Người có công lớn trong việc khôi phục nghề truyền thống ở Hoa Tiến là Nghệ nhân Ưu tú Sầm Thị Bích, chủ nhiệm Hợp tác xã thổ cẩm Hoa Tiến. Vào năm 1992, nghề dệt thoái trào, bà Bích đã đứng lên thành lập tổ hợp dệt, với 10 người nòng cốt, đồng thời tìm đến một số nghệ nhân cao tuổi, giỏi nghề để học thêm, tìm lại những hoa văn cổ của dân tộc Thái. Đến năm 2010, tổ hợp phát triển thành hợp tác xã. Bằng sự nhiệt tâm, bà còn dạy cho hàng trăm lao động, tạo động lực gắn bó với nghề cho con gái bà là nghệ nhân Sầm Thị Tình, cùng các thợ giỏi khác là Vi Thị Thức, Vi Thị Linh, Sầm Thị Trang… Theo chị Vi Thị Linh, ở Hoa Tiến hiện có nhiều phụ nữ trẻ yêu nghề dệt, bảo ban nhau cách thức làm ruộng, trồng rau, rồi tham gia trồng dâu, nuôi tằm, giữ gìn nghề dệt.
“Chúng em phải học nghề từ năm 7 tuổi, đến 15 tuổi đã biết dệt các họa tiết phức tạp. Ngoài ra cũng phải hiểu kỹ thuật nhuộm màu tự nhiên từ các loại lá cây và củ nâu ở rừng... ”, Vi Thị Linh chia sẻ.
Chị gái của Linh là Vi Thị Thức, giỏi nghề từ khi còn rất trẻ, là niềm tự hào của gia đình và bản làng, vì đã đạt được nhiều thành tích, góp phần giúp Hoa Tiến có nhiều sản phẩm đạt OCOP ba sao. Chị Thức cho biết, nhờ nỗ lực của Hợp tác xã và nghệ nhân Sầm Thị Bích, chị em trong bản thêm yên tâm giữ nghề truyền thống, các sản phẩm làm ra đều được Hợp tác xã bao tiêu.
Là một trong những người thuộc thế hệ tiếp nối, nghệ nhân trẻ Sầm Thị Tình rất giỏi trong việc quảng bá thương hiệu, đưa sản phẩm dệt của Hoa Tiến đến với nhiều khách trong nước và quốc tế.
Năm 2015, chị Tình mở cửa hàng thổ cẩm tại Hà Nội, với tên giao dịch tiếng Anh là Hoa Tien Brocade, và mau chóng liên kết được với một số cửa hàng lưu niệm trong thành phố để tăng lượng khách hàng. Với mong muốn mở rộng thị trường, năm 2016, chị lại mang sản phẩm váy, áo vào tham dự một chương trình khởi nghiệp tại Cần Thơ, nhưng nhiều khách hàng ở đó cho rằng sản phẩm chưa phù hợp với nhu cầu của người ở đô thị. Không nản lòng, chị đã tự tìm cách khắc phục, nghiên cứu thị hiếu khách hàng và dần đưa vào thị trường Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ các mẫu sản phẩm mới, như khăn quàng, khăn trải bàn, ví..., và dần được tin dùng. “Tôi đã động viên chị em, phải không ngừng sáng tạo và phát triển các mẫu mã mới, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại. Hàng tiêu thụ được nhiều, càng tạo động lực cho chị em. Hiện nay, hơn 20 thành viên của Hợp tác xã có việc làm thường xuyên. Chúng tôi cũng tạo thêm việc làm theo thời vụ cho hàng trăm chị em khác tại địa phương”, chị Tình chia sẻ.
Đến nay, bên cạnh việc nghiên cứu mẫu hoa văn mới, chị Tình cùng nhân viên của cửa hàng tích cực tiếp thị, phát triển thương hiệu sản phẩm thổ cẩm qua các trang mạng xã hội, với khách hàng trong và ngoài nước. Chị cũng phối hợp với đối tác mở cửa hàng giới thiệu sản phẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Bảo tồn giống tằm bản địa
Nét độc đáo của thổ cẩm Hoa Tiến là bảo tồn những giống tằm địa phương cùng quá trình canh tác dâu, trồng bông thủ công để có nguồn sợi, tơ phục vụ công đoạn dệt.
