Hành trình Net Zero: "Tái sinh” nguồn nước

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có mức sử dụng nước cao, trong khi khả năng tái tạo tài nguyên nước đang chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và gia tăng dân số. Trong bối cảnh ấy, nước thải (nhất là nước thải công nghiệp), nếu được xử lý và tái sử dụng hiệu quả sẽ giúp giảm khai thác từ nguồn nước tự nhiên, bảo vệ hệ sinh thái, giảm chi phí xử lý môi trường.
Nghiên cứu công nghệ xử lý nước thải tại Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường.
Nghiên cứu công nghệ xử lý nước thải tại Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường.

Trong bối cảnh nước sạch ngày càng khan hiếm và yêu cầu cấp thiết về bảo vệ môi trường, việc tái sử dụng nước thải sau xử lý không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước đi tất yếu để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và tiến gần hơn tới mục tiêu Net Zero.

Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Văn Tuyên, Chủ tịch Hội đồng Khoa học ngành Môi trường-Năng lượng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nhận định: “Nước sạch là nguồn tài nguyên khan hiếm, trong khi nước thải sau xử lý có thể trở thành nguồn bổ sung quan trọng nếu được ứng dụng công nghệ phù hợp. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là chiến lược phát triển bền vững”.

Tái sử dụng nước thải đang được nhiều quốc gia quan tâm và triển khai nhằm đối phó với tình trạng khan hiếm nước và bảo vệ môi trường. Thí dụ, Nhật Bản đã ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật về tái sử dụng nước thải với các thông số ô nhiễm cần kiểm soát, áp dụng cho các mục đích như xả rửa vệ sinh, phun tưới và tạo cảnh quan; Singapore sử dụng nước thải sau xử lý cho mục tiêu làm mát thành phố qua hệ thống cống ngầm, một phần khác được xả vào các hồ chứa và tái sử dụng gián tiếp, cấp nước cho các mục đích sử dụng khác…

Thị trường tái sử dụng nước toàn cầu đã tăng từ 12,2 tỷ USD năm 2016 lên 22,3 tỷ USD vào năm 2021, với tốc độ tăng trưởng 13,1%. Tái sử dụng nước từ các ngành nông nghiệp, đô thị và công nghiệp đạt 14,9 tỷ USD vào năm 2021. Nước uống tái sử dụng trực tiếp và gián tiếp đạt 7,7 tỷ USD vào năm 2021.

Theo các nhà khoa học, hiện đã có các công nghệ xử lý, tái sử dụng nước thải như công nghệ xử lý tiên tiến dựa trên các chất ô nhiễm, công nghệ lọc màng và công nghệ oxy hóa tiên tiến... Các công nghệ này đã được ứng dụng rộng rãi trên thế giới và có thể điều chỉnh linh hoạt theo đặc thù ô nhiễm tại từng ngành công nghiệp.

Tại Việt Nam, một số viện nghiên cứu, hay doanh nghiệp đã làm chủ công nghệ xử lý nước để tái sử dụng. Nhiều nghiên cứu tại Việt Nam đã đề xuất quy trình thu hồi nước thải hiệu quả cho nhà máy tinh bột, giấy, dệt nhuộm… Đặc biệt, nước sau xử lý có thể tái sử dụng cho các mục đích không yêu cầu chất lượng cao nhưng là những lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong tiêu thụ nước như làm mát thiết bị, tưới cây, rửa sàn nhà máy...

Việc ứng dụng công nghệ tái sử dụng mức độ sơ cấp, trung cấp hay cao cấp tùy thuộc vào nhu cầu, thí dụ dùng công nghệ trung cấp cho mục đích sản xuất của doanh nghiệp hay cao cấp cho nước uống. Việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp tiết kiệm chi phí cấp nước và bảo vệ môi trường cho doanh nghiệp.

Theo tính toán của các nhà khoa học, nếu một doanh nghiệp sử dụng trung bình khoảng 1.000m³ nước/ngày đêm sẽ phải chi trả khoảng 4,4 tỷ đồng mỗi năm cho chi phí cấp nước; chưa kể, các khoản chi phí liên quan đến xả thải, bao gồm thủ tục cấp phép và phí môi trường cũng có thể lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Nếu doanh nghiệp áp dụng giải pháp tái sử dụng nước sau xử lý, đồng nghĩa với việc giảm hoặc không xả thải, chắc chắn sẽ tiết kiệm đáng kể cả chi phí đầu vào lẫn chi phí đầu ra, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả vận hành.

Nước sạch là nguồn tài nguyên khan hiếm, trong khi nước thải sau xử lý có thể trở thành nguồn bổ sung quan trọng nếu được ứng dụng công nghệ phù hợp. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là chiến lược phát triển bền vững.

Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Văn Tuyên, Chủ tịch Hội đồng Khoa học ngành Môi trường-Năng lượng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Hiện, việc tái sử dụng nước chưa bắt buộc và mới triển khai nhỏ lẻ ở một vài doanh nghiệp. Việc triển khai tái sử dụng nước thải tại Việt Nam được nhìn nhận có nhiều thách thức. Đó là còn thiếu tiêu chí cụ thể cho chất lượng nước tái sử dụng, chưa có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan quản lý... Ngoài ra, đối với doanh nghiệp, khó mở rộng và bổ sung công nghệ phù hợp, cũng như cần diện tích nhất định để trữ nước thải và chi phí thử nghiệm lớn. Đặc biệt, những rủi ro môi trường như nước thu hồi vẫn có thể chứa chất ô nhiễm khó phân hủy, vượt ngưỡng cho phép nếu không được giám sát nghiêm ngặt, cũng là một thách thức.

