Hướng đến “thế hệ không thuốc lá”

Theo các báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng thuốc lá là nguyên nhân dẫn tới 28 nhóm bệnh, trong đó có ung thư, tim mạch, các bệnh hô hấp, sức khỏe sinh sản. Thuốc lá cũng là nguyên nhân khiến hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, với khoảng 1,6 triệu trường hợp bắt nguồn từ hút thuốc thụ động.

Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Năm 2025, WHO ghi nhận các nước trên thế giới đã đạt những bước tiến quan trọng trong phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhất là khu vực Đông Nam Á.

Tại Việt Nam, báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá ghi nhận sự kéo giảm đáng kể cả về tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới cũng như trong thanh thiếu niên. Tuy nhiên, hiện nhiều quốc gia, trong đó có nước ta đang đứng trước yêu cầu bức thiết về tăng cường kiểm soát thuốc lá thế hệ mới trong bối cảnh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng dù đã bị cấm nhưng vẫn âm thầm được lưu hành trái phép, có nguy cơ làm suy yếu các thành tựu về phòng, chống tác hại thuốc lá suốt hơn 10 năm qua.

Đã hơn một năm kể từ ngày Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội chính thức có hiệu lực, đưa thuốc lá thế hệ mới vào danh mục cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng, nhưng vì lợi nhuận rất lớn cho nên các đối tượng bất chấp, tìm mọi cách để lách luật. Trước hành lang pháp lý nghiêm khắc, các “đầu nậu” phân tán kho hàng về nhiều nơi hòng né tránh “lằn ranh đỏ” về giá trị hàng cấm phải từ 100 triệu đồng trở lên của Điều 190 Bộ luật Hình sự.

Cùng với đó, các hội, nhóm kinh doanh thứ mặt hàng nguy hiểm này cũng lui vào hoạt động kín với nhiều thủ đoạn né tránh tinh vi hơn, mới đây là “tuồn” các loại linh kiện về rồi lắp ráp thành sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong nước thay vì nhập nguyên chiếc như trước. Có nơi, có lúc, thuốc lá điện tử vẫn được ngang nhiên “đặt ship”, được sử dụng trong góc khuất các quán cà-phê, quán nhậu và thậm chí ngay trên đường. Nguy hiểm hơn, các sản phẩm thuốc lá điện tử thế hệ mới còn đang khoác lên mình tấm vỏ bọc cho các loại ma túy trá hình, được các “dân chơi” truyền tai nhau là món đồ “kích thích an toàn”.

Chúng ta đã có trong tay hành lang pháp lý kèm theo nhiều chế tài phù hợp, nhưng lại chưa giải quyết được điểm nghẽn về những “cánh tay nối dài” thực thi pháp luật liên quan. Lực lượng công an phường, xã, thanh tra y tế tại các địa phương hằng ngày phải gánh vác khối lượng công việc rất lớn, không thể mật phục, lập biên bản xử lý từng cá nhân vi phạm. Cùng với đó, quá trình phân tách, giám định hàm lượng “chất cấm” trong các loại tinh dầu sử dụng cho thuốc lá thế hệ mới cũng đòi hỏi không ít thời gian và chi phí, gây bất cập cho quá trình xử lý vi phạm tại chỗ.

Kết quả của một số khảo sát do WHO tiến hành cho thấy, một năm qua, việc sử dụng thuốc lá điện tử trong cộng đồng sinh viên tại Việt Nam đã giảm hơn một nửa. Đối với học sinh từ 13-17 tuổi, việc sử dụng cũng đã giảm đáng kể từ 8% xuống còn 1%. Bên cạnh đó, các trường hợp cấp cứu tại bệnh viện do sử dụng thuốc lá điện tử cũng đã được kéo giảm.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, lệnh cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nên được phản ánh toàn diện hơn trong các luật liên quan, cụ thể là cấm các bộ phận cấu thành sản phẩm, kể cả những loại dung dịch thuốc lá điện tử, túi nicotine hay “thảo dược sấy”như một số người sử dụng vẫn thường gọi.

Các biện pháp kiểm soát thuốc lá thông thường - nguồn gốc của hành vi đưa nicotine vào cơ thể bằng cách hút, cần phải tăng cường triệt để. Mọi loại hình sản phẩm thuốc lá đều phải được cấm trưng bày, đồng thời gia tăng cảnh báo trực quan về sức khỏe trên bao bì, thực hiện nghiêm ngặt những quy định về địa điểm cấm hút thuốc và tiến tới xem xét tăng quyền hạn xử lý những hành vi vi phạm cho các lực lượng chức năng một cách phù hợp, thiết thực hơn...

