Hồi ức những ngày đầu tiếp quản Dinh Độc Lập

Những ngày tháng 4 lịch sử này, nếu có dịp đến Thành phố Hồ Chí Minh, hầu như ai cũng đến thăm Dinh Độc Lập. Nơi đây đã đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Sài Gòn 50 năm trước, nơi ghi nhận chiến công sáng chói của những người lính Bộ đội Cụ Hồ.
Dinh Độc Lập ngày nay là điểm du lịch đón tiếp nhiều du khách đến tham quan.
Dinh Độc Lập ngày nay là điểm du lịch đón tiếp nhiều du khách đến tham quan.

Nhà báo Cộng hòa Liên bang Đức Borries Gallasch, là người đã chứng kiến và ghi lại cảnh 2 chiếc xe tăng T54 mang số hiệu 843 và 390 của Đại đội 4, Lữ đoàn xe tăng 203 tiến vào Dinh Độc Lập. Sau này những thước phim, tấm ảnh của nhà báo Borries Gallasch trở thành những bảo vật vô giá của ngành điện ảnh khi gia đình theo lời dặn của ông, đã gửi tặng nhân dân Việt Nam.

Trong những tác phẩm ông trao tặng Việt Nam có ba tấm ảnh đặc biệt được chụp ngay thời khắc trưa 30/4/1975. Đó là ảnh Tổng thống ngụy quyền Sài Gòn Dương Văn Minh đọc bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện tại Đài Phát thanh Sài Gòn - nay là Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; tấm ảnh toàn bộ nội các Sài Gòn đầu hàng hiện đang lưu giữ tại Dinh Độc Lập; ảnh ông cùng Trung tá, Chính ủy Bùi Văn Tùng, người dự thảo lệnh đầu hàng cho Tổng thống ngụy quyền Sài Gòn Dương Văn Minh.

Theo những nhân chứng tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong ba nhà báo nước ngoài có mặt trong thời điểm sáng 30/4/1975, thì nhà báo Cộng hòa Liên bang Đức Borries Gallasch là người rất có thiện cảm với các lực lượng cách mạng đang tiến như vũ bão vào Sài Gòn mà đích đến đầu tiên là Dinh Độc Lập. Chính ông đã dùng máy ghi âm của mình (chiếc duy nhất lúc đó tại buổi phát lệnh đầu hàng) ghi lại lời đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh đọc và phát tại Đài Phát thanh Sài Gòn trưa 30/4/1975.

Thời điểm lịch sử đó, nhiều nhà báo của Đài Phát thanh Giải phóng, Thông tấn xã Giải phóng... đã có cơ duyên được đi cùng các đoàn quân ta tiến vào Sài Gòn như: nhà báo Hồ Vĩnh Thuận, người được Trung ương Cục miền Nam cử vào tiếp quản Đài Truyền hình Sài Gòn từ trưa 30/4/1975; nhà báo Thanh Nho, Lê Minh Hiền, Nguyễn Văn Điểm, cùng phóng viên quay phim Kha Khâm... Tất cả các anh đã vượt hàng trăm cây số đường rừng, tham gia cùng đoàn quân giải phóng hành quân qua nhiều chiến trường, cùng tiến vào Dinh Độc Lập. Chính trong những thời khắc lịch sử, các nhà báo đã dùng những chiếc máy ảnh, máy quay từ trong chiến khu, để chụp, quay những hình ảnh, thước phim quý giá cung cấp cho báo chí trong nước và khắp thế giới biết về chiến thắng vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

Những bức ảnh, thước phim quý giá đó, đã trực tiếp phục vụ cho buổi phát hình đầu tiên của Sài Gòn vừa giải phóng. Đó là chương trình truyền hình 19 giờ ngày 1/5/1975 - do các nhà báo của ta từ chiến khu phối hợp với các nhà báo, kỹ thuật viên của Đài truyền hình Sài Gòn (cũ) cùng xây dựng một chương trình đầu tiên mang tiếng nói của chính quyền cách mạng...

Thượng tá Hoàng Cao Đại, nay ở Hội Cựu chiến binh Quận 4 - Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam được giao tiếp quản, đóng chốt và canh giữ Dinh Độc Lập trong những ngày đầu Sài Gòn được giải phóng. Giờ gặp lại, ông vẫn còn nhớ như in về những ngày đầu đơn vị được Tư lệnh Quân đoàn 4 giao cho trọng trách tại Dinh Độc Lập.

Chiều 30/4/1975, Trung tá Nguyễn Ngọc Doanh, Chính ủy Trung đoàn 141 (sau là Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Quân đoàn 4) gọi anh Hoàng Cao Đại đến giao nhiệm vụ quan trọng: Được Tư lệnh Quân đoàn ủy nhiệm, tôi giao nhiệm vụ cho đồng chí làm sĩ quan liên lạc giữa lãnh đạo Quân đoàn 4 với Nội các chế độ Sài Gòn cũ. Đồng chí có trách nhiệm nghe và truyền đạt những ý kiến của các thành viên Nội các Sài Gòn với lãnh đạo Quân đoàn...

