Trong ba tháng đầu năm 2026, DNA đã khai thác hơn 801 nghìn tấn quặng nguyên khai, đạt 19,8% kế hoạch năm, thấp hơn sản lượng cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân, do nhiều khu vực khai trường chưa thể triển khai khai thác vì vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đây không phải là khó khăn mới, song những tồn tại kéo dài này đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Việc thiếu hụt quặng nguyên khai trong từng thời điểm khiến Nhà máy Tuyển có lúc phải vận hành dưới công suất thiết kế, tác động đến tính liên tục của dây chuyền công nghệ. Trong khi đó, sản lượng quặng dự trữ thấp chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất nên buộc doanh nghiệp phải điều hành linh hoạt, cân đối giữa khai thác, tuyển và chế biến để duy trì hoạt động sản xuất liên tục.
Mặc dù phải đối diện với khó khăn kéo dài, nhưng nhờ chủ động điều hành và tối ưu quy trình sản xuất, như tiết giảm chi phí, tối ưu tiêu hao xút, than, nguyên vật liệu, nâng cao hiệu suất vận hành thiết bị nên các chỉ tiêu chủ yếu vẫn bám sát kế hoạch đề ra. Trong quý I, DNA đã sản xuất hơn 450 nghìn tấn quặng tinh, gần 178 nghìn tấn alumin quy đổi và hơn 172 nghìn tấn alumin sau nung; doanh thu khoáng sản đạt hơn 790 tỷ đồng, tương đương 22,4% kế hoạch năm; nộp ngân sách nhà nước khoảng 165 tỷ đồng. Đáng chú ý, giá thành alumin quy đổi bình quân được kéo xuống còn khoảng 5,08 triệu đồng/tấn, thấp hơn kế hoạch khoảng 330 nghìn đồng/tấn. Duy trì việc làm ổn định cho hơn 1.000 lao động, với thu nhập bình quân hơn 16,7 triệu đồng/người/tháng, đồng thời tiếp tục thực hiện đầy đủ các chế độ phúc lợi trong điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn.
Mặc dù đạt được kết quả tích cực, nhưng theo lãnh đạo Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV, thời gian tới, công tác giải phóng mặt bằng vẫn là yếu tố then chốt quyết định khả năng duy trì và mở rộng sản xuất. Vì vậy, công ty sẽ tiếp tục xử lý dứt điểm từng điểm nghẽn cụ thể, chủ động phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, tháo gỡ từng vướng mắc phát sinh nhằm sớm đưa các khu vực đủ điều kiện vào khai thác.
Cùng với đó, kế hoạch khai thác cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, ưu tiên những khu vực đã có mặt bằng sạch để bảo đảm nguồn cung cho Nhà máy Tuyển; đồng thời công ty chỉ đạo tăng cường khai thác, bổ sung lượng quặng dự trữ, nhất là trước mùa mưa, hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn sản xuất do thiếu nguyên liệu.
Ở khâu sản xuất, DNA tiếp tục rà soát toàn bộ dây chuyền tuyển - luyện, chủ động bảo dưỡng thiết bị, nâng cao độ ổn định vận hành, hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn sản xuất. Đẩy mạnh phong trào thực hành tiết kiệm, nâng cao năng suất lao động, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố đầu vào để giảm chi phí sản xuất. Cùng với đó là việc thúc đẩy chuyển đổi số trong quản trị sản xuất. Công ty đang từng bước ứng dụng dữ liệu thời gian thực và công nghệ trí tuệ nhân tạo trong giám sát thiết bị, quản lý vật tư, theo dõi các thông số vận hành. Đây được xem là giải pháp lâu dài nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, giảm chi phí, tăng độ an toàn và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện sản xuất ngày càng hiện đại.
Năm 2026, DNA đặt mục tiêu khai thác hơn 4 triệu tấn quặng nguyên khai; sản xuất hơn 1,7 triệu tấn quặng tinh; 650 nghìn tấn alumin quy đổi và phấn đấu vượt mốc 700 nghìn tấn; sản lượng alumin sau nung đạt 625 nghìn tấn. Doanh thu dự kiến đạt 3.534 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 30 tỷ đồng, nộp ngân sách khoảng 570 tỷ đồng; tiền lương bình quân của người lao động đạt gần 16 triệu đồng/người/tháng.
Để hoàn thành những mục tiêu này, doanh nghiệp xác định nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục nâng cao hiệu lực điều hành, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, quản lý chặt chẽ ranh giới mỏ, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát thiết bị và các thông số vận hành nhằm bảo đảm sản xuất an toàn, hiệu quả.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đứng trước không ít thách thức. Tiến độ thu hồi đất phục vụ khai thác còn chịu tác động bởi việc áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất năm 2026; một số hộ dân chưa đồng thuận nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng hoặc không phối hợp kiểm đếm. Bên cạnh đó, công tác tái định cư tại các địa phương cũng gặp khó khăn khi còn thiếu khoảng 430 lô đất, trong khi một số khu tái định cư chưa hoàn thiện hạ tầng hoặc còn vướng quy hoạch khoáng sản...
Những tồn tại trên đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ khai thác, tác động trực tiếp đến khả năng duy trì nguồn nguyên liệu ổn định cho sản xuất. Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, rất cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các ngành chức năng và người dân trong việc tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, bồi thường và tái định cư. Khi những điểm nghẽn về mặt bằng được xử lý dứt điểm, nguồn nguyên liệu sẽ được bảo đảm, dây chuyền sản xuất phát huy tối đa công suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn thành mục tiêu sản xuất alumin trong năm 2026, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp khai khoáng của đất nước.
