Giữ hồn âm nhạc dân gian Chăm giữa lòng di sản Mỹ Sơn

Giữa trầm mặc gạch đá nhuốm màu thời gian ở thánh địa Mỹ Sơn, những giai điệu Chăm bỗng vang lên - mộc mạc mà mê hoặc, như tiếng vọng từ ngàn xưa thức dậy giữa lòng hiện tại. Từ mảnh đất miền trung nắng gió, âm nhạc dân gian Chăm đã góp nên một thanh âm riêng, làm giàu thêm bản hòa ca đa sắc của nền âm nhạc Việt Nam.

Trình diễn hát dân ca Chăm tại Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn.
Trình diễn hát dân ca Chăm tại Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn.

Giữ gìn bản sắc

Từ lúc lọt lòng đến khi trở về cát bụi, người Chăm luôn sống trong giai điệu của dân ca, nơi gửi gắm tình yêu, nỗi nhớ quê hương, thiên nhiên và lao động thường nhật. Dân ca Chăm vốn bắt rễ trong đời sống thường nhật, vang lên trong các lễ hội lớn như: Katê, Rija Nưgar, Rija Praung... đến những buổi sinh hoạt cộng đồng. Mỗi làn điệu là một câu chuyện, một lời nguyện, một nỗi niềm gửi gắm mang sắc thái riêng. Mỗi giai điệu, mỗi tiết tấu đều mang ý

nghĩa tinh thần sâu xa, gắn chặt với đời sống cộng đồng. Trong đó, tiếng trống Ginăng gõ dồn dập như nhịp tim của đất, tiếng kèn Saranai réo rắt tựa tiếng gọi của gió, xen lẫn điệu múa uyển chuyển của những cô gái Chăm trong sắc váy thổ cẩm, tất cả tạo nên một bản hòa tấu độc đáo, vừa hân hoan vừa linh thiêng.

Người Chăm sở hữu hệ thống nhạc cụ đa dạng, chia thành ba nhóm chính: bộ gõ, bộ hơi và bộ dây. Phổ biến nhất là trống Ginăng, trống Baranưng và kèn Saranai. Trống Ginăng với thân gỗ lim dài chừng 0,7m, hai mặt bịt da trâu, dê hay nai bao giờ cũng được diễn tấu theo cặp, âm vang linh thiêng báo hiệu mùa hội về. Trống Baranưng nhỏ gọn hơn, mặt bịt da và căng bằng dây mây với mười hai nêm gỗ để điều chỉnh âm thanh. Kèn Saranai

gồm ba phần nối liền: lưỡi gà bằng lá buông, thân gỗ khoét rỗng với bảy lỗ bấm, và loa bằng gỗ quý hoặc sừng trâu tạo nên âm sắc độc đáo. Chính sự hòa quyện của ba nhạc cụ ấy đã làm nên hồn cốt âm nhạc Chăm.

Khẳng định giá trị

Tại Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn, không gian của lễ nghi và tâm linh vốn đã dày đặc, nên khi âm nhạc dân gian Chăm cất lên, cảm giác thiêng liêng ấy càng thêm sâu thẳm. Người nghe không chỉ thưởng thức một tiết mục biểu diễn, mà còn chạm vào chiều sâu của ký ức, niềm tin và sự gắn kết giữa quá khứ với hiện tại. Giữa những bức tường rêu phong, âm nhạc Chăm không phải vang lên, mà như thấm vào từng kẽ gạch, từng phiến đá. Người nghe có thể cảm thấy nhịp tim mình khớp cùng nhịp trống, thấy từng hơi thở căng đầy của một nền văn hóa đã tồn tại hơn một thiên niên kỷ. Qua thăng trầm thời gian, âm nhạc dân gian Chăm vẫn được gìn giữ nguyên vẹn dưới bóng tháp cổ.

Với mong muốn khẳng định giá trị, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc Chăm, Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn đã ra mắt sản phẩm “Trình diễn dân ca Chăm” trên hành trình trải nghiệm của du khách tham quan Mỹ Sơn.

Du khách đứng giữa thung lũng, lặng nghe tiếng trống, nhìn điệu múa, như là hơi thở, là nhịp đập trong từng viên gạch, từng rêu phong tháp đổ. Nó khiến Mỹ Sơn không chỉ là nơi lưu giữ dấu tích một nền văn hóa, mà còn là nơi vọng vang bản sắc của người Chăm hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

Vùng biển Nghi Sơn thuận lợi để xây dựng kho dự trữ dầu thô quốc gia . Ảnh: Lê Dương

Từ Nghi Sơn đến chuỗi dự trữ xăng dầu

Nằm ở vị trí kết nối hai miền bắc-nam, với hơn 1.900 km bờ biển, nhiều vịnh nước sâu, kín gió và hệ thống cảng biển, nhà máy lọc hóa dầu đang phát triển, Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ hội tụ đủ điều kiện để trở thành trung tâm dự trữ xăng, dầu quốc gia quy mô lớn,bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trước biến động toàn cầu.

