Cùng với kết quả đạt được sau một tháng rưỡi thực hiện sắp xếp tổ chức, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động của bộ máy của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã bộc lộ một số bất cập.
Nhìn chung, theo kiến nghị của các địa phương, để hoạt động Mặt trận thông suốt cần có những hướng dẫn cụ thể, cần điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế về một số nội dung liên quan đến công tác Đảng; tổ chức bộ máy, công tác cán bộ và mối quan hệ công tác; về cơ chế, chính sách, kinh phí hoạt động; về cơ sở vật chất, trang thiết bị, điều kiện làm việc.
Về tổ chức bộ máy, công tác cán bộ, ở cấp tỉnh còn chưa thống nhất trong toàn quốc về việc giao biên chế của cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh. Ở cấp xã, việc phân công nhiệm vụ trong Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã sau sáp nhập vẫn còn lúng túng, chưa xác định rõ vai trò, trách nhiệm cụ thể của từng thành viên.
Theo tổng hợp của Ban Tổ chức kiểm tra, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cùng với một số địa phương khác, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã đưa ra một số kiến nghị.
Theo đó, cần sớm ban hành Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thông tri hướng dẫn thi hành điều lệ cho phù hợp với thực tế hiện nay để các địa phương có căn cứ triển khai, thực hiện các hoạt động công tác Mặt trận. Đề nghị Trung ương sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, cơ chế phối hợp và phương thức hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp theo tổ chức bộ máy mới sau sắp xếp.
Trong đó cần xác định rõ mối quan hệ “trực thuộc”, tính “độc lập tương đối” của các tổ chức chính trị-xã hội trong mô hình tổ chức liên thông, đồng thời làm rõ cơ chế quản lý, điều hành đối với các đơn vị sự nghiệp trực thuộc nhằm bảo đảm thống nhất, tránh chồng chéo.
Một số địa phương, trong đó có Hà Nội, đề nghị các tổ chức chính trị-xã hội có hướng dẫn về số lượng cấp phó các tổ chức chính trị-xã hội cấp tỉnh; hướng dẫn về tiêu chuẩn và định hướng cụ thể đối với nhân sự Phó chủ tịch các tổ chức chính trị-xã hội cấp xã, do hiện nay vẫn còn một số nhân sự là người hoạt động không chuyên trách cấp xã có nguyện vọng tiếp tục công tác…
Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã giải đáp, làm rõ một số vấn đề các Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các địa phương đã kiến nghị, đề xuất. Về công tác biên chế, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ có văn bản đề nghị giao một đầu mối về Mặt trận cấp tỉnh, không giao riêng cho các tổ chức chính trị-xã hội. Về kinh phí hoạt động cũng tương tự.
Để làm rõ tính độc lập tương đối, trực thuộc của các tổ chức chính trị, xã hội, đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, theo quy chế đang xây dựng về mối quan hệ công tác, tài chính, tài sản... tính trực thuộc đã rất rõ, không còn cơ quan riêng, chỉ còn một cơ quan là Mặt trận quản lý về biên chế, kinh phí, tài sản...
Về tính độc lập tương đối, các tổ chức vẫn có tư cách pháp nhân, vẫn có tài khoản riêng, vẫn có điều lệ... Trong quá trình thực hiện cần rành mạch về vai trò, tổ chức. Ở các địa phương có thể cân nhắc phân cấp cho phù hợp. Trong đó, cần đặc biệt lưu ý đến các xã khó khăn để đề xuất cấp ngân sách kinh phí.
Về kiến nghị sớm ban hành điều lệ và thông tri hướng dẫn, có thể nghiên cứu để điều chỉnh điều lệ cho phù hợp, trong thời gian chưa tổ chức Đại hội, thông qua điều lệ mới.
Về khung vị trí việc làm, ở cấp tỉnh, chưa thể chốt luôn, đến đầu tháng 9, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ trình Trung ương một cách tổng thể.
