Ông Thân Đức Lại, 63 tuổi, cựu giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang là một trong 18 người bị đưa ra xét xử về tội “Nhận hối lộ”, trong vụ án liên quan một số công ty dược.
Làm Giám đốc từ năm 2011 đến 12/2021, bị cáo Lại có thẩm quyền duyệt, ký ủy nhiệm chi giải ngân tiền tạm ứng kinh phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.
Theo cáo buộc, để được tạo điều kiện giải ngân tiền tạm ứng kinh phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Y dược LanQ đã có hành vi chỉ đạo bị cáo Nguyễn Thúy Kim, cựu Kế toán trưởng Công ty cổ phần Y dược LanQ nhiều lần đưa hối lộ cho bị cáo Thân Đức Lại, tổng số tiền 700 triệu đồng.
Trả lời Hội đồng xét xử, bị cáo Quyền khai việc chi tiền hối lộ cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội là để "cảm ơn anh Lại đã tạo điều kiện thanh toán, tạm ứng cho đơn vị nhanh, đúng hẹn".
Bị cáo Quyền không nhớ số lần đưa tiền nhưng thừa nhận chỉ đạo bà Kim trực tiếp mang tiền đưa cho ông Thân Đức Lại. Chỉ có một lần ông cùng cấp dưới đến chúc Tết và đưa quà cho ông Lại.
Sau khi đưa tiền, Công ty LanQ đều được Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang thanh toán đúng hẹn.
Khai tại tòa bị cáo Lại cho biết mình nhận tiền chỉ vì muốn giúp đỡ doanh nghiệp khi khó khăn. Sau khi nhận lời giúp đỡ “trong khuôn khổ cho phép”, ông Lại đã phân tích khó khăn của doanh nghiệp với cấp dưới, đồng thời quán triệt tinh thần phải làm chặt chẽ, chuẩn của thủ tục, nhưng cần khẩn trương. Ông Lại cũng đã chỉ đạo việc linh động cắt giảm thời gian chờ đợi thanh toán cho doanh nghiệp.
Trong vụ án này, ngoài hành vi của cựu giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang Thân Đức Lại, 17 người còn lại bị truy tố “Nhận hối lộ” đều nhận tiền của Công ty cổ phần Dược phẩm Sơn Lâm, trong đó người nhận nhiều nhất là Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh, 47 tỷ đồng.
Các vụ tương tự cũng được xác định đã xảy ra tại Bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Hưng Yên, Trung tâm Y tế huyện Khoái Châu (Hưng Yên cũ), Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bến Tre, Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Bình Định, Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Kon Tum…
Khai tại tòa sáng nay, bị cáo Trương Thị Thu Hương, cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên lúc đầu khai có nhận điện thoại từ bị cáo Phạm Văn Cách, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm là công ty sẽ gửi quà. Vì thế cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên đã đưa số tài khoản em gái cho Cách để nhận quà cho bệnh viện. Mọi việc đấu thầu đều thực hiện đúng quy định pháp luật, không gây khó khăn gì cho Công ty Cổ phần Dược Sơn Lâm. Bị cáo này khai chỉ đơn thuần nghĩ là công ty bán được hàng gửi quà, chủ yếu vào các dịp cuối năm.
Khi Chủ tọa hỏi, quà công ty nào có lúc lên hơn 1 tỷ đồng, nếu chỉ là quà sao lại dùng tài khoản em gái, lại để nội dung chuyển khoản "đặt cọc tiền đất", rõ ràng bị cáo đã yêu cầu Sơn Lâm ghi vậy để che giấu hành vi nhận “hoa hồng”. Trước việc trả lời né tránh hòng che giấu sai phạm của bị cáo, Chủ tọa nói, “bị cáo khai thế nào là quyền của bị cáo nhưng việc thành khẩn khai báo là căn cứ Hội đồng xét tội”.
Đối chất tại tòa, bị cáo Cách khai không phải quà mà là tiền “hoa hồng” để không bị gây khó dễ và hai bên đã thỏa thuận các mức phần trăm tùy theo hợp đồng, chủ yếu từ 10-30%.
Trong cáo trạng, Viện Kiểm sát xác định từ 2015-2023, Công ty Cổ phần Dược Sơn Lâm ký, thực hiện 28 hợp đồng cung cấp vị thuốc, dược liệu phục vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên, tổng giá trị hơn 54,2 tỷ đồng
Bị cáo Hương khai không chủ động đưa ra đề nghị chi “hoa hồng”, điều này đã khai trung thực với cơ quan điều tra, cũng thừa nhận biết đó là tiền “hoa hồng’ Công ty Sơn Lâm chi. Chủ tọa phiên tòa chỉ rõ, tổng số tiền bị cáo này nhận hơn 10 tỷ đồng, qua tài khoản em gái 12 lần, tài khoản bị cáo này 5 lần.
Trả lời luật sư đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của mình tại tòa, bị cáo Hương cho biết, phần lớn số tiền “hoa hồng” nhận từ Cách đã được bà giữ hộ, “chuyển” thành nguồn xã hội hóa để xây mới căng tin, phòng bệnh, nhà xe bệnh viện nếu chuyển vào tài khoản bệnh viện sẽ thành tiền ngân sách. “Biết là sai nhưng không biết làm thế nào”, bị cáo nói.
Khai tại tòa về việc chuyển tiền cho bị cáo Vũ Thị Ngát, cựu Giám đốc Trung tâm y tế huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên cũ, bị cáo Cách nói, tiền “hoa hồng” thực chất là chuyển cho cá nhân chứ không phải cho các bệnh viện hay trung tâm y tế. Số tiền chi cho Trung tâm y tế huyện Khoái Châu là 12% hợp đồng. Tuy nhiên bị cáo Ngát khai, bị cáo hiểu tiền chuyển cho bệnh viện để chi cho công việc cơ quan. Bị cáo Nguyễn Thị Thúy Bình, Phó Trưởng phòng tổ chức hành chính tài chính kiêm kế toán trưởng Trung tâm y tế huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên cũ khai, được bị cáo Ngát cho số điện thoại Cách để nhắn số tài khoản nhận tiền. Mọi việc Bình chi tiêu sau khi có chỉ đạo của Ngát và đều có phiếu biên nhận. Hai bị cáo khai không hưởng lợi gì cho cá nhân từ số tiền này.
Bị đưa ra xét xử về tội “Đưa hối lộ”, bị cáo Tống Viết Phải, cựu Tổng giám đốc Công ty cổ phần dược thiết bị y tế Đà Nẵng cho rằng “mình làm ơn, mắc oán” chứ không hề có động cơ, không vụ lợi mong Hội đồng xét xử xem xét.