Với lợi thế về vị trí địa lý và hệ thống cảng biển, Việt Nam có tiềm năng phát triển thành trung tâm dự trữ, trung chuyển và điều phối xăng dầu của khu vực. Ảnh: Nam Hải

Kỳ vọng và thách thức

Hệ thống năng lượng của Việt Nam hiện phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, trong đó khoảng 85% dầu thô nhập về có nguồn gốc từ khu vực vùng Vịnh, chủ yếu phục vụ Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.

Người dân được hỗ trợ tại khu vực thực hiện sinh trắc học để lên tàu bay.

Tin tức

• Sau 3 năm thí điểm, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng chính thức khai trương lối đi ưu tiên dành riêng cho hành khách sử dụng sinh trắc học lên tàu bay, với mục tiêu trọng tâm là tách riêng luồng di chuyển cho hành khách đã đăng ký và có dữ liệu nhận diện khuôn mặt, qua đó tối ưu hóa quy trình phục vụ tại sân bay.

Khóa học về Kinh doanh Xanh. Ảnh NVCC

Đánh thức “nội lực xanh”

Gần 40 chị em là chủ các doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố Huế đã tham gia khóa đào tạo “Kinh doanh xanh - cơ hội mới cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ”. Khóa học mở ra những hướng đi mới cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Du lịch biển Cửa Lò hướng tới những trải nghiệm bốn mùa. Ảnh: Nam Anh

Chuyển hướng rõ rệt tư duy làm du lịch

Mùa du lịch 2026 đánh dấu bước chuyển mình rõ rệt của biển Cửa Lò, không chỉ ở diện mạo mà còn ở chất lượng dịch vụ và cách làm du lịch theo hướng chuyên nghiệp, bền vững hơn.

Các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút khởi công dự án.

Tin tức

• UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức Lễ khởi công dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Tam Anh - An An Hòa với tổng vốn đăng ký đầu tư 4.152 tỷ đồng.

Vận động viên tham dự cuộc thi IRONMAN 70.3 Đà Nẵng 2025. Ảnh: Danangfantasticity

Điểm đến hấp dẫn của những sự kiện thể thao chuyên nghiệp

Với việc liên tiếp đăng cai hàng loạt giải thể thao quy mô lớn trong những năm gần đây, Đà Nẵng đang khẳng định chiến lược phát triển bài bản để trở thành “thành phố sự kiện thể thao” - điểm đến hấp dẫn không chỉ bởi cảnh quan mà còn bởi nhịp sống năng động và năng lực tổ chức chuyên nghiệp.

Du khách lắng nghe kể chuyện giữ gìn nghề đóng ghe bầu tại Làng mộc Kim Bồng.

Trải nghiệm mở ở làng mộc Kim Bồng

Làng mộc Kim Bồng là địa điểm được nhiều du khách chọn lựa khi đến với phường Hội An, thành phố Đà Nẵng. Vài năm trở lại đây, Kim Bồng đã chủ động đa dạng hóa các hoạt động, gói dịch vụ, thử nghiệm nhiều mô hình trải nghiệm nhằm thu hút du khách gần xa, tạo động lực phát triển kinh tế.

Anh Nguyễn Đình Trí là người tiên phong trồng thành công giống nho đen móng tay.

Hướng đi mới ở vùng đất khát

Từ một người nông dân chỉ biết gắn bó với ruộng vườn, anh Nguyễn Đình Trí, chủ vườn nho Trí Hà (phường Đô Vinh, Khánh Hòa) đã từng bước học hỏi, xây dựng mô hình trồng nho ứng dụng công nghệ cao, mở ra hướng đi mới cho sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm.

Thanh Hóa kêu gọi đầu tư 173 dự án giai đoạn 2026-2030 với tổng vốn dự kiến hơn 570.000 tỷ đồng.

Tin tức

• Thanh Hóa tổ chức “Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026” trong hai ngày 28-29/3 với khoảng 800 đại biểu trong và ngoài nước tham dự.

Các bác sỹ Bệnh viện Trung ương Huế và Đoàn phẫu thuật thiện nguyện Interplast phẫu thuật miễn phí cho các bệnh nhi có dị tật khe hở môi, vòm miệng.

Tin tức

• Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế cùng các chuyên gia y tế Hàn Quốc vừa tổ chức phẫu thuật miễn phí cho 30 trẻ em mắc dị tật khe hở môi và vòm miệng.

Hoạt động ý nghĩa của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Mường Lát hưởng ứng Tháng Thanh niên.

