Hướng đến “thế hệ không thuốc lá”

Theo các báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng thuốc lá là nguyên nhân dẫn tới 28 nhóm bệnh, trong đó có ung thư, tim mạch, các bệnh hô hấp, sức khỏe sinh sản. Thuốc lá cũng là nguyên nhân khiến hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, với khoảng 1,6 triệu trường hợp bắt nguồn từ hút thuốc thụ động.

Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Năm 2025, WHO ghi nhận các nước trên thế giới đã đạt những bước tiến quan trọng trong phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhất là khu vực Đông Nam Á.

Tại Việt Nam, báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá ghi nhận sự kéo giảm đáng kể cả về tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới cũng như trong thanh thiếu niên. Tuy nhiên, hiện nhiều quốc gia, trong đó có nước ta đang đứng trước yêu cầu bức thiết về tăng cường kiểm soát thuốc lá thế hệ mới trong bối cảnh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng dù đã bị cấm nhưng vẫn âm thầm được lưu hành trái phép, có nguy cơ làm suy yếu các thành tựu về phòng, chống tác hại thuốc lá suốt hơn 10 năm qua.

Đã hơn một năm kể từ ngày Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội chính thức có hiệu lực, đưa thuốc lá thế hệ mới vào danh mục cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng, nhưng vì lợi nhuận rất lớn cho nên các đối tượng bất chấp, tìm mọi cách để lách luật. Trước hành lang pháp lý nghiêm khắc, các “đầu nậu” phân tán kho hàng về nhiều nơi hòng né tránh “lằn ranh đỏ” về giá trị hàng cấm phải từ 100 triệu đồng trở lên của Điều 190 Bộ luật Hình sự.

Cùng với đó, các hội, nhóm kinh doanh thứ mặt hàng nguy hiểm này cũng lui vào hoạt động kín với nhiều thủ đoạn né tránh tinh vi hơn, mới đây là “tuồn” các loại linh kiện về rồi lắp ráp thành sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong nước thay vì nhập nguyên chiếc như trước. Có nơi, có lúc, thuốc lá điện tử vẫn được ngang nhiên “đặt ship”, được sử dụng trong góc khuất các quán cà-phê, quán nhậu và thậm chí ngay trên đường. Nguy hiểm hơn, các sản phẩm thuốc lá điện tử thế hệ mới còn đang khoác lên mình tấm vỏ bọc cho các loại ma túy trá hình, được các “dân chơi” truyền tai nhau là món đồ “kích thích an toàn”.

Chúng ta đã có trong tay hành lang pháp lý kèm theo nhiều chế tài phù hợp, nhưng lại chưa giải quyết được điểm nghẽn về những “cánh tay nối dài” thực thi pháp luật liên quan. Lực lượng công an phường, xã, thanh tra y tế tại các địa phương hằng ngày phải gánh vác khối lượng công việc rất lớn, không thể mật phục, lập biên bản xử lý từng cá nhân vi phạm. Cùng với đó, quá trình phân tách, giám định hàm lượng “chất cấm” trong các loại tinh dầu sử dụng cho thuốc lá thế hệ mới cũng đòi hỏi không ít thời gian và chi phí, gây bất cập cho quá trình xử lý vi phạm tại chỗ.

Kết quả của một số khảo sát do WHO tiến hành cho thấy, một năm qua, việc sử dụng thuốc lá điện tử trong cộng đồng sinh viên tại Việt Nam đã giảm hơn một nửa. Đối với học sinh từ 13-17 tuổi, việc sử dụng cũng đã giảm đáng kể từ 8% xuống còn 1%. Bên cạnh đó, các trường hợp cấp cứu tại bệnh viện do sử dụng thuốc lá điện tử cũng đã được kéo giảm.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, lệnh cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nên được phản ánh toàn diện hơn trong các luật liên quan, cụ thể là cấm các bộ phận cấu thành sản phẩm, kể cả những loại dung dịch thuốc lá điện tử, túi nicotine hay “thảo dược sấy”như một số người sử dụng vẫn thường gọi.

