Khơi thông nguồn lực thúc đẩy công nghệ chiến lược

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ.
Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ.

Nghị quyết số 57-NQ/TW đang tạo động lực thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, với nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị bay không người lái (UAV) hay công nghệ sinh học đã sẵn sàng bước vào giai đoạn ứng dụng. Song để tạo đột phá, Việt Nam vẫn cần khơi thông các nút thắt về thể chế, hạ tầng tính toán, nguồn lực và liên kết giữa Nhà nước, viện/ trường và doanh nghiệp.

Từ định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều chương trình, dự án nghiên cứu, phát triển công nghệ đã được triển khai đồng bộ tại các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, từng bước hiện thực hóa mục tiêu làm chủ các công nghệ chiến lược.

Theo Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương, đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 28 đề xuất của các bộ, ngành về triển khai ứng dụng và phát triển công nghệ chiến lược. Qua rà soát bước đầu, nhiều công nghệ như AI Camera, robot di động tự hành, UAV, nền tảng giáo dục thông minh cùng một số sản phẩm vaccine, sinh phẩm và công nghệ sinh học được đánh giá có mức độ sẵn sàng cao, kỳ vọng tạo đột phá và mang lại kết quả bước đầu ngay trong năm 2026.

Đây đều là những lĩnh vực Việt Nam đã có nền tảng nghiên cứu hoặc sản phẩm thử nghiệm, sẵn sàng tham gia giải quyết các bài toán quản lý đô thị, giao thông, an ninh, nông nghiệp, sản xuất công nghiệp, logistics, y tế và giáo dục.

Nhiều doanh nghiệp cũng đang chủ động đầu tư để làm chủ các công nghệ chiến lược. Tập đoàn Vingroup đã xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt quy mô hơn 350 tỷ token, phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn có quy mô tới 420 tỷ tham số và từng bước hình thành hệ sinh thái ứng dụng AI trong toàn Tập đoàn.

Tương tự, Tập đoàn Phenikaa lựa chọn tập trung phát triển năm nhóm công nghệ lõi gồm bán dẫn, công nghệ tự hành, y sinh phục vụ y học chính xác, vật liệu tiên tiến và tích trữ năng lượng. Đây đều là những lĩnh vực ưu tiên mà Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định là công nghệ chiến lược quốc gia.

Đáng chú ý, mỗi hướng nghiên cứu đều gắn với các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc, từ giáo dục, việc làm, hạ tầng công nghiệp đến y tế và năng lượng sạch. Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu là làm chủ công nghệ và đưa công nghệ trở thành giải pháp cho những bài toán phát triển của đất nước, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Dù đã đạt những kết quả nhất định tuy nhiên, việc triển khai công nghệ chiến lược hiện đối mặt với nhiều vướng mắc: Khung pháp lý chưa đồng bộ, thiếu hụt nguồn nhân lực, hạ tầng nghiên cứu rời rạc, thiếu kết nối giữa viện, trường và doanh nghiệp…

Phát biểu ý kiến tại hội nghị toàn quốc sơ kết một năm sáu tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ông Lưu Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần VinSmart Future cho biết: Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc các mô hình AI nước ngoài, dẫn đến chi phí cao, phụ thuộc công nghệ và tiềm ẩn rủi ro về dữ liệu. Bên cạnh đó, hạ tầng tính toán đang là nút thắt lớn khi chi phí đầu tư việc mua sắm hoặc góp vốn vào các bộ xử lý đồ họa (GPU) vượt quá khả năng của nhiều doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu.

Theo ông, trong cuộc đua AI hiện nay, rào cản lớn nhất không còn nằm ở thuật toán mà là thể chế và hạ tầng.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn này, ông Tuấn đề xuất Chính phủ xây dựng chương trình AI quốc gia với trọng tâm phát triển các mô hình AI nền tảng như mô hình ngôn ngữ lớn, mô hình đa phương thức, AI cho robot, sản xuất thông minh và các lĩnh vực chiến lược.

Cùng với đó, cần đầu tư hạ tầng tính toán AI quốc gia theo mô hình dùng chung, tương tự hạ tầng điện toán đám mây, giúp các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp tiếp cận năng lực tính toán với chi phí hợp lý; hoàn thiện thể chế để tạo môi trường thuận lợi cho phát triển AI, như xây dựng cơ chế AI Sandbox đối với các công nghệ mới...

