Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa phận thành phố Hà Nội có chiều dài khoảng 37,5km.
Dự kiến, khối lượng giải phóng mặt bằng (GPMB) trên địa bàn thành phố Hà Nội khoảng 245,2ha.
Dự án đi qua địa bàn các xã: Tiến Thắng, Quang Minh, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Phù Đổng, Thuận An (thuộc các huyện Mê Linh, Đông Anh, Gia Lâm cũ)
Qua rà soát, tổng hợp cho thấy, các xã Tiến Thắng, Quang Minh cần thu hồi khoảng 9,394ha đất. Vị trí tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cơ bản chạy qua phần diện tích đất nông nghiệp, không phải thực hiện công tác tái định cư. Dự kiến, tổng chi phí GPMB khoảng 92,1 tỷ đồng.
Các xã Phúc Thịnh, Thư Lâm có diện tích đất cần thu hồi cho dự án tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng khoảng 72,099ha; dự kiến tổng chi phí GPMB khoảng 2.182,8 tỷ đồng.
Các xã Phù Đổng, Thuận An có tổng diện tích cần thu hồi đất (2 giai đoạn), bao gồm cả phạm vi bảo vệ hai bên đường sắt, nhà ga khoảng 198ha.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam có chiều dài tuyến đi qua địa bàn thành phố Hà Nội khoảng 27,9km; tổng diện tích đất dự kiến thu hồi, GPMB khoảng 112,74ha, nằm trên địa bàn các xã: Ngọc Hồi, Thường Tín, Thượng Phúc, Phượng Dực, Chuyên Mỹ và Đại Xuyên (thuộc các huyện Thanh Trì, Thường Tín, Phú Xuyên cũ).
Ngày 13/3/2025, Văn phòng UBND thành phố có Văn bản số 2927/VP-ĐT đề nghị UBND các huyện Thanh Trì, Thường Tín, Phú Xuyên (cũ) rà soát, tổng hợp nhu cầu tái định cư và đề xuất địa điểm tái định cư.
Cụ thể, huyện Thường Tín (cũ), nay là các xã Thường Tín, Thượng Phúc có tổng diện tích thu hồi (không bao gồm phạm vi bảo vệ hai bên đường sắt) là khoảng 44,955m2; ảnh hưởng khoảng 411 hộ gia đình. Nhu cầu diện tích đất xây dựng các khu tái định cư trên địa bàn khoảng 16ha.
Tại địa bàn huyện Thanh Trì (cũ), nay là xã Ngọc Hồi, có tổng diện tích đất thu hồi khoảng 5,571ha, trong đó đất ở khoảng 0,7632ha, còn lại là đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp khác. Nhu cầu tái định cư khoảng 320 trường hợp tại xã Liên Ninh, huyện Thanh Trì (cũ). Tổng diện tích bố trí tái định cư dự kiến khoảng 2,56ha.
Tại địa bàn huyện Phú Xuyên (cũ), nay là các xã Phượng Dực, Chuyên Mỹ, tổng diện tích thu hồi khoảng 62,2084ha, trong đó đất ở khoảng 3,33ha.
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Trần Sỹ Thanh đề nghị các đồng chí lãnh đạo xã tham dự cuộc họp báo cáo với Thường trực Đảng ủy xã để bảo đảm tinh thần quyết liệt, thông suốt mọi chỉ đạo từ Trung ương đến thành phố xuống các địa phương. Trong đó, đồng chí Bí thư Đảng ủy các xã phải là Trưởng ban Chỉ đạo GPMB của xã để chỉ đạo thực hiện các dự án GPMB trên địa bàn liên quan đến 2 dự án quan trọng này.
UBND thành phố sẽ sớm ký ban hành hướng dẫn các quy định liên quan đến việc phân cấp, ủy quyền, thẩm quyền của cấp xã trong thực hiện công tác giải phóng mặt bằng 2 dự án này.
Trong đó, hướng dẫn cụ thể những phần việc nào thuộc thẩm quyền, phần việc nào phải xin ý kiến cấp trên để bảo đảm việc giải phóng mặt bằng đúng quy định của pháp luật và tiến độ đề ra, trong đó chú trọng các nội dung liên quan đến việc chỉ định thầu.
Chủ tịch UBND thành phố Trần Sỹ Thanh đề nghị các xã liên quan đến 2 dự án này cần chủ động và trong tuần sau phải "chốt" được các điểm tái định cư trên địa bàn.
Đồng chí Trần Sỹ Thanh đề nghị Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội sớm tham mưu thành phố quy hoạch các khu tái định cư phục vụ các dự án đầu tư của thành phố từ nay đến năm 2030.
Các đơn vị liên quan sớm cập nhật số liệu cụ thể về các ga của 2 dự án này đi qua địa bàn; đồng thời chủ động hướng dẫn, phối hợp với các xã triển khai công tác giải phóng mặt bằng hiệu quả, không dàn trải, trong đó ưu tiên các xã đông dân cư và có diện tích giải phóng mặt bằng lớn.
