Bất kỳ hỏng hóc nào phát sinh cũng phải được xử lý trong khung thời gian rất hạn chế để tránh đứt gãy dây chuyền khai thác. Trong bối cảnh thời tiết xấu hay sân đỗ quá tải, những quyết định điều hành trở thành cuộc đấu trí giữa ba yếu tố: Ra quyết định nhanh; cân bằng rủi ro và tối ưu nguồn lực.
“Bộ não” kỹ thuật tinh nhuệ
Những người thợ kỹ thuật Công ty Kỹ thuật máy bay (VAECO), thành viên của Vietnam Airlines phải đánh giá chính xác lịch sử hỏng hóc, xu hướng kỹ thuật để xác định tàu bay có đủ điều kiện tiếp tục khai thác hay phải dừng lại khắc phục ngay lập tức. Năm 2009, sau khi hoàn thành chương trình cử nhân tại Mỹ, anh Hoàng Tuấn Anh được phân công về Phòng Điều hành phối thuộc (tiền thân Trung tâm Điều hành Bảo dưỡng của VAECO hiện nay).
Suốt 15 năm qua, anh đã cùng VAECO đặt những viên gạch nền móng đầu tiên đến khi xây dựng thành công một “bộ não” kỹ thuật hiện đại của Hãng hàng không Quốc gia. Vị trí điều hành bảo dưỡng thường được ví như một “nhạc trưởng thầm lặng”. Nếu kỹ sư tại sân đỗ trực tiếp kiểm tra và xử lý từng hạng mục trên tàu bay, thì người điều hành bảo dưỡng phải quan sát toàn cảnh, theo dõi đồng thời toàn bộ đội bay đang khai thác trên mạng đường bay trong và ngoài nước.
Mỗi ca trực, điều hành phải nắm rõ lịch bảo dưỡng định kỳ của từng tàu, số giờ bay còn lại trước các mốc kiểm tra bắt buộc, các cảnh báo kỹ thuật phát sinh trong hành trình, tình trạng vật tư dự phòng và khả năng đáp ứng nhân lực tại từng sân bay.
Khi một máy bay xuất hiện cảnh báo kỹ thuật, dữ liệu sẽ được truyền về hệ thống. Từ đó, điều hành phải phân tích thông số, đối chiếu lịch sử hỏng hóc, tham chiếu quy định kỹ thuật để đánh giá khả năng tiếp tục khai thác hay yêu cầu dừng xử lý khi hạ cánh. Một quyết định đưa ra không chỉ liên quan một chuyến bay cụ thể mà có thể ảnh hưởng cả dây chuyền khai thác phía sau. Bởi vậy, điều hành đòi hỏi sự bình tĩnh và kỷ luật tuyệt đối. “Mọi đánh giá đều phải dựa trên dữ liệu và quy định, áp lực lớn nhất là phải ra quyết định nhanh, nhưng không được phép sai”, anh Tuấn Anh tiết lộ.
Đêm 28 Tết năm 2019 là một trong những ca trực đáng nhớ của anh Tuấn Anh. Trong điều kiện mưa to, giá rét và sân đỗ quá tải, 2 tàu bay liên tiếp xuất hiện cảnh báo không đủ điều kiện khai thác ngay trước giờ lăn bánh. Tại điều kiện bình thường đã căng thẳng, nhưng vào đêm cận Tết, khi hành khách nóng lòng về nhà, áp lực còn tăng lên gấp nhiều lần.
“Điều khiến tôi nhớ mãi không phải độ khó của tình huống, mà ở cách cả đội hợp lại với nhau. Bất chấp mưa rét, anh em chạy đôn đáo, phối hợp từ Trung tâm điều hành đến các đơn vị phục vụ ngoại trường. Người kiểm tra rò rỉ, người đọc dữ liệu hành trình, người chuẩn bị phương án dự phòng theo danh mục thiết bị tối thiểu,... Khi khoảnh khắc cả 2 tàu được xác nhận an toàn để cất cánh, toàn đội nhìn nhau thở phào, mệt nhưng vui sướng lạ kỳ”, anh Tuấn Anh nhớ lại. Những tình huống như vậy giúp anh hiểu sâu sắc rằng: Điều hành không chỉ là xử lý kỹ thuật, mà là giữ trọn vẹn những chuyến đoàn viên.
Để chủ động phương tiện trong những dịp cao điểm, công tác chuẩn bị thường phải triển khai từ nhiều tháng trước. Đội bay được rà soát tổng thể, xử lý dứt điểm các hỏng hóc tồn đọng, sắp xếp lại lịch bảo dưỡng để hạn chế tối đa việc tàu phải dừng dài ngày trong dịp Tết. Anh cũng luôn khuyến khích sự sáng tạo trong khuôn khổ quy trình. Dịp Tết 2023, một tàu bay hỏng động cơ ngay mồng 1 Tết, anh tổ chức đội ngũ làm việc liên tục 3 ca, rút ngắn thời gian thay động cơ xuống chỉ còn 2 ngày, kịp đưa tàu vào phục vụ đúng ngày cao điểm mồng 4 Tết.