Hành khúc xanh nơi biên cương Tén Tằn

Thiết thực hưởng ứng chương trình “Tháng Thanh niên” và “Tháng Ba biên giới”, Ban chấp hành Đoàn xã Mường Lát (tỉnh Thanh Hóa) phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn tổ chức các chương trình, hoạt động ý nghĩa tại khu vực mốc quốc giới 281.

NSND Hồng Lựu (người ngồi giữa) bên các học trò.

Người bền bỉ giữ lửa dân ca ví, giặm

Suốt nhiều năm qua, NSND Trịnh Hồng Lựu, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An, là người đã nỗ lực phục hồi, để ví, giặm được trở về không gian sinh tồn.

Các đại biểu tham quan không gian trưng bày tại lễ khai mạc

Tin tức

• Thư viện Đà Nẵng tổ chức trưng bày tài nguyên thông tin và tuyên truyền, giới thiệu sách chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Nguyên tắc quan trọng nhất là phải tìm được đầu ra và ký kết bao tiêu sản phẩm trước khi tổ chức sản xuất.

Làm nông hiện đại

“Phải tìm được đầu ra trước khi xuống giống” - đó là nguyên tắc xuyên suốt trong cách làm của hợp tác xã nông nghiệp Tây Hiếu.

Vườn thanh long nhà ông Trà ra quả sớm.

“Thuần hóa” nắng gió, làm giàu từ thanh long

Từ vùng đất khô hạn nhiều nắng gió, nông dân các xã phía đông tỉnh Lâm Đồng đã từng bước thuần hóa tự nhiên, ứng dụng khoa học kỹ thuật, tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết, bền vững, qua đó nâng cao giá trị cây thanh long và cải thiện đời sống.

Mô hình canh tác lúa giảm phát thải tại Quảng Trị.

Tin tức

• Mới đây, UBND tỉnh Quảng Trị tiếp tục ban hành Kế hoạch hành động triển khai thực hiện Đề án Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050.

Phường Tây Nha Trang sẽ thực hiện thu hồi đất để thực hiện dự án cầu Phú Kiểng.

Tin tức

• UBND phường Tây Nha Trang vừa ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch thu hồi đất, kiểm tra, khảo sát, đo đạc Dự án cầu Phú Kiểng. Dự án có tổng diện tích 1,9ha, với 93 thửa đất phải thu hồi.

Để trả lại mầu xanh cho cỏ, cần bắt đầu từ thay đổi thói quen canh tác lạm dụng thuốc hóa học.

Khi thảo mộc trở lại ruộng đồng

Sáng sớm trên nhiều thửa ruộng và vườn cây ở Nghệ An, mùi hăng của thuốc trừ sâu hóa học dần vắng đi. Thay vào đó là mùi cay nồng quen thuộc của tỏi, ớt, gừng được ngâm ủ trong những can nhựa đặt nép dưới gốc cây.

Biểu diễn võ cổ truyền Bình Định. Ảnh: QN

Mở rộng không gian một vùng di sản

Ai về Bình Định mà coi/Con gái Bình Định bỏ roi, đi quyền - câu ca ấy đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt như một minh chứng cho vùng đất võ học lừng danh.

Việc ban hành chính sách đất đai dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại Đà Nẵng sau sáp nhập là cần thiết.

Tin tức

• HĐND thành phố Đà Nẵng vừa thông qua Nghị quyết số 07/2026/NQ-HĐND, quy định chính sách đất đai áp dụng đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại khu vực vùng dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn thành phố.

Rừng keo lá tràm của xã Hòa Thắng.

Khi rừng keo lá tràm nở hoa

Những ngày đầu năm mới, đường ven biển khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng lại trở nên rực rỡ mầu vàng óng ả của hoa keo lá tràm đang nở bung nằm trải dài trên bãi cát trắng, tạo thành bức tranh “tuyệt phẩm” say đắm lòng người. 

Chính điện Thái miếu nhà Hậu Lê.

Cấp bách bảo tồn Thái miếu nhà Hậu Lê

Tọa lạc tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Khu di tích Thái miếu nhà Hậu Lê được công nhận là Di tích Lịch sử - văn hóa và kiến trúc nghệ thuật quốc gia từ năm 1995, nơi lưu giữ dấu ấn linh thiêng của vương triều Hậu Lê - triều đại tồn tại lâu dài bậc nhất trong lịch sử phong kiến nước ta.

Nhiều hộ dân xã Sông Lũy đã thoát nghèo nhờ tham gia dự án bò sinh sản.

Đòn bẩy thoát nghèo ở Sông Lũy

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, UBND xã Sông Lũy (Bình Thuận nay thuộc tỉnh Lâm Đồng) đã triển khai dự án tặng bò sinh sản, giúp nhiều hộ dân có hoàn cảnh khó khăn từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.