Hoàn thiện quy định về dẫn độ theo hướng bảo đảm quyền con người, quyền công dân

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị xem xét, bổ sung thêm nguyên tắc bảo đảm quyền con người, quyền công dân tại dự thảo Luật Dẫn độ. Theo đại biểu, đây không chỉ là yêu cầu chính trị, pháp lý mà còn là chuẩn mực quốc tế mà Việt Nam đang thực hiện theo Hiến pháp năm 2013 và Công ước chống tra tấn.

Sáng 27/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của 4 dự thảo: Luật Dẫn độ; Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù; Luật Tương trợ tư pháp về hình sự; Luật Tương trợ tư pháp về dân sự.

Cân nhắc bổ sung nguyên tắc “có đi có lại”

thach-phuoc-binh-vinh-long-3276.jpg
Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long). (Ảnh: DUY LINH)

Góp ý vào dự thảo Luật Tương trợ tư pháp về dân sự, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cho biết, dự thảo luật đã quy định chung về thời hạn xử lý và cơ chế trách nhiệm (Điều 30 và Điều 31). Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra còn quy định thiếu thời hạn cụ thể và chế tài khi chậm trễ. Điều này dẫn đến nhiều yêu cầu có thể bị kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự và hình ảnh hợp tác quốc tế.

Từ đó, đại biểu kiến nghị quy định tại Điều 31 nội dung: "Bộ Tư pháp phải trả lời yêu cầu tương trợ trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần bổ sung hồ sơ phải thông báo trong vòng 10 ngày làm việc. Nếu quá hạn, Bộ Tư pháp phải có văn bản báo cáo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, nêu rõ lý do và biện pháp khắc phục".

Về cơ chế giám sát, hậu kiểm, đại biểu cho rằng dự thảo Luật quy định giám sát độc lập và báo cáo định kỳ. Điều này dẫn đến việc theo dõi phân tán, khó đánh giá hiệu quả, bởi vì đây là lĩnh vực liên quan đến quyền con người và hình ảnh quốc gia.

Trên cơ sở đó, đại biểu kiến nghị bổ sung Điều 36 mới với nội dung: "Bộ Tư pháp có trách nhiệm lập báo cáo thường niên về hoạt động tương trợ tư pháp dân sự gửi Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội trước ngày 31/3 hằng năm. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức giám sát chuyên đề 2 năm một lần. Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ thực hiện kiểm toán, thanh tra việc quản lý tài chính và hiệu quả thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự".

bnd-2491-8732.jpg
Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của 4 dự thảo: Luật Dẫn độ; Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù; Luật Tương trợ tư pháp về hình sự; Luật Tương trợ tư pháp về dân sự. (Ảnh: DUY LINH)

Về nguyên tắc tương trợ tư pháp về dân sự, đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị) đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc để bổ sung nguyên tắc “có đi có lại”.

Đại biểu chỉ ra, nguyên tắc “có đi có lại” từng được ghi nhận tại Khoản 2 Điều 4 của Luật Tương trợ tư pháp số 8 năm 2007 của Quốc hội khóa XII, tuy nhiên dự luật hiện nay, nguyên tắc này không được ghi nhận.

Đại biểu nêu rõ: Nguyên tắc “có đi có lại” là nguyên tắc cơ bản quan trọng trong quan hệ quốc tế, được đa số các quốc gia trên thế giới công nhận, cũng như được ghi nhận trong nhiều điều ước quốc tế hiện nay. Nguyên tắc này bảo đảm cho các quốc gia chưa ký kết các điều ước quốc tế với nhau vẫn có thể hợp tác với nhau trên các lĩnh vực trên cơ sở “có đi có lại”.

Để bảo đảm hoạt động tương trợ tư pháp có cơ sở pháp lý linh hoạt đối với các quốc gia và nước ngoài trên cơ sở chưa ký kết hiệp định tương trợ tư pháp về dân sự, đại biểu đề nghị tiếp tục ghi nhận việc áp dụng nguyên tắc này tại dự thảo luật.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cho phép cơ quan tố tụng hai bên có thể lấy lời khai trực tuyến, bởi phản ánh đúng yêu cầu phát triển thực tiễn và ứng dụng công nghệ trong tư pháp và đây là một quy định cần thiết.

Xem xét bổ sung trách nhiệm giám sát sau dẫn độ của Bộ Công an

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ đồng tình cao với sự cần thiết ban hành Luật Dẫn độ, bởi đây là một bước tiến quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế pháp lý về hợp tác tư pháp quốc tế. Lần đầu tiên, hoạt động dẫn độ được điều chỉnh bởi một đạo luật độc lập, có tính khoa học, thay vì chỉ là một chương trong Luật Tương trợ tư pháp hiện hành.

Góp ý vào các nội dung cụ thể, đại biểu cho hay: Về nguyên tắc dẫn độ, dự thảo Luật đã quy định các nguyên tắc cơ bản như tôn trọng độc lập, chủ quyền, không can thiệp nội bộ, phù hợp pháp luật và điều ước quốc tế. Song, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo xem xét, bổ sung thêm nguyên tắc bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Đây không chỉ là yêu cầu chính trị, pháp lý mà còn là chuẩn mực quốc tế mà Việt Nam đang thực hiện theo Hiến pháp năm 2013 và Công ước chống tra tấn.

nguyen-tam-hung-hcm-4397-4002.jpg
Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh). (Ảnh: DUY LINH)

“Nguyên tắc nhân đạo cần được hiến định trong Luật Dẫn độ để khẳng định hợp tác tư pháp quốc tế của Việt Nam là hợp tác có điều kiện, có giới hạn và lấy con người làm trung tâm”, đại biểu nhấn mạnh.

