quân sự và dân sự tại Iran, trong đó có cả trường học và trung tâm y tế. Gần 1.500 người đã thiệt mạng trong bối cảnh cường độ các cuộc tấn công không ngừng leo thang. Theo số liệu của Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc về Người tị nạn (UNHCR), khoảng 3,2 triệu người Iran đã phải rời bỏ nhà cửa kể từ khi xung đột nổ ra hôm 28/2.
Trong khi đó, đáng lo ngại gấp bội, theo Reuters, chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã gây gián đoạn các tuyến vận chuyển viện trợ nhân đạo chủ chốt, khiến nhiều chuyến hàng cứu trợ khẩn cấp tới một số khu vực khủng hoảng nghiêm trọng nhất thế giới bị trì hoãn.
Trên cơ sở ấy, Phó Giám đốc điều hành WFP - ông Carl Skau nhận định đầy u ám: Chi phí lương thực, dầu mỏ và vận tải biển tăng cao có thể đẩy thêm 45 triệu người vào tình trạng đói cấp tính, khiến tổng số người thiếu ăn trên thế giới vượt mốc kỷ lục hiện nay là 319 triệu người. Ông nhấn mạnh: Chi phí vận chuyển của WFP đã tăng 18% kể từ ngày 28/2, và một số lô hàng viện trợ các điểm nóng nhân đạo đã buộc phải chuyển hướng. Chi phí phát sinh gây áp lực nặng nề lên WFP, trong bối cảnh tổ chức này đã và đang phải cắt giảm mạnh chi tiêu, do nhiều quốc gia tài trợ chuyển ưu tiên tài chính cho các mục tiêu quốc phòng.
Một con số cực kỳ đau lòng: Cho dù xung đột trên Dải Gaza đã tạm khép lại cuối năm ngoái, thông qua một thỏa thuận ngừng bắn, thì nạn đói cũng như các yếu tố của cuộc khủng hoảng nhân đạo sâu sắc tại đây vẫn hiện hữu. Tính đến trung tuần tháng 3/2026, số người thiệt mạng ở Gaza vẫn tiếp tục tăng, và đã vượt qua mốc 72.000 người - điều đang bị khói lửa chiến sự Iran-Mỹ và Israel che mờ. Những người dân Palestine ở Gaza lại đã bị đẩy vào một cuộc chiến sinh tồn, khi phải đối diện với những kệ hàng viện trợ trống rỗng, do nguồn cung bị cắt đứt. Và kinh khủng hơn, điều đó trở thành nỗi ám ảnh dành cho tương lai con cái của họ.
Thế nhưng, xung đột vũ trang vẫn chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt. Và những phận người vẫn cứ bị cuốn theo…■
