Gỡ điểm nghẽn ngành hàng sầu riêng, kiến tạo xuất khẩu bền vững

Sầu riêng đã vươn lên trở thành mặt hàng rau quả xuất khẩu chủ lực, với kim ngạch hàng tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, sự phát triển nóng về diện tích, sản lượng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát chất lượng, tổ chức lại vùng nguyên liệu, quản lý mã số vùng trồng, đa dạng hóa thị trường và nâng cao giá trị ngành hàng.

Sầu riêng đã vươn lên trở thành mặt hàng rau quả xuất khẩu chủ lực, với kim ngạch hàng tỷ USD mỗi năm. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)
Sầu riêng đã vươn lên trở thành mặt hàng rau quả xuất khẩu chủ lực, với kim ngạch hàng tỷ USD mỗi năm. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Ngày 20/8, Báo Tiền Phong tổ chức tọa đàm “Gỡ điểm nghẽn ngành hàng sầu riêng: Kiến tạo xuất khẩu bền vững”, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Cục Hải quan, các địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng sầu riêng.

Phát triển nhanh nhưng bộc lộ nhiều điểm nghẽn

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Nguyễn Ngọc Tiến cho biết, sầu riêng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển đặc biệt. Chỉ trong vài năm, từ một mặt hàng có quy mô xuất khẩu khiêm tốn, sầu riêng đã vươn lên trở thành mặt hàng rau quả xuất khẩu số 1, mang về hàng tỷ USD, tạo sinh kế cho người dân và trở thành cây trồng có giá trị cao tại nhiều địa phương.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 3,86 tỷ USD, tăng hơn 20% so năm trước và chiếm hơn 45% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả.

ong-tien.jpg
Nguyễn Ngọc Tiến Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong phát biểu khai mạc tọa đàm.(Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, riêng tháng 7, xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 600-700 triệu USD, đưa kim ngạch 7 tháng năm 2026 lên khoảng 1,8 tỷ USD, tăng gần 30% so cùng kỳ năm 2025. Từ nay đến cuối năm, dự kiến khoảng 1,3 triệu tấn sầu riêng bước vào kỳ thu hoạch, mở ra dư địa để xuất khẩu tiếp tục tăng.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh cũng khiến những điểm nghẽn của ngành hàng ngày càng bộc lộ rõ. Diện tích, sản lượng tăng mạnh nhưng vùng nguyên liệu đáp ứng đầy đủ điều kiện xuất khẩu chưa theo kịp. Liên kết giữa người trồng, hợp tác xã, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp chưa thật sự bền chặt.

Các vấn đề về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc, chất lượng và an toàn thực phẩm tiếp tục là những thách thức lớn đối với ngành hàng.

Đáng chú ý, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc và chủ yếu dưới dạng quả tươi. Điều này đặt ra yêu cầu phải đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy chế biến, phát triển kho lạnh, logistics và nâng cao giá trị gia tăng.

Theo Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Nguyễn Ngọc Tiến, bài toán đối với sầu riêng hiện nay không còn đơn thuần là tăng sản lượng hay kim ngạch, mà là làm thế nào để quản trị tốt một ngành hàng đã có quy mô hàng tỷ USD.

Diện tích tăng gần 3 lần trong 5 năm

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết sầu riêng là một trong những ngành hàng phát triển nhanh nhất của lĩnh vực trồng trọt trong những năm qua.

Năm 2015, cả nước có khoảng 31.000ha sầu riêng. Đến năm 2020, diện tích tăng lên hơn 70.000ha. Chỉ trong giai đoạn 2020-2025, diện tích sầu riêng đã tăng gần 3 lần, đạt khoảng 195.000ha vào cuối năm 2025.

Cùng với diện tích, sản lượng tăng nhanh, từ khoảng 600 nghìn tấn năm 2020 lên 1,8 triệu tấn năm 2025 và dự kiến vượt 2 triệu tấn trong năm 2026.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh đánh giá, sự phát triển quá nhanh, thậm chí có thể gọi là “quá nóng”, đã bộc lộ nhiều khó khăn trong quản lý, sản xuất và tiêu thụ sầu riêng.

Trước hết là vấn đề kiểm soát chất lượng khi diện tích tăng mạnh. Một số địa phương phát triển sầu riêng tại những vùng chưa phù hợp với điều kiện sinh thái, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp và phát sinh nhiều hệ lụy.

ong-manh-2.jpg
Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

“Có những vùng không được khuyến cáo trồng sầu riêng nhưng vẫn phát triển diện tích. Và chúng ta đã phải trả giá”, ông Nguyễn Quốc Mạnh nêu.

Việc mở rộng diện tích nhanh cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát chất lượng giống, sinh vật gây hại trên quy mô lớn, đồng thời quản lý chặt chẽ việc cấp, quản lý và sử dụng mã số vùng trồng theo yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Không để “điểm nghẽn” từ khâu quản lý làm mất lợi thế xuất khẩu

Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh, trong quá trình triển khai Nghị định số 38/2026/NĐ-CP của Chính phủ về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc liên quan cấp và quản lý mã số vùng trồng. Để tháo gỡ, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp và hậu kiểm.