Tán thành quy định người bị dẫn độ không bị truy tố trách nhiệm hình sự về tội khác ngoài tội danh yêu cầu dẫn độ (Khoản 1 Điều 15), tuy nhiên đại biểu Nguyễn Tâm Hùng đề nghị Ban soạn thảo xem xét bổ sung trách nhiệm giám sát sau dẫn độ của cơ quan có thẩm quyền Việt Nam, cụ thể là Bộ Công an. Nên quy định rõ trách nhiệm định kỳ theo dõi, báo cáo việc thực hiện cam kết không truy tố thêm tội khác của nước nhận dẫn độ. Điều này nhằm bảo vệ công dân và bảo đảm tính minh bạch trong hợp tác tư pháp quốc tế.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) nhận định hoạt động dẫn độ được quy định từ Luật Tương trợ tư pháp đến Dự án Luật Dẫn độ là bước tiến quan trọng trong tiến trình lập pháp.

Nhấn mạnh đặt trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các loại tội phạm tìm cách lẩn trốn đến các quốc gia có độ phòng, chống pháp lý mở hoặc quy định pháp luật có lợi cho người phạm tội nhằm thoát tội, đại biểu cho rằng việc xây dựng Dự án Luật Dẫn độ nhằm tăng cường hợp tác quốc tế chặt chẽ, tăng độ phủ của luật về không gian, như cổ nhân vẫn thường hay nói là “lưới trời lồng lộng thưa mà khó lọt”.

Để góp phần hoàn thiện dự án luật, về áp dụng pháp luật và nguyên tắc dẫn độ, đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung nguyên tắc nhân đạo. Theo đại biểu, việc bổ sung nhằm bảo đảm quyền con người và phù hợp với điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành viên. Đây cũng là thực hiện Hiến pháp năm 2013, đặc biệt là ở Điều 14, Điều 16 và Điều 20 về bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Về dẫn độ có điều kiện, đại biểu đề nghị bổ sung thêm cơ chế giám sát để bảo đảm khả thi và bảo vệ uy tín, quyền lợi quốc gia. Đồng thời, cần theo dõi việc thực hiện cam kết của nước ngoài sau dẫn độ. Trường hợp vi phạm, Việt Nam có quyền yêu cầu bồi thường hoặc áp dụng các biện pháp ngoại giao tương ứng.

Có thể bạn quan tâm

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Nâng cao tiêu chuẩn, tăng cường trách nhiệm tự quản của tổ chức luật sư

Dự án Luật Luật sư (sửa đổi) hướng tới nâng cao tiêu chuẩn, đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp của luật sư; phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, chuyên nghiệp; đồng thời đổi mới quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm tự quản của tổ chức luật sư, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số.

Đối tượng Trần Văn Trung chỉ chỗ chôn lấp hàng trăm tấn rác thải công nghiệp nguy hại. (Ảnh: QUỐC XÃ)

Quảng Ninh: Triệt phá đường dây vận chuyển, đổ thải và chôn lấp hàng trăm tấn rác thải công nghiệp

Sau nhiều tháng kiên trì xác minh, đấu tranh, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Quảng Ninh đã bóc gỡ đường dây vận chuyển, đổ thải và chôn lấp trái phép hàng trăm tấn chất thải công nghiệp từ nhiều tỉnh, thành phố về địa bàn Quảng Ninh, ngăn chặn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. 

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Cử tri và nhân dân cả nước phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng

Cử tri và nhân dân rất vui mừng, phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đánh giá cao những kết quả đạt được trong công tác xây dựng Đảng; bày tỏ tin tưởng vào quyết tâm của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Cảnh sát làm việc tại Trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội. (Ảnh: CTV)

Hoàn thiện quy định xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử

Thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp trên môi trường điện tử có thể được sử dụng làm căn cứ xác minh, xử lý vi phạm hành chính. Đây là một trong những nội dung được nhiều người quan tâm trong dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) sẽ được trình tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: TL)

Bảo đảm an toàn pháp lý trong kỷ nguyên số

Tọa đàm là diễn đàn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các chuyên gia, công chứng viên trong nước và quốc tế về vai trò của công chứng trong bảo đảm an toàn pháp lý, phòng ngừa tranh chấp, thúc đẩy chuyển đổi số và tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, minh bạch.

Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2 đã xác minh, lập biên bản xử lý tài xế xe khách biển kiểm soát 15H-219.92, xử phạt 5 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Sơn La xử lý nghiêm xe khách vượt xe sai quy định

Ngày 15/10, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Sơn La cho biết, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2 đã xác minh, lập biên bản xử lý tài xế xe khách biển kiểm soát 15H-219.92 có hành vi vượt xe trong trường hợp không được vượt, sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân qua ứng dụng VNeTraffic.