Từ trung tâm huyện Mai Châu, di chuyển khoảng 30 km vượt qua ngọn núi cao chừng 1.200 m so với mực nước biển, khách du lịch sẽ đến được xã Pà Cò, đi khoảng 10 km nữa thì đến xã Hang Kia. Từ trên cao nhìn xuống, thu gọn vào tầm mắt là mầu xanh mướt của núi rừng, ẩn hiện thấp thoáng những nóc nhà người Mông trong không gian khói sương bảng lảng. Cảnh quan nơi đây luôn gợi cảm hứng cho những tay máy thích săn ảnh. Từ con đường nhỏ ngoằn ngoèo với những khúc cua dốc, hẹp tới những đồi chè, hàng rào đá, đám hoa cải vàng rực ôm trọn không gian trước mỗi hiên nhà. Ði sâu vào bản, thi thoảng lại bắt gặp những người phụ nữ Mông đang cần mẫn thêu thùa, đám trẻ con say sưa cười đùa tinh nghịch. Ngay cả những đống củi chất giữa sân, những làn khói mỏng bay lên từ nóc bếp cũng đủ khiến du khách bỏ lại những ồn ào lo toan phía sau lưng để tận hưởng cảm giác bình yên khác biệt.
Ðến với Hang Kia - Pà Cò, bên cạnh cung đường khám phá bản làng, du khách có thể đặt chân tới những điểm đến còn mang nguyên vẹn nét đẹp hoang sơ như đồi chè, vườn mận khu Tà Xông A, khu Tà Xồ, Thung A Láng... Dọc những cung đường nối liền các xóm, bản, không nên bỏ qua những điểm cao trên núi là địa điểm lý tưởng để “săn mây”. Ðó là khu Cổng Trời, khu Pà Khôm đi Thung Mài hoặc trên núi Sảm Thà có thể phóng tầm mắt ngắm được đỉnh Pù Luông (Thanh Hóa) và đỉnh Pha Luông (Sơn La). Bên cạnh đó, thu hút mong muốn tìm tòi, trải nghiệm của du khách còn là những nét văn hóa, nghề truyền thống rất đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông nơi đây như nghề dệt thổ cẩm, nhuộm chàm, vẽ sáp ong... Ngoài ra, không thể không nói đến sức hấp dẫn của ẩm thực vùng cao với nhiều sản vật mang phong vị núi rừng như: Rượu ngô, thắng cố, bánh dầy giã tay, mèn mén, cải mèo, gà bản, lợn bản, măng rừng ăn cùng gia vị độc đáo quyện trong mùi mắc khén.
Theo thống kê, năm 2018, khoảng 332 nghìn lượt khách đã đến với Mai Châu, trong đó, lượng khách đến hai xã Pà Cò, Hang Kia lần lượt là năm nghìn và sáu nghìn lượt khách, trong đó, khách nước ngoài chiếm đến 60%. Ðồng chí Nguyễn Văn Chương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình nhận định: Với hai mùa chủ đạo là mùa mưa và mùa khô rõ rệt, nhiệt độ trung bình trong năm là 18,50C, không khí trong lành, mát mẻ quanh năm, thiên nhiên tươi đẹp, văn hóa đồng bào đặc sắc, Hang Kia - Pà Cò chứa đựng nhiều tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng, thu hút du khách trong nước, quốc tế đến khám phá, trải nghiệm. Ðây cũng là hai điểm đến ưu tiên sẽ được Hòa Bình xây dựng thành trọng điểm du lịch.
Ðể hiện thực hóa ý tưởng này, mới đây, UBND tỉnh Hòa Bình đã tổ chức hội nghị xúc tiến, đầu tư du lịch tại hai xã Hang Kia - Pà Cò. Có năm dự án được tỉnh lập danh mục thu hút đầu tư là: Dự án Khu nghỉ dưỡng cao cấp sinh thái Tà Xông A; dự án Khu nghỉ dưỡng sinh thái Tà Xồ; dự án Khu du lịch Thung A Láng; dự án Khu du lịch sinh thái Cổng Trời; dự án Khu du lịch sinh thái Thung Mặn, Thung Ảng. Lãnh đạo tỉnh Hòa Bình cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các nhà đầu tư thực hiện thành công các dự án, bảo đảm sự phát triển du lịch bền vững trong tương lai. Chủ tịch UBND huyện Mai Châu Ðặng Mai Sơn cho biết: Nhiều năm nay, chính quyền địa phương luôn trăn trở làm thế nào để nâng cao nguồn thu nhập cho đồng bào hai xã Hang Kia, Pà Cò. Ðến nay, phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng được xác định sẽ là hướng đi để người dân hai xã vừa phát triển kinh tế, vừa gìn giữ, phát huy được các giá trị văn hóa đặc sắc. Hiện nay, khách du lịch cùng các đơn vị lữ hành trong nước, quốc tế đã bắt đầu biết đến Hang Kia - Pà Cò, nhưng trên địa bàn hai xã mới chỉ có bốn hộ làm du lịch cộng đồng kết hợp cung cấp dịch vụ du lịch. Các hoạt động này cũng mang tính manh mún, tự phát. Gần đây, Ban chỉ đạo du lịch huyện Mai Châu đã tổ chức nhiều cuộc họp với người dân để động viên, khuyến khích những hộ dân có tiềm năng đăng ký phát triển loại hình dịch vụ homestay, các hộ còn lại được vận động sản xuất nông nghiệp sạch để phục vụ du lịch, từ đó từng bước chuyển đổi cơ cấu kinh tế từ làm nông nghiệp hoàn toàn sang du lịch, dịch vụ. Những hộ dân đang kinh doanh homestay được tập huấn nâng cao kỹ năng quản lý kinh doanh và kỹ năng phục vụ du lịch, và được tỉnh hỗ trợ các cơ sở vật chất ban đầu như chăn, màn, giường, tủ... để phục vụ du khách.
Theo Phó Tổng cục trưởng Du lịch (Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch) Ngô Hoài Chung, tỉnh Hòa Bình cần có chính sách, cơ chế đặc thù dành riêng cho hai xã Hang Kia, Pà Cò để tạo môi trường đầu tư hấp dẫn; có kế hoạch nâng cấp hệ thống hạ tầng như giao thông, viễn thông, nguồn điện, nước sạch, hệ thống chỉ dẫn du lịch... đồng thời lập quy hoạch chi tiết khu Hang Kia, Pà Cò làm cơ sở pháp lý để các nhà đầu tư yên tâm đầu tư, phát triển du lịch. Thời gian tới, Tổng cục Du lịch sẽ phối hợp cùng các doanh nghiệp lữ hành tổ chức các đoàn khảo sát, xây dựng tua tới Hang Kia - Pà Cò, đồng thời mở các lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ du lịch cho người dân
địa phương.
