Hướng đến “thế hệ không thuốc lá”

Theo các báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng thuốc lá là nguyên nhân dẫn tới 28 nhóm bệnh, trong đó có ung thư, tim mạch, các bệnh hô hấp, sức khỏe sinh sản. Thuốc lá cũng là nguyên nhân khiến hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, với khoảng 1,6 triệu trường hợp bắt nguồn từ hút thuốc thụ động.

Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Năm 2025, WHO ghi nhận các nước trên thế giới đã đạt những bước tiến quan trọng trong phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhất là khu vực Đông Nam Á.

Tại Việt Nam, báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá ghi nhận sự kéo giảm đáng kể cả về tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới cũng như trong thanh thiếu niên. Tuy nhiên, hiện nhiều quốc gia, trong đó có nước ta đang đứng trước yêu cầu bức thiết về tăng cường kiểm soát thuốc lá thế hệ mới trong bối cảnh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng dù đã bị cấm nhưng vẫn âm thầm được lưu hành trái phép, có nguy cơ làm suy yếu các thành tựu về phòng, chống tác hại thuốc lá suốt hơn 10 năm qua.

Đã hơn một năm kể từ ngày Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội chính thức có hiệu lực, đưa thuốc lá thế hệ mới vào danh mục cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng, nhưng vì lợi nhuận rất lớn cho nên các đối tượng bất chấp, tìm mọi cách để lách luật. Trước hành lang pháp lý nghiêm khắc, các “đầu nậu” phân tán kho hàng về nhiều nơi hòng né tránh “lằn ranh đỏ” về giá trị hàng cấm phải từ 100 triệu đồng trở lên của Điều 190 Bộ luật Hình sự.

Cùng với đó, các hội, nhóm kinh doanh thứ mặt hàng nguy hiểm này cũng lui vào hoạt động kín với nhiều thủ đoạn né tránh tinh vi hơn, mới đây là “tuồn” các loại linh kiện về rồi lắp ráp thành sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong nước thay vì nhập nguyên chiếc như trước. Có nơi, có lúc, thuốc lá điện tử vẫn được ngang nhiên “đặt ship”, được sử dụng trong góc khuất các quán cà-phê, quán nhậu và thậm chí ngay trên đường. Nguy hiểm hơn, các sản phẩm thuốc lá điện tử thế hệ mới còn đang khoác lên mình tấm vỏ bọc cho các loại ma túy trá hình, được các “dân chơi” truyền tai nhau là món đồ “kích thích an toàn”.

Chúng ta đã có trong tay hành lang pháp lý kèm theo nhiều chế tài phù hợp, nhưng lại chưa giải quyết được điểm nghẽn về những “cánh tay nối dài” thực thi pháp luật liên quan. Lực lượng công an phường, xã, thanh tra y tế tại các địa phương hằng ngày phải gánh vác khối lượng công việc rất lớn, không thể mật phục, lập biên bản xử lý từng cá nhân vi phạm. Cùng với đó, quá trình phân tách, giám định hàm lượng “chất cấm” trong các loại tinh dầu sử dụng cho thuốc lá thế hệ mới cũng đòi hỏi không ít thời gian và chi phí, gây bất cập cho quá trình xử lý vi phạm tại chỗ.

Kết quả của một số khảo sát do WHO tiến hành cho thấy, một năm qua, việc sử dụng thuốc lá điện tử trong cộng đồng sinh viên tại Việt Nam đã giảm hơn một nửa. Đối với học sinh từ 13-17 tuổi, việc sử dụng cũng đã giảm đáng kể từ 8% xuống còn 1%. Bên cạnh đó, các trường hợp cấp cứu tại bệnh viện do sử dụng thuốc lá điện tử cũng đã được kéo giảm.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, lệnh cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nên được phản ánh toàn diện hơn trong các luật liên quan, cụ thể là cấm các bộ phận cấu thành sản phẩm, kể cả những loại dung dịch thuốc lá điện tử, túi nicotine hay “thảo dược sấy”như một số người sử dụng vẫn thường gọi.

Các biện pháp kiểm soát thuốc lá thông thường - nguồn gốc của hành vi đưa nicotine vào cơ thể bằng cách hút, cần phải tăng cường triệt để. Mọi loại hình sản phẩm thuốc lá đều phải được cấm trưng bày, đồng thời gia tăng cảnh báo trực quan về sức khỏe trên bao bì, thực hiện nghiêm ngặt những quy định về địa điểm cấm hút thuốc và tiến tới xem xét tăng quyền hạn xử lý những hành vi vi phạm cho các lực lượng chức năng một cách phù hợp, thiết thực hơn...

Việt Nam đang song hành cùng nhiều quốc gia trong việc loại bỏ thuốc lá với những bước đi mới, nhất quán, cứng rắn, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Việt Nam đang song hành cùng nhiều quốc gia trong việc loại bỏ thuốc lá với những bước đi mới, nhất quán, cứng rắn, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn. Ước tính sơ bộ: Đến năm 2031, các cải cách về thuế thuốc lá mà Quốc hội vừa thông qua sẽ giúp 2,1 triệu người bỏ hoặc tránh hút thuốc, làm giảm khả năng tiếp cận thuốc lá giá rẻ, góp phần quan trọng ngăn ngừa sớm khoảng 700 nghìn ca tử vong do thuốc lá. Nếu chính sách “thế hệ không thuốc lá” được xem xét, thanh thiếu niên và trẻ em Việt Nam sẽ có cơ hội tốt nhất để phát triển khỏe mạnh hơn, có tuổi thọ cao hơn, trở thành những chủ nhân tương lai của một đất nước không chịu ảnh hưởng của nicotine.

Có thể bạn quan tâm

Đại tá, PGS, TS Nguyễn Đình Ngân, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 103 phát biểu tại tọa đàm

Cận thị ngày càng trẻ hóa: Chuyên gia khuyến nghị chủ động kiểm soát thị lực

Cận thị đang có xu hướng xuất hiện sớm hơn và tiến triển nhanh hơn ở người trẻ. Trong bối cảnh thời gian sử dụng thiết bị điện tử ngày càng gia tăng, các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo, cần chủ động kiểm soát sự tiến triển cận thị, khám mắt định kỳ và xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học để bảo vệ thị lực lâu dài.

Quang cảnh lễ kỷ niệm. (Ảnh: KHANG ANH)

Phẫu thuật robot bước vào giai đoạn phát triển chuyên sâu

Ngày 15/8, Bệnh viện Bình Dân tổ chức Lễ kỷ niệm 10 năm phát triển phẫu thuật robot tại Việt Nam và Hội nghị khoa học “Phẫu thuật robot trong ngoại lồng ngực, tổng quát và tiết niệu”. Sau một thập kỷ, trọng tâm của bệnh viện đã chuyển từ đưa kỹ thuật mới vào ứng dụng sang chuẩn hóa chuyên môn, đào tạo và mở rộng hợp tác.

Chương trình khám sức khỏe định kỳ cho người dân xã đảo Tam Hải kéo dài đến ngày 20/8.

Đà Nẵng: Khám sức khỏe miễn phí cho hơn 4.100 người dân xã đảo Tam Hải

Sáng 15/8, Bệnh viện Việt-Hàn Đà Nẵng bắt đầu tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho hơn 4.100 người dân xã đảo Tam Hải, thành phố Đà Nẵng. Qua đây, giúp người cao tuổi, người yếu thế và cư dân xã đảo được kiểm tra sức khỏe ngay tại nơi sinh sống, thay vì phải di chuyển xa để tiếp cận dịch vụ y tế.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhi. (Ảnh: BVCC)

Cảnh giác viêm não Nhật Bản khi trẻ sốt, đau đầu

Từ sốt, đau đầu tưởng như thông thường, bệnh nhi 9 tuổi nhanh chóng diễn tiến đến hôn mê, suy hô hấp, yếu liệt tứ chi. Bác sĩ cảnh báo viêm não Nhật Bản chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, trong khi khoảng 50% trẻ sống sót có thể để lại di chứng thần kinh.

Đại diện lãnh đạo Bộ Y tế, Sở Y tế Hà Nội và Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người tặng hoa tri ân gia đình người hiến tạng. (Ảnh: CƯƠNG QUYẾT)

Xem hiến tạng là một lựa chọn tự nguyện, nhân văn và có trách nhiệm với cộng đồng

Ghép tạng là một trong những thành tựu y học vĩ đại nhất, mở ra cơ hội sống mới cho hàng triệu bệnh nhân mắc các bệnh lý suy tạng giai đoạn cuối. Tuy nhiên, phép màu y học ấy chỉ có thể trở thành hiện thực khi có những tấm lòng nhân ái, dũng cảm chấp nhận buông bỏ nỗi đau mất mát để trao đi một phần cơ thể của người thân yêu.

Bảo hiểm xã hội giúp người dân giảm gánh nặng khi khám chữa bệnh. (Ảnh A.T)

Bắc Ninh: Tăng cường kiểm soát quy trình, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Trước phản ánh người dân đã đóng tiền mua thẻ bảo hiểm y tế nhưng chưa ghi nhận gia hạn trên hệ thống, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh đã khẩn trương phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, chấn chỉnh sai phạm, đồng thời khuyến nghị, hướng dẫn các biện pháp để người tham gia bảo hiểm bảo vệ quyền lợi của mình.