Trước yêu cầu hiện thực hóa các mục tiêu phát triển công nghệ chiến lược, ông Phương cho rằng, đây là nhiệm vụ hoàn toàn mới, có độ phức tạp cao và mang tính liên ngành, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, cơ quan ngang bộ và địa phương. Theo ông, đối với những lĩnh vực có độ phức tạp lớn như công nghệ vệ tinh, đường sắt tốc độ cao hay công nghệ khai thác, chế biến đất hiếm, việc nghiên cứu và phát triển cần được triển khai bài bản, theo lộ trình rõ ràng đến năm 2026 và tầm nhìn đến 2030.

Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ huy động nguồn lực để rà soát, thẩm định toàn bộ các đề xuất, bài toán công nghệ chiến lược, qua đó lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm để tập trung đầu tư.

Để tạo thêm động lực cho quá trình này, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề xuất tham mưu Chính phủ sớm triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với hoạt động đặt hàng, mua sắm sản phẩm công nghệ chiến lược và quỹ đầu tư mạo hiểm. Trọng tâm là mở rộng phạm vi áp dụng các cơ chế đặc thù như đặt hàng nghiên cứu, khoán chi theo kết quả, mua sắm lô sản phẩm công nghệ chiến lược đầu tiên do doanh nghiệp trong nước phát triển và đầu tư mạo hiểm có vốn nhà nước.

Có thể bạn quan tâm

Đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự diễn đàn. (Ảnh: HÙNG ANH)

Việt Nam nắm bắt cơ hội mở rộng ứng dụng UAV, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam 2026 không chỉ góp phần cập nhật xu hướng và nhận diện các vấn đề chính sách mà còn tạo thêm nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và từng bước đưa kinh tế tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo các nước tham dự Phiên chính thức Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ. Ảnh: TTXVN

Ngoại giao công nghệ mở thêm không gian phát triển cho Việt Nam

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quan hệ đối ngoại, chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới các đối tác lớn như Nga và Pháp mở thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ, nhân lực và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long tham dự và phát biểu tại họp báo ngày 10/9. (Ảnh: Thu Phương)

Luật sửa đổi 4 luật về công nghệ, viễn thông: Giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu

Với việc cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền, sử dụng dữ liệu thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, Luật số 20/2026/QH16 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong phương thức quản lý nhà nước: giảm những rào cản không còn cần thiết, tăng hậu kiểm và giám sát tuân thủ.

Người dân cần nâng cao cảnh giác và có ý thức khi tham gia mạng xã hội.

Mạnh tay để mạng xã hội không còn "ô nhiễm"

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.

Các đại biểu trao đổi tại KOL Summit 2026.

Củng cố sức mạnh mềm quốc gia trên không gian số

Ngày 7/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL (người có ảnh hưởng), nhà sáng tạo nội dung cùng đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II-KOL Summit 2026.

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Tại triển lãm Secutech+ Vietnam 2026, HTI Group giới thiệu hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ được nghiên cứu, phát triển và làm chủ bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, từ các giải pháp phục vụ an ninh, giám sát, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đến những ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số...

Từ những em bé thu mình vì mặc cảm, các em ở trường Hy Vọng dần hòa nhập với bạn bè, được ghi nhận bởi những thế mạnh riêng và tìm thấy vị trí của mình trong tập thể.

Có một ngôi trường nhân văn mang tên Hy Vọng

Giáo dục nhân văn ngoài truyền đạt kiến thức, còn cần môi trường để những đứa trẻ có xuất phát điểm khác nhau vẫn được học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai. Ở Đà Nẵng có một ngôi trường như vậy - Trường Hy Vọng.

Tham quan Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. (Ảnh: Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

Điện hạt nhân: Xây nhà máy chỉ là điểm khởi đầu

Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.

Sở Khoa học-Công nghệ Hà Nội tổ chức diễn tập ứng phó y tế trong sự cố bức xạ và hạt nhân. (Ảnh: Thu Hằng)

Quản lý an toàn bức xạ trước yêu cầu mới

Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm áp dụng quy chuẩn kỹ thuật có liên quan. (Ảnh: Tô Hội)

Quy chuẩn kỹ thuật: “Hàng rào” bắt buộc bảo vệ người tiêu dùng

Quy chuẩn kỹ thuật không đơn thuần là những giới hạn, yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, hàng hóa. Đây là công cụ pháp lý bắt buộc giúp Nhà nước kiểm soát các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường, an ninh quốc gia và quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra minh bạch, công bằng.