Khi hấp dẫn đi cùng rủi ro

Chỉ cách nhau vài centimet, đoàn tàu lao qua giữa hai dãy quán cà-phê chật kín du khách, một hình ảnh từng khiến phố đường tàu Hà Nội trở thành biểu tượng du lịch mạo hiểm trên bản đồ thế giới.

Nhưng mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã đề xuất điều chỉnh tổ chức chạy tàu: tàu khách từ phía nam dừng tại ga Hà Nội, tàu từ phía bắc dừng ở ga Gia Lâm. Nếu được thông qua, đoạn đường sắt xuyên qua khu phố cổ - nơi từng là "phố cà-phê đường tàu" nổi tiếng - sẽ không còn tàu khách chạy qua. Một nét "lạ" của Hà Nội đang đứng trước nguy cơ khép lại vĩnh viễn.

Đây không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật giao thông. Đằng sau nó là cách thành phố lựa chọn bảo tồn di sản và ưu tiên an toàn. Đề xuất này gắn liền với kế hoạch bảo tồn cầu Long Biên và phát huy giá trị 131 ô vòm cầu đá.

Thành phố dự kiến nhận bàn giao hạ tầng đường sắt đoạn Gia Lâm - Hà Nội trong quý II/2026, để chỉnh trang không gian văn hóa phía tây phố cổ và phía đông Hoàng thành Thăng Long.

Chiều muộn, tiếng chuông báo tàu vang lên giữa không gian chật hẹp. Du khách đứng dày hai bên, ánh mắt dồn về hai thanh ray thép. Trong những căn nhà sát đường tàu, bàn ghế kê gọn, cốc cà-phê còn bốc khói. Còi tàu hú dài, đầu máy chầm chậm tiến tới. Gió mạnh quét qua, một vị khách khẽ nép người vào tường lạnh. Tất cả chỉ trong vài chục giây, nhưng đủ biến nỗi sợ thành ký ức "đáng nhớ".

Khoảng năm 2018, vài quán cà-phê đầu tiên mở dọc đường ray, rồi lan rộng nhanh chóng. Từ ngõ nhỏ vô danh, nơi đây thành "đặc sản" du lịch. Khách nước ngoài đổ về, ảnh "cà-phê bên đường tàu" tràn ngập báo chí và mạng xã hội quốc tế. Nhiều người đến Hà Nội chỉ để ngồi chờ đoàn tàu chạy qua.

Bàn ghế càng sát ray, quán càng đông. Hầu hết các hộ dân kinh doanh vi phạm hành lang an toàn đường sắt. Trong nhiều năm, nơi đây như một "điểm đen" trong quản lý đô thị. Chính quyền loay hoay giữa giữ an toàn và bảo vệ sinh kế hàng chục hộ dân.

Đoàn tàu chạy chậm, nhưng luồng gió đủ hất tung những chiếc ghế. Có tiếng hét, tiếng cười xen những tiếng thở phào. Thống kê chưa ghi nhận tai nạn chết người nghiêm trọng, nhưng va chạm nhẹ không hiếm: tàu húc văng bàn ghế (như vụ tháng 10/2025 khiến du khách hoảng loạn), du khách suýt ngã vào ray khi quay video (vụ tháng 6/2025). Những sự cố này như lời nhắc nhở về ranh giới mong manh giữa an toàn và sức hút du lịch, ở đô thị đông đúc như Hà Nội.

Có người gọi đây là nét văn hóa độc đáo, điểm nhấn cho Hà Nội nghìn năm văn hiến. Có người thấy chỉ là kế sinh nhai của một số hộ dân. Cả hai đều đúng. Nhưng khi xã hội phát triển, an toàn con người phải là giới hạn cuối cùng. Bảo tồn không đồng nghĩa giữ nguyên mọi thứ. Việc khép lại "phố cà-phê đường tàu" có thể mở ra cách tồn tại mới. Không gian văn hóa bền vững, như phố đi bộ, bảo tàng sống dưới ô vòm cầu Long Biên, hay khu dịch vụ du lịch an toàn có thể thay thế. Sinh kế của người dân có thể chuyển hướng sang mô hình mới, vẫn giữ hơi thở thành phố mà không còn nguy cơ đánh đổi sinh mạng con người.