Các biện pháp kiểm soát thuốc lá thông thường - nguồn gốc của hành vi đưa nicotine vào cơ thể bằng cách hút, cần phải tăng cường triệt để. Mọi loại hình sản phẩm thuốc lá đều phải được cấm trưng bày, đồng thời gia tăng cảnh báo trực quan về sức khỏe trên bao bì, thực hiện nghiêm ngặt những quy định về địa điểm cấm hút thuốc và tiến tới xem xét tăng quyền hạn xử lý những hành vi vi phạm cho các lực lượng chức năng một cách phù hợp, thiết thực hơn...

Việt Nam đang song hành cùng nhiều quốc gia trong việc loại bỏ thuốc lá với những bước đi mới, nhất quán, cứng rắn, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Việt Nam đang song hành cùng nhiều quốc gia trong việc loại bỏ thuốc lá với những bước đi mới, nhất quán, cứng rắn, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn. Ước tính sơ bộ: Đến năm 2031, các cải cách về thuế thuốc lá mà Quốc hội vừa thông qua sẽ giúp 2,1 triệu người bỏ hoặc tránh hút thuốc, làm giảm khả năng tiếp cận thuốc lá giá rẻ, góp phần quan trọng ngăn ngừa sớm khoảng 700 nghìn ca tử vong do thuốc lá. Nếu chính sách “thế hệ không thuốc lá” được xem xét, thanh thiếu niên và trẻ em Việt Nam sẽ có cơ hội tốt nhất để phát triển khỏe mạnh hơn, có tuổi thọ cao hơn, trở thành những chủ nhân tương lai của một đất nước không chịu ảnh hưởng của nicotine.

Có thể bạn quan tâm

Bác sĩ chỉ ra 3 sai lầm dinh dưỡng phổ biến ở người bệnh ung thư

Bác sĩ chỉ ra 3 sai lầm dinh dưỡng phổ biến ở người bệnh ung thư

Cắt giảm thực phẩm để “bỏ đói” khối u là lựa chọn của không ít người bệnh ung thư. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc nhịn ăn, kiêng hoàn toàn thịt đỏ hay loại bỏ tinh bột có thể khiến cơ thể mất cơ, suy dinh dưỡng và giảm khả năng chống chọi với bệnh tật cũng như các phương pháp điều trị.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Liên - Trưởng khoa Phẫu thuật thận tiết niệu và nam học khám cho người bệnh.

Hồi sinh quả thận tưởng chừng phải cắt bỏ bằng kỹ thuật ghép tự thân đầu tiên tại Bệnh viện E

Nam người bệnh 31 tuổi nhập viện trong tình trạng đa chấn thương nguy kịch sau tai nạn giao thông, với chấn thương thận độ 5 và đứt rời cuống mạch – tổn thương thường dẫn đến chỉ định cắt bỏ thận. Nhờ kỹ thuật ghép thận tự thân được triển khai khẩn cấp, các bác sĩ Bệnh viện E đã bảo tồn thành công quả thận.

Tổ chức bổ sung Vitamin A cho trẻ tại Trạm y tế phường Dương Nội (Hà Nội)

Lời giải cho bài toán “nạn đói tiềm ẩn”

Tình trạng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng thường không có biểu hiện rõ ràng của suy dinh dưỡng hoặc cân nặng bất thường nên được gọi là "nạn đói tiềm ẩn". Để giải quyết vấn đề này cần triển khai nhiều giải pháp, từ thực hành dinh dưỡng hằng ngày đến các can thiệp định kỳ.

[Video] Ứng dụng robot "tàng hình" trong phẫu thuật cột sống

[Video] Ứng dụng robot "tàng hình" trong phẫu thuật cột sống

Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm là đơn vị đầu tiên của Việt Nam ứng dụng Robot Mazor X trong phẫu thuật cột sống, giảm thiểu đáng kể nguy cơ sai lệch kỹ thuật và các biến chứng không mong muốn trong phẫu thuật cột sống.

Ông Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam phát biểu.

Lan tỏa thông điệp dinh dưỡng lành mạnh và tiêu dùng bền vững

Sáng 30/5, tại Cung Văn hóa Hữu Nghị, Ban Tổ chức Triển lãm Quốc tế ngành Sữa và sản phẩm Sữa lần thứ 5 tại Việt Nam (Vietnam Dairy 2026), Triển lãm Kem Việt Nam (Vietnam Ice Cream Expo) và Triển lãm Trà sữa và Thức uống hiện đại tại Việt Nam tổ chức lễ hưởng ứng Ngày Sữa thế giới (1/6) và chào mừng Ngày Quốc tế Thiếu nhi.