Việt Nam đang song hành cùng nhiều quốc gia trong việc loại bỏ thuốc lá với những bước đi mới, nhất quán, cứng rắn, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Việt Nam đang song hành cùng nhiều quốc gia trong việc loại bỏ thuốc lá với những bước đi mới, nhất quán, cứng rắn, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn. Ước tính sơ bộ: Đến năm 2031, các cải cách về thuế thuốc lá mà Quốc hội vừa thông qua sẽ giúp 2,1 triệu người bỏ hoặc tránh hút thuốc, làm giảm khả năng tiếp cận thuốc lá giá rẻ, góp phần quan trọng ngăn ngừa sớm khoảng 700 nghìn ca tử vong do thuốc lá. Nếu chính sách “thế hệ không thuốc lá” được xem xét, thanh thiếu niên và trẻ em Việt Nam sẽ có cơ hội tốt nhất để phát triển khỏe mạnh hơn, có tuổi thọ cao hơn, trở thành những chủ nhân tương lai của một đất nước không chịu ảnh hưởng của nicotine.

Có thể bạn quan tâm

Bác sĩ thăm khám người bệnh sau 48 giờ nhập viện. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tây Ninh: Cứu sống người phụ nữ trẻ bị sét đánh

Trở về nhà giữa cơn mưa giông dữ dội, cô gái trẻ bất ngờ bị sét đánh ngã gục xuống đường, rơi vào tình trạng nguy kịch với rối loạn nhịp tim và nhiều tổn thương trên cơ thể. Hơn 48 giờ giành giật sự sống tại Phòng Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ đã thành công giúp cô vượt qua cơn nguy kịch.

Đoàn công tác Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tham quan Phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Y sinh và Cấy ghép (NIFE), Hannover. (Ảnh: BVCC)

Mở rộng hợp tác chuyên sâu về chấn thương chỉnh hình giữa Việt Nam và Đức

Vừa qua, tại thành phố Hannover (Cộng hòa Liên bang Đức), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện DIAKOVERE Annastift đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, mở ra hướng hợp tác chuyên sâu về hội chẩn, đào tạo, nghiên cứu khoa học và tiếp nhận, chuyển giao các kỹ thuật tiên tiến.

Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình triển khai can thiệp điện quang DSA. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Rút ngắn khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao

Người dân được tiếp cận y tế chất lượng cao sớm hơn, thuận lợi hơn; người bệnh nặng có thêm cơ hội được cứu sống trong thời gian vàng; gia đình giảm chi phí khi không phải đi xa; năng lực y tế của cả khu vực cùng mạnh lên… Đó là những hiệu quả nhìn thấy được sau hơn ba tháng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim chúc mừng gia đình sản phụ. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Tam thai chào đời cách nhau 36 giờ

Khi bé đầu tiên nặng 900g chào đời, các bác sĩ phải tìm cách ngăn cuộc chuyển dạ tiếp diễn để 2 thai nhi còn lại có thêm thời gian phát triển trong bụng mẹ. Quyết định sinh trì hoãn mở ra 36 giờ đầy thách thức, trước khi 2 bé lần lượt chào đời và bước vào hành trình chăm sóc đặc biệt kéo dài hơn 200 ngày.

Lâm Đồng phấn đấu hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trong tháng 11/2026. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng phát động chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Chiều 1/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thông tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, nhằm hoàn thành mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm 2026.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: T.D)

Sửa Luật An toàn thực phẩm, khắc phục chồng chéo trong quản lý

Khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm là một trong những nội dung được đặt ra trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo hướng tới thống nhất đầu mối quản lý, phân định rõ trách nhiệm các bộ, ngành, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ nguy cơ.

Hoạt động tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc cho người cao tuổi sau lễ phát động tại Cà Mau. (ảnh HOÀN THÀNH)

Cà Mau chung tay vì sức khỏe người cao tuổi

Ngày 1/10, Quyền Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, lực lượng chức năng Cà Mau vừa tổ chức khám sàng lọc sức khỏe cho hàng trăm người cao tuổi tại địa phương nhân lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.