Có những thứ đẹp nhất khi nhìn từ xa, hoặc qua ký ức. "Phố cà-phê đường tàu" có thể chỉ còn là câu chuyện thú vị của một giai đoạn. Nhưng nếu ký ức ấy xây trên rủi ro, việc khép lại nó không phải xóa bỏ văn hóa, mà là cách Hà Nội chọn bảo vệ con người trước sự tò mò nhất thời. Liệu chúng ta có thể biến "phố đường tàu" thành di sản an toàn, một bảo tàng sống giữa lòng phố cổ? Đó mới là câu hỏi cho tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Chặng nước rút của “dân số vàng”

Báo cáo Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024-2074 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố gần đây đưa ra cảnh báo mới nhất về sự chuyển dịch nhân khẩu học quốc gia: Nước ta sẽ kết thúc thời kỳ “dân số vàng” vào năm 2036, sớm hơn ba năm so các tính toán trước đó, để chuyển sang giai đoạn dân số già và siêu già.

Hứa hẹn từ chuyển động quyết liệt

Năm 2025 khép lại như một năm bản lề thực sự, không chỉ bởi những sự kiện lớn gắn với mốc son lịch sử dân tộc, mà còn vì trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, đất nước đã phải đối diện với hàng loạt thử thách chồng chéo.

Biến quyết tâm thành hiện thực

Đã thành thói quen, khi những cuốn lịch đánh dấu thời gian của một năm chỉ còn lại vỏn vẹn vài tờ cuối cùng, cũng là lúc mỗi người trong chúng ta dành thời gian ngồi lại, ngẫm cho mình, cho gia đình và quê hương, đất nước những gì đã qua.

Ảo mộng khởi nghiệp

Khoảng 10 năm gần đây, “startup” (khởi nghiệp) trở thành từ khóa “quốc dân” tại Việt Nam. Từ giảng đường đại học đến quán trà đá vỉa hè, đâu đâu cũng nghe bàn chuyện gọi vốn, xây dựng hệ sinh thái hay khát vọng làm “kỳ lân”. Người người khởi nghiệp, nhà nhà khởi nghiệp.

Ảnh: NAM ANH

Chuyện điều hành giao thông và xử lý vi phạm

Mỗi quốc gia trên thế giới có những bộ luật, chính sách và phương án điều hành giao thông cũng như xử lý vi phạm rất riêng biệt. Mức độ thì tùy thuộc vào sự phát triển kinh tế, công nghệ quản lý, dân trí, dân số, cơ sở hạ tầng, thu nhập và chế tài áp dụng.

Công cụ thông minh, người dùng phụ thuộc

Trên chuyến xe khách cuối năm, duy nhất bà lão đã ngoài 80 đang say ngủ. Phần còn lại đang dán mắt vào màn hình chiếc điện thoại trên tay. Ai đó vô ý, tiếng nhạc của đoạn video ngắn vang lên, phá vỡ không gian yên tĩnh khoang hành khách.

Lời giải cho bài toán ô nhiễm liên vùng

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 224-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW, ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Phản ứng tự nhiên hay xã hội?

Chỉ thông tin cỏn con về Ban Quản lý Chung cư HH Linh Đàm, thuộc phường Hoàng Liệt (Hà Nội) từ chối trông giữ xe điện tại tầng hầm mà lập tức thu hút sự quan tâm rộng rãi và khơi lên nhiều băn khoăn. Chẳng lẽ đó cũng là một “hiệu ứng cánh bướm” từ cú vỗ rất nhỏ giữa Thái Bình Dương?

Cuộc chơi không cần người chơi

Ly cà-phê đặt nhẹ, giọt nước lạnh trên thành cốc chảy dài. Hai người bạn thân quay đầu vào nhau, những nếp nhăn hằn sâu theo khóe mắt. Câu chuyện họ chia sẻ giống hệt hàng nghìn câu chuyện khác ngoài kia: Giá nhà tăng từng ngày, còn tiền gửi ngân hàng chỉ nhích từng năm.

Bao cấp cho người... giàu

Với quan điểm xuyên suốt “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”, Đảng và Nhà nước đã triển khai, đề xuất nhiều chính sách nhân văn nhằm bảo đảm quyền học tập cho mọi trẻ em, nâng cao an sinh xã hội và giảm gánh nặng tài chính cho người dân.

Quản trị rủi ro công bằng

Những ngày qua, lũ lụt hoành hành suốt dải duyên hải Nam Trung Bộ từ Phú Yên, Khánh Hòa đến Đắk Lắk, gây thiệt hại về người và tài sản vô cùng lớn.

Việt Nam đang thiếu lao động trình độ cao. Ảnh: ANH QUÂN

Tìm đúng cánh cửa cho mình

Năm nay, các sự kiện quốc gia đều được mọi người quan tâm đặc biệt. Sau những kỳ lễ tiết tưng bừng phấn khởi, phải có một khoảng thời gian để mỗi cá nhân “nguội” lại.

