Phát biểu khai mạc liên hoan, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông khẳng định: Tuồng và dân ca kịch là những loại hình nghệ thuật truyền thống mang giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, trước sự thay đổi nhanh của đời sống xã hội, nghệ thuật truyền thống đang đối mặt với nhiều khó khăn: Thị trường biểu diễn thu hẹp, khán giả phân tán, nguồn nhân lực trẻ thiếu hụt, trong khi đội ngũ nghệ sĩ gạo cội ngày càng ít đi; công tác truyền nghề còn hạn chế, việc thu hút khán giả trẻ gặp nhiều thách thức. Đây là những vấn đề đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ hơn của cơ quan quản lý, các đơn vị nghệ thuật và chính đội ngũ nghệ sĩ.
Theo Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc năm nay là dịp để nhìn nhận sâu sắc hơn thực trạng sáng tạo, dàn dựng và biểu diễn; đánh giá năng lực của đội ngũ nghệ sĩ, khả năng tiếp cận đời sống đương đại cũng như nhận diện những nỗ lực đổi mới trong sáng tác. Những kết quả này là cơ sở quan trọng cho việc hoạch định chính sách hỗ trợ các loại hình sân khấu truyền thống.
Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho rằng, bảo tồn nghệ thuật truyền thống không đồng nghĩa giữ nguyên trạng, mà cần được đặt trong tiến trình thích ứng, phát triển và lan tỏa giá trị. Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030 cũng xác định rõ nhiệm vụ ưu tiên: Bảo tồn nghệ thuật truyền thống, phát triển nguồn nhân lực và đổi mới cơ chế tài chính, nhất là trong đặt hàng, hỗ trợ tác phẩm nghệ thuật.
“Bộ tiếp tục xem tuồng và dân ca kịch là lĩnh vực trọng điểm cần ưu tiên. Thời gian tới, Bộ sẽ hoàn thiện cơ chế tài chính; đổi mới phương thức đặt hàng tác phẩm; tăng cường đầu tư đào tạo nghệ sĩ trẻ; hỗ trợ truyền nghề theo hướng chuyên sâu, bài bản hơn”, Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị các sở chỉ đạo các đơn vị nghệ thuật chủ động đổi mới tổ chức sản xuất; mạnh dạn sáng tạo trong dàn dựng; giữ vững bản sắc nghệ thuật; mở rộng không gian biểu diễn; tăng cường kết nối với trường học và cộng đồng; đặc biệt quan tâm công tác đào tạo lực lượng kế cận.
Thứ trưởng cũng đề nghị Cục Nghệ thuật biểu diễn tiếp tục nghiên cứu, tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách dành cho nghệ thuật truyền thống để mỗi nghệ sĩ, dù trong điều kiện còn khó khăn, vẫn giữ được niềm đam mê và ý thức trách nhiệm với nghề. Những cống hiến bền bỉ của nghệ sĩ chính là nền tảng quan trọng nhất để bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật dân tộc.
Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2025 thu hút sự tham gia của gần 1.000 nghệ sĩ, diễn viên đến từ 10 đơn vị nghệ thuật trong cả nước, mang đến 14 vở diễn đặc sắc được dàn dựng công phu, phản ánh sâu sắc đời sống xã hội, ca ngợi lịch sử truyền thống, quê hương, đất nước, con người Việt Nam, tôn vinh những giá trị đạo đức, nhân văn và khát vọng vươn lên.
Giữ vai trò "cầm cân nảy mực" trong liên hoan là Hội đồng nghệ thuật gồm những gương mặt nghệ sĩ uy tín, giàu kinh nghiệm, gồm: Nghệ sĩ Nhân dân Lê Tiến Thọ; Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Thị Kim Oanh (Kiều Oanh); Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thị Hồng Lựu; Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Đạt Tăng; Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Ngọc Khánh.
Ngay sau lễ khai mạc, vở tuồng “Lửa cháy Phiên Ngung” đã được các nghệ sĩ Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam trình diễn mở màn liên hoan.
Công chúng yêu sân khấu có thể theo dõi các vở diễn còn lại vào các ngày từ nay đến 24/11 tại rạp Đại Nam, Hà Nội. Lễ bế mạc và trao giải liên hoan diễn ra vào tối 26/11.