Bước sang năm mới, vị “nhạc trưởng” này vẫn ấp ủ dự định nâng tầm công tác điều hành thành một “hệ thống dự báo thông minh”. Anh kỳ vọng vào việc ứng dụng mạnh mẽ phân tích dữ liệu để dự báo hỏng hóc trước khi xảy ra, chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động kiểm soát.
Tết khởi nghề trong hangar
Không mâm cỗ sum vầy, không chúc tụng mừng Xuân như những cái Tết trước, Tết đầu tiên của kỹ thuật viên trẻ Nguyễn Khắc Duy, Tổ Bảo dưỡng số 3, Chi nhánh Bảo dưỡng nội thất khu vực phía nam bắt đầu giữa hangar (nhà chứa máy bay), bên những con tàu đang chờ được “chăm sóc” để kịp phục vụ mùa cao điểm. Đó cũng là cái Tết đánh dấu hành trình khởi nghề, nơi trách nhiệm, kỷ luật và niềm tự hào nghề nghiệp được định hình rõ nét.
Cơ duyên đến với nghề bảo dưỡng tàu bay của Duy bắt đầu từ những ngày tìm hiểu, học tập về ngành hàng không – một lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối, kỷ luật nghiêm ngặt và tinh thần trách nhiệm cao. Trong đó, công tác bảo dưỡng nội thất để lại cho anh nhiều ấn tượng đặc biệt, có tác động trực tiếp đến cảm giác an tâm và trải nghiệm của mỗi hành trình. Nhưng chỉ khi chính thức bước vào môi trường kỹ thuật hàng không, Duy mới thật sự cảm nhận rõ sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tế. Điều khiến anh nhận thức rõ nhất chính là mức độ kỷ luật và tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt, “chống chỉ định tuyệt đối” cho sự chủ quan, dù là nhỏ nhất.
Gia nhập VAECO ngày 20/4/2023, Duy bắt đầu hành trình khởi nghề trong môi trường làm việc chuẩn mực, nơi mọi thao tác đều gắn với quy trình và trách nhiệm. Những ngày đầu, anh được các anh chị đi trước hướng dẫn từ những việc nhỏ nhất, nhắc nhở từng thao tác, từng bước kiểm tra. Chính sự kèm cặp ấy giúp một nhân viên trẻ dần làm quen, học nghề và xây dựng nền tảng cho con đường gắn bó lâu dài phía trước.
Ở VAECO, mọi công việc đều được kiểm soát chặt chẽ, đầy đủ quy trình thực hiện, kiểm tra chéo và ký xác nhận. Mỗi chữ ký không đơn thuần là thủ tục, mà gắn liền với trách nhiệm và an toàn bay. Chỉ một thao tác thiếu cẩn trọng cũng có thể kéo theo những hệ lụy không mong muốn. Chính môi trường ấy buộc Duy thay đổi tư duy làm việc: chậm lại để chắc chắn, tuân thủ tuyệt đối quy trình và luôn giữ tinh thần phối hợp nhóm. Đó là những bài học đầu đời quan trọng, giúp anh rèn tác phong chuyên nghiệp và bản lĩnh nghề nghiệp ngay từ những ngày đầu khởi nghề.
Tết đầu tiên gắn với công việc bảo dưỡng tàu bay là một trải nghiệm khó quên đối với Nguyễn Khắc Duy. Những ngày giáp Tết, ca trực đêm kéo dài trong không gian yên tĩnh của sân đỗ. Cả nhóm lặng lẽ tiến hành kiểm tra từng chi tiết nhỏ trong khoang hành khách: ghế ngồi, dây an toàn, hộc hành lý, công việc tỉ mỉ, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tập trung cao độ. Điều khiến anh ấm lòng nhất chính là tinh thần gắn kết trong ca trực. Bữa cơm giản dị, sự sẻ chia, động viên của anh em giúp Duy cảm nhận rõ hơn giá trị tinh thần đồng nghiệp, tập thể, nơi người trẻ được dìu dắt, lớn lên từng ngày.
Hành trình khởi nghề tại VAECO của Nguyễn Khắc Duy không chỉ là trình độ tay nghề được nâng lên từng ngày, mà còn là sự thay đổi trong tư duy và tác phong làm việc: cẩn trọng hơn, kỷ luật hơn và ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình đối với an toàn bay, suy nghĩ lớn lên cùng những chuyến bay an toàn, trọn vẹn mỗi độ xuân về.