Ngập do triều cường tại TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: THẾ ANH

“Nước tới bánh xe”

Giữa cơn mưa xối xả cuối năm, trên đoạn đường Tôn Thất Thuyết, dòng xe hơi đứng im, kiên nhẫn. Xe máy xoay xở lao lên vỉa hè để rồi cũng chịu trận vì quá đông. Nước bắt đầu dâng, nhiều đoạn không thể phân biệt lòng đường và vỉa hè. Tiến không được, lùi cũng không xong.

Ăn quá nhiều đồ ăn vặt dễ dẫn đến mất cảm giác khi vào bữa chính.

Quan tâm đúng cách

Trong thời đại phát triển như vũ bão của tên lửa, internet… vấn nạn béo phì không còn là vấn đề của riêng các nước phát triển.

Ảnh: ANH QUÂN

Xét học bạ, dễ tuyển sinh nhưng khó công bằng

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về việc có nên tiếp tục hay dừng áp dụng xét tuyển đại học bằng học bạ. Đây là một trong những phương thức phổ biến nhất nhiều năm qua, được nhiều thí sinh lựa chọn nhưng cũng gây ra những tranh luận về tính công bằng và minh bạch.

Kiểm soát lạm quyền

Một ngày đẹp trời, tôi nhận được cuộc gọi từ người quen. Anh khá am hiểu pháp luật và bày tỏ sự bức xúc: “Ông xem thế nào, giờ thấy có những hành vi lạm quyền quá mức”.

Người trẻ lạc nhịp

Theo số liệu từ Cục Thống kê, trong quý III/2025, hơn 1,6 triệu thanh niên Việt Nam (15 - 24 tuổi) không có việc làm, cũng không tham gia học tập hay đào tạo nghề.

Nhẹ đầu mối, nặng lo toan

Sáng thứ 6, điểm phục vụ hành chính công phường Khương Đình (Hà Nội) đông nghẹt. Ghế ngồi đã kín chỗ, nhiều người phải đứng ra tận cửa vào. Không gian khoảng 30 m² huyên náo những âm thanh thúc giục. Anh công chức xua cao tay, nói lớn: “Các bác cứ bình tĩnh. Giờ việc của 5-6 phường gộp một, phải từ từ để chúng cháu giải quyết!”.

Giữ “đường thẳng, lối thông” từ chính quyền cơ sở

Vài chục năm trước, mỗi khi nghe thấy câu chuyện tắc đường tại một số quốc gia Đông Nam Á, tôi vẫn không tưởng tượng nổi tại sao lại có lượng xe cộ lớn đến thế tập trung tới thủ đô và các thành phố lớn bên nước bạn.

Người bán không nhầm

Hai tuần từ sau trận ngập lụt lịch sử tại Thái Nguyên, hình ảnh những chiếc ô-tô đầy bùn đất, cùng hóa đơn sửa chữa hàng chục, hàng trăm triệu đồng vẫn được thảo luận sôi nổi trên các diễn đàn.

Áp lực thành công

Thành công chưa bao giờ hiện diện dày đặc như hôm nay. Chỉ cần lướt mạng xã hội, người ta dễ dàng bắt gặp vô số “tấm gương vượt khó”, “triệu phú tự thân” hay những “câu chuyện truyền cảm hứng”. Nhưng cũng chính vì thế, chưa bao giờ cảm giác thua kém và áp lực phải thành công lại lan truyền mạnh mẽ như hiện nay.

Sau cơn lũ dữ

Trong những năm gần đây, những cơn bão nhiệt đới, những cơn lũ dữ có chiều hướng thay đổi trái quy luật thông thường. Miền bắc, miền trung nước ta vừa liên tiếp phải gánh chịu những cơn bão, lũ gây thiệt hại vô cùng lớn.

Ngẫm chuyện ngập

Người Thủ đô không chỉ yêu giai điệu và ca từ của ca khúc “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa”, mà hiện tại, có lẽ họ đều mong đến thời điểm tên bài hát thành hiện thực. Mấy tuần qua, bão chồng bão, mưa ngập khắp nơi. Bão tan, thấy mưa chuyển mùa cũng nơm nớp lo ngập. Lo mãi đến thành ám ảnh.

Những cái tên

Chẳng ai biết những cái tên có từ bao giờ, nhưng chắc chắn một điều rằng, mỗi cái tên, từ địa danh, đồ vật và đặc biệt là tên người bao giờ cũng mang hàm ý sâu xa nào đó.

Ngôi nhà và sự an toàn trong bão

Khi còn nhỏ, mỗi kỳ nghỉ hè, tôi thường được đưa về nhà ông bà ngoại gửi. Quê gần biển (Nam Định cũ), đã không ít lần ông bà và cháu cùng trải qua những cơn bão lớn.