Trong kỷ nguyên bùng nổ ứng dụng công nghệ chiến lược như AI, IoT, Big Data, Cloud, Blockchain, bán dẫn, 5G và 6G, Việt Nam xác định rằng hạ tầng số vững mạnh là điều kiện tiên quyết để làm chủ và khai thác hiệu quả các công nghệ này (Chiến lược phát triển hạ tầng số đến 2025, định hướng 2030).
Theo ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam: Tính đến năm 2025, Việt Nam có hơn 80 triệu người sử dụng Internet. Tỷ lệ triển khai IPv6 đã vượt ngưỡng 60%, đưa Việt Nam lên vị trí thứ hai trong khu vực ASEAN và thứ chín trên toàn cầu. Việt Nam cũng đang chuẩn bị bước vào giai đoạn IPv6-only từ năm 2026 đến 2030.
Theo Báo cáo VNCDC 2024 (Câu lạc bộ Điện toán đám mây và Trung tâm dữ liệu Việt Nam), thị trường điện toán đám mây tại Việt Nam đạt gần 19.375 tỷ đồng (tương đương 775 triệu USD) trong năm 2024, dự kiến sẽ tăng lên 1,24 tỷ USD vào năm 2025 và gấp đôi vào năm 2029. Bên cạnh đó, năng lực trung tâm dữ liệu đang có bước phát triển mạnh mẽ, từ mức 45MW năm 2024 dự báo sẽ tăng lên 525MW vào năm 2025 và gần 1.000MW vào năm 2030. Doanh thu từ dịch vụ colocation cũng được kỳ vọng sẽ đạt 1,4 tỷ USD vào năm 2030.
Những con số ấn tượng đó khẳng định bước tiến nhanh chóng của Việt Nam, nhưng cũng cho thấy không ít thách thức cần đối mặt, từ nguồn lực đầu tư, tiêu chuẩn xanh, an toàn-an ninh mạng, chủ quyền dữ liệu, đến năng lực R&D cốt lõi. Chính vì vậy, việc tạo ra một hạ tầng số bền vững sẽ là nền tảng để Việt Nam có thể làm chủ được các công nghệ chiến lược.
Thúc đẩy ngành công nghiệp dữ liệu ở Việt Nam
Bà Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chánh Văn phòng Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia đã nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong kỷ nguyên mới. Bà nêu rõ quyết tâm hiện thực hóa 7 nhiệm vụ trọng tâm được giao tại Đại hội toàn quốc Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, trong đó tập trung vào 3 trụ cột: chuẩn hóa kiến trúc dữ liệu quốc gia, phát triển nền tảng công nghệ do người Việt làm chủ và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua Công bố thành lập mạng lưới chuyên gia dữ liệu toàn cầu. Bên cạnh đó, bà Ngọc Dung cũng chỉ ra những “nút thắt” lớn cản trở sự phát triển, từ hạ tầng số, năng lượng, chính sách vĩ mô đang dần hình thành đến nhân lực và thị trường dữ liệu còn non trẻ.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Dung nhấn mạnh: “Cuộc đua phía trước là cuộc marathon của cả dân tộc. Sẽ có những khúc cua quyết định vận mệnh, nhưng với đường lối lãnh đạo của Đảng, với ý chí của cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia, và người dân, chúng ta sẽ về đích như mong đợi: một Việt Nam làm chủ hạ tầng số, làm chủ công nghệ chiến lược, và làm chủ tương lai dữ liệu của chính mình”.
Thách thức của hạ tầng AI
Các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo đang định hình lại nhu cầu của thế giới. Trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là xu thế mà còn là động lực cốt lõi thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội toàn cầu. Với sức mạnh trong phân tích dữ liệu, dự đoán và đưa ra các giải pháp tối ưu, AI là một trong những lĩnh vực ưu tiên trong chiến lược phát triển quốc gia và đang triển khai các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, phát triển công nghệ, xây dựng cơ sở hạ tầng số.
Hiện nay, cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo mang tầm cỡ thế giới yêu cầu khắt khe về các kết nối real time (kết nối thời gian thực), hiệu quả và chiến lược.
Tuy nhiên, để “an toàn” trong kỷ nguyên AI, ông Vladimir Kangin, Nhà sáng lập và Giám đốc IPTP Networks cho rằng Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế và chiến lược thực tiễn để củng cố nền tảng số, tối ưu hóa trung tâm dữ liệu và trở thành trung tâm AI tiếp theo của ASEAN.
Ông Trịnh Quốc An, chuyên gia tư vấn bảo mật, CMC Telecom cũng chỉ ra những thách thức an ninh mạng đang phải đối mặt trong kỷ nguyên AI. Ông khẳng định rằng Việt Nam cần có những chiến lược và giải pháp toàn diện để có thể phòng thủ chủ động trong kỷ nguyên bùng nổ của AI.