Mặc dù vậy, hành lang pháp lý đang dần hoàn thiện. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Tài nguyên nước năm 2012 và các nghị định liên quan đã nhấn mạnh vai trò của tái sử dụng nước. Đặc biệt, Nghị quyết của Quốc hội về bảo đảm an ninh nguồn nước giai đoạn 2021-2030 đã xác định “nghiên cứu, ứng dụng công nghệ xử lý và tái sử dụng nước” là một trong những giải pháp cốt lõi nhằm bảo vệ môi trường, phòng, chống ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước.

Hành trình đi tới mục tiêu Net Zero không thể thiếu vai trò của nước, cả về mặt tiết kiệm, bảo vệ và tái sử dụng. Đã đến lúc mỗi chúng ta cần nhìn nhận nước thải không còn là thứ bỏ đi, mà là nguồn lực có thể tái sinh, nếu có chính sách đúng đắn và công nghệ phù hợp.

“Việt Nam cần khuyến khích các mô hình cộng sinh công-nông nghiệp, nơi nước thải sau xử lý từ nhà máy có thể phục vụ nông nghiệp. Đây là hướng đi phù hợp với điều kiện nước ta và xu thế của thế giới”, Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Văn Tuyên đề xuất.

Có thể bạn quan tâm

Phế liệu xây dựng từ các ngôi nhà phá dỡ để giải tỏa cho các dự án giao thông đang khiến cho lượng rác thải trở thành quá tải tại các bãi rác Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Xuân Giang)

Áp lực ô nhiễm từ phế thải xây dựng và vấn đề tái sinh tài nguyên tại Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội đang kéo theo lượng lớn phế thải xây dựng phát sinh, gây áp lực nặng nề lên môi trường và hạ tầng xử lý. Trước thực trạng đổ trộm, quá tải bãi thải, việc chuyển đổi từ “thải bỏ” sang “tái chế” theo mô hình kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, mưa dông tại Bắc Bộ có xu hướng giảm dần nhưng vẫn xuất hiện tại nhiều nơi, đặc biệt ở khu vực vùng núi và trung du. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng trên diện rộng, nhiều nơi xảy ra nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông trở lại.

Ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029.

Việt Nam-Hàn Quốc hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã

Vừa qua, tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, đại diện các tổ chức môi trường của Việt Nam và Hàn Quốc ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029, hướng tới tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và phát huy vai trò của thanh niên trong các sáng kiến môi trường.

Một góc đô thị phường Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa). (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đầu tư hạ tầng môi trường, kiến tạo nền tảng phát triển bền vững vùng nam Khánh Hòa

Giữa vùng đất vốn được xem là “chảo lửa” của Nam Trung Bộ, bài toán nước sạch, thoát lũ và bảo vệ môi trường đã trở thành thách thức thường trực đối với khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa. Áp lực về tài nguyên nước, hạ tầng kỹ thuật, môi trường đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết với chiến lược phát triển lâu dài của địa phương.

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng tại Trung Bộ còn kéo dài trong nhiều ngày tới

Hôm nay (18/6), nhiều khu vực tại Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ C. Dự báo, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Từ ngày 21/6, nắng nóng mở rộng ra khu vực trung du Bắc Bộ.

Hội nghị tập huấn “Nâng cao năng lực cộng đồng trong thực hành đánh giá rủi ro thiên tai và bảo đảm dinh dưỡng khẩn cấp” tại tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro thiên tai

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức, năng lực của cấp xã có sự tham gia của người dân để xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai bao gồm ứng phó dinh dưỡng khẩn cấp và bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” là một trong những nhiệm vụ cần thiết, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo mưa lớn gây lốc sét, lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và trung du Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo, ngày và đêm nay (18/6), khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 80mm. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông tại vùng núi và trung du do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao, trong khi đồng bằng chỉ có mưa rải rác. Tại miền Trung, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác. 

Trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Trồng mới 1,5 triệu cây xanh giai đoạn 2026-2030 hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán

Ngày 16/6, tại tỉnh Lạng Sơn, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc và Công ty C.P. Việt Nam tổ chức Lễ mít-tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Rừng Amazon đóng vai trò quan trọng trong điều tiết khí hậu.

Cam kết mạnh mẽ của Brazil chống biến đổi khí hậu

Báo cáo môi trường của Brazil cho biết, trong năm 2025, nạn phá rừng ở ven bờ Đại Tây Dương thuộc địa bàn nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 40 năm qua, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái của quốc gia Nam Mỹ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

Hôm nay, thời tiết trên cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc xuất hiện mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa lớn. Miền Trung vẫn còn nắng nóng ở nhiều khu vực nhưng đã bắt đầu xuất hiện mưa dông vào chiều tối. Trong khi đó, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng ban ngày, chiều tối tiếp tục có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

Không khí lạnh kết hợp rãnh áp thấp khiến thời tiết miền Bắc chuyển biến rõ rệt với mưa dông diện rộng. Trong khi đó, nắng nóng tại miền Trung bắt đầu suy giảm nhưng khu vực từ Quảng Trị đến Đắk Lắk vẫn còn oi bức, khô nóng. Ở phía Nam, mưa dông chiều tối tiếp tục xuất hiện rải rác do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 4 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVII.

Hà Nội triển khai Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7

Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ 4, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội. Theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố, việc triển khai Đề án được thực hiện từ ngày 1/7/2026, nhưng không triển khai đồng loạt trên toàn bộ khu vực trong Vành đai 1.

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

Hiện nhiều địa phương đang đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp, quản lý chất thải, năng lượng và giao thông, nhằm thực hiện các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).