21 giờ 30 phút ngày 30/4, sau khi bàn giao xong nhiệm vụ, kiểm tra các cổng của Dinh Độc Lập an toàn, chiến sĩ Hoàng Cao Đại trở thành sĩ quan liên lạc chính thức của Tư lệnh Quân đoàn 4 với các thành viên Nội các Sài Gòn đã đầu hàng đang còn ở lại trong Dinh, được các chiến sĩ ta bảo vệ an toàn tuyệt đối.

Ngày đầu tiên thành phố giải phóng, trong khuôn viên Dinh Độc Lập, ngoài Tổng thống Dương Văn Minh còn có khá nhiều quan chức của chế độ ngụy quyền Sài Gòn và cả một chiến sĩ tình báo đặc biệt của ngành tình báo quân đội ta, lúc đó đang là Cố vấn đặc biệt cho Tổng thống nguỵ quyền Sài Gòn-Thiếu tướng Vũ Ngọc Nhạ- người mà các anh ở Đại đội 7 vào tiếp quản Dinh lúc đó vẫn chưa thể biết là ai. Ở đây, họ cùng với tất cả gia đình và nhân viên phục vụ tổng cộng khoảng 35 người, được ta tiếp tế thức ăn, quần áo, các vật dụng khác đều đầy đủ, nên họ rất yên tâm, và luôn cảm ơn Bộ đội giải phóng. Còn bộ đội ta tiếp quản trong Dinh, dù trong kho dự trữ của Dinh có đủ các loại thực phẩm ướp lạnh, các loại đồ hộp cao cấp, song anh em bộ đội vẫn quen với nếp nhà binh, mang gạo vào tự nấu ăn với cá khô, rau hoặc thịt hộp mang theo xe hành quân.

Đó là những kỷ niệm không bao giờ quên của những người lính đầu tiên vào tiếp quản Dinh Độc Lập giải phóng miền nam, thống nhất Tổ quốc. Đã 50 năm trôi qua, những người lính năm xưa, nay về với cuộc sống đời thường, họ khiêm tốn nhận mình là những người lính “may mắn” còn khỏe mạnh, còn tham gia nhiều việc ý nghĩa đóng góp cho địa phương, gia đình, hay tại các đơn vị mà các anh công tác. 50 năm, những gì đọng lại trong lòng các anh là tưởng nhớ đồng đội, nhớ những người lính cùng chung chiến hào, nay ai còn, ai mất, ai được nguyên vẹn trở về. Các anh cũng mãi nhớ một lời thề mà đồng đội trước khi tiến về Sài Gòn còn nhắc: “Mai ngày kháng chiến thành công, ai sống, ai còn hãy tìm về với nhau”.

Có thể bạn quan tâm

Long Sơn, kỳ vọng một vùng đất xanh

Long Sơn, kỳ vọng một vùng đất xanh

Từ một xã đảo cách trở giao thông, đời sống người dân khó khăn, ngày nay Long Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang trở thành vùng đất phát triển năng động với các ngành công nghiệp an toàn, bền vững. Tương lai không xa, Long Sơn còn là trung tâm dự trữ năng lượng của quốc gia, điện khí thân thiện với môi trường.

Hồi sinh những dòng kênh, kiến tạo một thành phố đáng sống

Hồi sinh những dòng kênh, kiến tạo một thành phố đáng sống

Chương trình di dời, giải tỏa nhà trên và ven kênh rạch đang được Thành phố Hồ Chí Minh quyết liệt triển khai. Hành trình hồi sinh những dòng kênh không chỉ làm thay đổi diện mạo đô thị mà còn kiến tạo nền tảng cho một Thành phố Hồ Chí Minh xanh, hiện đại, đáng sống và phát triển bền vững cho các thế hệ mai sau.

Bắt chó thả rông tại phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

Quyết tâm phòng, chống bệnh dại

Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương đã và đang quyết tâm đẩy lùi bệnh dại. Trong đó, ngành y tế tăng cường tuyên truyền hướng dẫn và cảnh báo với người dân còn chính quyền cũng đang ráo riết bắt chó thả rông.

Cầu Bình Khánh trên tuyến cao tốc Bến Lức-Long Thành đã đón những dòng phương tiện đầu tiên lưu thông ổn định qua sông Soài Rạp.

[Ảnh] Diện mạo mới cầu Bình Khánh sau 4 ngày thông xe

Sau 4 ngày đưa vào khai thác, cầu Bình Khánh trên tuyến cao tốc Bến Lức-Long Thành đã đón những dòng phương tiện đầu tiên lưu thông ổn định qua sông Soài Rạp. Công trình góp phần hoàn thiện tuyến giao thông huyết mạch kết nối khu vực Tây Nam Bộ với Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đông Nam Bộ.

Sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ theo mô hình kinh tế xanh. (Ảnh: CAO TÂN)

Kinh tế tuần hoàn, động lực chuyển đổi xanh

Trước yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính, kinh tế tuần hoàn đang trở thành một định hướng phát triển có ý nghĩa chiến lược đối với Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ là giải pháp quản lý môi trường, kinh tế tuần hoàn ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng của đổi mới mô hình tăng trưởng đổi xanh.

Hiện trạng nhà của gia đình bà Nguyễn Thị Tố Nga bị bong gạch, sụt lún gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của gia đình. (Ảnh: CTV)

Dân kêu cứu vì đường thoát nước gây ngập, sụt lún nền nhà nghiêm trọng

Dưới sàn nhà của người dân xuất hiện đường thoát nước, khi mưa lớn gây xói lở, ngập dãy phòng trọ, sụt lún nền nhà, bong gạch gây ảnh hưởng nghiêm trọng sinh hoạt, thậm chí có nguy cơ sập nhà. Sự việc đã được phản ánh với chính quyền địa phương nhiều lần nhưng vẫn chưa được hỗ trợ giải quyết một cách triệt để.

Tăng trưởng GRDP 9 tháng Thành phố Hồ Chí Minh đạt 9,06% là tốc độ tăng cao nhất trong 15 năm qua. (Ảnh: TÙNG ANH)

Tăng trưởng quý III bứt phá, Thành phố Hồ Chí Minh tạo đà mục tiêu hai con số

Mức tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Thành phố Hồ Chí Minh trong quý III đạt 9,86% so với cùng kỳ năm trước (nếu loại trừ yếu tố dầu khí tăng 10,08%). Đây là nhịp tăng bứt phá mạnh mẽ nhất của Thành phố trong nhiều năm qua, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 9 tháng năm 2026 đạt 9,06%.

Hiện thực hóa chiến lược đưa Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm trí tuệ nhân tạo

Hiện thực hóa chiến lược đưa Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm trí tuệ nhân tạo

Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước bước ngoặt khi bước vào kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), giai đoạn phát triển dựa trên nền tảng tri thức và đổi mới sáng tạo. Với vị thế là trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo, Thành phố đang tập trung tái cấu trúc từng bước chuyển mình thành một trung tâm AI hàng đầu khu vực.

Mang nghĩa tình ra biển, đảo Tây Nam

Mang nghĩa tình ra biển, đảo Tây Nam

Có những chuyến đi không chỉ được tính bằng quãng đường, mà còn được ghi dấu bằng những cái nắm tay, giọt nước mắt và tình cảm từ đất liền gửi đến những người đang làm nhiệm vụ nơi đầu sóng. Đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh mang theo quà tặng và trở về với những câu chuyện, tình cảm về biển, đảo được ghi sâu trong mỗi người.

Giải bài toán xử lý rác của đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Giải bài toán xử lý rác của đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Sau mở rộng địa giới hành chính, mỗi ngày Thành phố Hồ Chí Minh phát sinh khoảng 14.000 tấn rác sinh hoạt, quy mô lớn nhất cả nước. Khi dân số, đô thị hóa và lượng rác tiếp tục tăng, Thành phố đứng trước yêu cầu không thể chậm trễ: chuyển đổi công nghệ xử lý, biến rác từ gánh nặng môi trường thành nguồn tài nguyên, năng lượng.

Du khách trải nghiệm nghỉ dưỡng tại Minera Hot Springs Bình Châu. (Ảnh: HOÀNG TUYẾT)

Khơi thông “mỏ vàng” du lịch y tế

Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát triển du lịch y tế. Đây thật sự là “mỏ vàng” trong việc đóng góp vào sự tăng trưởng hai con số của thành phố nếu ngành du lịch có những giải pháp khơi thông, phát huy lợi thế đặc biệt này một cách hiệu quả.

Thành phố Hồ Chí Minh Mở khóa hạ tầng năng lượng

Thành phố Hồ Chí Minh Mở khóa hạ tầng năng lượng

Hạ tầng năng lượng chính là điều kiện quan trọng để phố Hồ Chí Minh tiến nhanh tới mục tiêu Net Zero trong lĩnh vực giao thông vận tải. Do đó song hành với việc hoàn thiện cơ chế chính sách, Thành phố đang nỗ lực trang bị hạ tầng năng lượng vì đây vừa là đòn bẫy phát triển vừa là thước đo năng lực chuyển đổi xanh.

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Thể chế không còn là điểm nghẽn

Trước đây, thể chế từng được xem là một trong những điểm nghẽn cản bước sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh, thì nay, với việc Luật Phát triển đô thị bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 cùng hàng loạt cơ chế vượt trội được luật hóa, thể chế đang trở thành động lực then chốt, tạo đà cho thành phố tăng tốc và bứt phá.