Nghị quyết 36 có một số điểm mới quan trọng. Trong đó, không còn quy định giới hạn diện tích tối thiểu khi cấp mã số vùng trồng; cho phép cấp mã số đối với cây trồng xen trên cùng thửa đất; đồng thời thay đổi thẩm quyền quản lý, giao cấp xã thực hiện cấp, giám sát và kiểm tra mã số vùng trồng thay vì cơ quan chuyên môn cấp tỉnh như trước.

toan-canh.jpg
Toàn cảnh tọa đàm "Gỡ điểm nghẽn ngành hàng sầu riêng: Kiến tạo xuất khẩu bền vững” ngày 20/8, tại Hà Nội.

Bên cạnh đó, quy trình cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được đẩy mạnh thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh cho rằng, việc đơn giản hóa thủ tục phải đi đôi với tăng cường hậu kiểm, bảo đảm mã số được cấp đúng vùng trồng, đúng sản lượng và truy xuất được trách nhiệm. Đây là điều kiện quan trọng để duy trì uy tín sầu riêng Việt Nam tại các thị trường nhập khẩu.

Trong bối cảnh khu vực Tây Nguyên bước vào chính vụ sầu riêng, việc đẩy nhanh cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được kỳ vọng tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhất là vào các thị trường có yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc.

Theo các ý kiến tại tọa đàm, khi ngành sầu riêng đã đạt quy mô hàng tỷ USD, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng sản xuất mà quan trọng hơn là tổ chức lại ngành hàng theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững.

Trong đó, cần kiểm soát chất lượng ngay từ vùng trồng và vật tư đầu vào; củng cố liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ sở đóng gói; quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng; tăng cường truy xuất nguồn gốc; đồng thời đầu tư chế biến sâu, kho lạnh và logistics.

Việc mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng cần được đẩy mạnh nhằm giảm phụ thuộc vào một thị trường, hạn chế rủi ro khi các nước nhập khẩu thay đổi tiêu chuẩn.

Phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững cũng đòi hỏi nguồn vốn phù hợp cho người trồng, hợp tác xã và doanh nghiệp, nhất là đầu tư vào vùng nguyên liệu, cơ sở sơ chế, chế biến và bảo quản sau thu hoạch.

Từ một loại cây trồng có quy mô khiêm tốn, sầu riêng đã trở thành ngành hàng xuất khẩu tỷ USD trong thời gian ngắn. Đây là lợi thế lớn nhưng đồng thời cũng là phép thử đối với năng lực quản trị ngành hàng nông sản của Việt Nam.

Nếu giải quyết được các điểm nghẽn từ sản xuất, chất lượng, mã số vùng trồng đến chế biến, logistics và thị trường, sầu riêng không chỉ tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu trong nhóm rau quả xuất khẩu mà còn có thể trở thành hình mẫu về tổ chức một ngành hàng nông sản theo chuỗi giá trị, đáp ứng ngày càng cao các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài. 

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Người dân Thủ đô chủ động giữ gìn không gian sống. (Ảnh: Thanh Hậu)

Bảo đảm chất lượng môi trường cho người dân nông thôn Thủ đô

Từ những buổi tổng vệ sinh cuối tuần tạo ra những tuyến đường không rác… thành phố Hà Nội đang biến phong trào bảo vệ môi trường thành việc làm thường xuyên của cộng đồng. Khi người dân tham gia giữ gìn không gian sống, tiêu chí môi trường trong nông thôn mới không còn nằm trên giấy, mà trở thành một phần chất lượng sống.

Mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Giữ thông suốt thủ tục xuất nhập khẩu sau phân cấp

Thẩm quyền giải quyết nhiều thủ tục xuất nhập khẩu đang chuyển về địa phương, kéo theo yêu cầu điều chỉnh cách tiếp nhận hồ sơ và trao đổi dữ liệu. Việc mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia được tính toán theo hiện trạng từng hệ thống, nhằm kết nối đúng cơ quan xử lý, tránh trùng lặp và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 6/10: Thế giới tiếp đà giảm, trong nước đi ngang phiên thứ 3 liên tiếp

Giá vàng thế giới hôm nay (6/10) tiếp tục giảm xuống mức 4.125,9 USD/ounce, trong bối cảnh kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao tiếp tục hỗ trợ lợi suất trái phiếu Mỹ. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đi ngang phiên thứ 3 liên tiếp, niêm yết lần lượt ở mức 143,5 triệu đồng/lượng và 143 triệu đồng/lượng.

Trang sức bạc. (Ảnh: THU LAN)

Sáng 6/10, giá bạc thế giới giảm nhẹ

Sáng 6/10, giá bạc thế giới giảm nhẹ về ngưỡng hơn 60 USD/ounce trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng vọt, lấn át các yếu tố hỗ trợ từ số liệu việc làm Mỹ yếu hơn dự kiến và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất trong tháng 10 trở nên mờ nhạt.

Ảnh minh họa. (Ảnh: nhandan.vn)

Phát huy giá trị và uy tín Thương hiệu quốc gia Việt Nam

Qua 23 năm thực hiện, Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức toàn xã hội, nhất là của cộng đồng doanh nghiệp về vai trò của thương hiệu trong sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế.