Gieo những hạt mầm điện ảnh mới từ một Liên hoan phim

Những dự án thành công ngoài mong đợi

Diễn ra trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng hằng năm, nhưng những giá trị của DANAFF Talents đã vượt ra khỏi quy mô của một liên hoan phim, khi ngay từ những mùa đầu tiên đã có quả ngọt và thu hút được sự chú ý của nhiều nghệ sĩ, nhà làm phim tên tuổi quốc tế tham dự.

Năm 2025, lần đầu tiên ngoài rạp chiếu có một hiện tượng phim thu hút sự chú ý của khán giả bởi cách kể chuyện dung dị nhưng hết sức độc đáo. Đó là “Cám ơn người đã thức cùng tôi” của đạo diễn Chung Chí Công, bộ phim bước ra từ Vườn ươm dự án, một trong những hạng mục của Vườn ươm tài năng điện ảnh của Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng hằng năm.

“Cám ơn người đã thức cùng tôi” đã lặng lẽ vươn lên Top 2 bảng xếp hạng doanh thu ngay sau khi ra mắt khán giả, và cán đích với tổng doanh thu chiếu rạp là hơn 44 tỷ đồng, theo thống kê của Box Office Việt Nam.

Cùng với “Cám ơn người đã thức cùng tôi”, “Bò sữa bay” của đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt đã trở thành dự án thứ hai từ Vườn ươm được đưa vào sản xuất, và dự kiến sẽ sớm ra rạp vào cuối năm 2026.

Chính vì thế, sau khi Liên hoan phim kết thúc, với nhiều nhà làm phim trẻ, đó mới là điểm khởi đầu. Những dự án tham gia DANAFF Talents tiếp tục được hoàn thiện, tìm kiếm đối tác và cơ hội sản xuất. Không phải kịch bản nào cũng trở thành phim, nhưng liên hoan phim đã góp phần định hình một thế hệ làm phim mới - những người không chỉ có ý tưởng, mà còn được trang bị tư duy phát triển dự án, kỹ năng làm nghề và mạng lưới kết nối để đưa tác phẩm đến gần màn ảnh hơn.

Từ một dự án nhìn ra hành trình của người làm phim trẻ

Trong số các dự án tham gia DANAFF Talents của Vườn ươm mùa vừa qua, “Nhà ma” (Escape Room) của đạo diễn Trần Nguyễn Hoàng Long và biên kịch Huỳnh Thu Trang là một thí dụ tiêu biểu. Dự án giành DANAFF Award trị giá 5.000 USD ở hạng mục Dự án phim Việt Nam đa thể loại, nhưng với ê-kíp, giải thưởng chỉ là một cột mốc trên hành trình còn rất dài.

Huỳnh Thu Trang cho biết, điều đáng nhớ nhất không phải khoảnh khắc được xướng tên, mà là 11 ngày làm việc tại Script Lab. Sau gần bảy tháng phát triển kịch bản, những buổi trao đổi với các mentor giúp ê-kíp nhận ra nhiều "điểm mù" mà chính người viết không còn nhìn thấy khi đã ở quá lâu trong câu chuyện.

"Giảng viên đọc kịch bản rất kỹ, nhớ cả những chi tiết nhỏ. Vì ở trong câu chuyện quá lâu, có nhiều điều chúng tôi nghĩ khán giả sẽ tự hiểu. Nhưng giảng viên tiếp cận kịch bản như một khán giả với trang giấy trắng, từ đó chỉ ra rất nhiều điểm mù mà chúng tôi không nhìn thấy", Huỳnh Thu Trang chia sẻ.

Theo nữ biên kịch, giá trị lớn nhất của Script Lab không nằm ở việc chỉnh sửa một kịch bản cụ thể mà ở phương pháp làm việc. Những cách đặt câu hỏi, phản biện và nhìn lại câu chuyện sẽ tiếp tục được cô áp dụng cho các dự án sau này.

Những kinh nghiệm quý giá từ những tên tuổi hàng đầu của điện ảnh thế giới

Qua mỗi mùa, các chương trình của Vườn ươm tài năng lại đón những tên tuổi lớn của điện ảnh thế giới đến dự, giảng dạy, chia sẻ những kinh nghiệm làm nghề quý báu mà không phải lúc nào cũng có cơ hội học hỏi.

Năm nay, ngoài hai tên tuổi lớn từ Hollywood là nữ diễn viên Jane Seymour và nhà làm phim Bill Mechanic, cựu Chủ tịch kiêm CEO 20th Century Fox, các lớp ươm mầm còn đón nhà làm phim Singapore từng giành giải Cành cọ vàng Anthony Chen, nhà sản xuất và nhà quản lý nghệ thuật Singapore Yuni Hadi, Giám đốc Chương trình Công nghiệp Điện ảnh Liên hoan phim Quốc tế Hồng Kông Jacob Wong, nhà sản xuất Hàn Quốc Oh Jung-wan

Đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất Singapore Anthony Chen, chủ nhân giải Caméra d'Or tại Cannes với Ilo Ilo và mentor của Script Lab cho biết, điều khiến anh ấn tượng nhất là tinh thần cầu thị của các nhà làm phim trẻ Việt Nam. Theo anh, các học viên đều sẵn sàng lắng nghe góp ý và nhìn lại kịch bản từ nhiều góc độ để hoàn thiện tác phẩm.

Anthony Chen nhận định điện ảnh Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi với thị trường sôi động và lớp đạo diễn trẻ đầy tiềm năng. Tuy nhiên, để duy trì sự quan tâm của khán giả, yếu tố quyết định vẫn là chất lượng của mỗi bộ phim.

Ở góc nhìn khác, nhà sản xuất và nhà quản lý nghệ thuật Singapore Yuni Hadi đánh giá DANAFF Talents không chỉ mang đến kiến thức mà còn tạo dựng một cộng đồng sáng tạo. Bà ấn tượng khi các học viên dành thời gian đọc, góp ý và hỗ trợ dự án của nhau thay vì chỉ tập trung vào tác phẩm cá nhân. Theo bà, điện ảnh là hành trình dài, vì vậy những đồng nghiệp sẵn sàng phản biện và đồng hành sẽ giúp người trẻ đi xa hơn với nghề.

Ông Jacob Wong, Giám đốc Chương trình Công nghiệp Điện ảnh Liên hoan phim Quốc tế Hồng Kông (HKIFF Industry), nhận xét rằng một số dự án năm nay vẫn còn "non", chưa khai thác hết tiềm năng câu chuyện. Tuy nhiên, theo ông, đó không phải điểm yếu mà là dấu hiệu của tiềm năng phát triển. Điều các nhà làm phim trẻ cần là thêm thời gian, trải nghiệm và cơ hội được phản biện trước khi bước vào sản xuất.

Cùng quan điểm, nhà sản xuất Hàn Quốc Oh Jung-wan kỳ vọng điện ảnh Việt sẽ tiếp tục xuất hiện nhiều tiếng nói và góc nhìn mới thay vì chỉ lựa chọn những đề tài an toàn. Trong khi đó, Lorna Tee, Tổng Thư ký Mạng lưới Liên minh Điện ảnh châu Á (NAFAC), đánh giá cao sự đa dạng của các dự án Việt Nam nhưng lưu ý người làm phim cần hiểu thị trường mà không để thị trường giới hạn sức sáng tạo. Theo bà, các chương trình như Script Lab hay pitching chính là cơ hội để dự án được thử nghiệm, phản biện và hoàn thiện trước khi bước vào giai đoạn sản xuất.

Những giá trị vượt qua khuôn khổ một liên hoan phim

Những hoạt động phát triển dự án, đào tạo một thế hệ làm phim trẻ, hiện đại, tạo cơ hội kết nối hợp tác, giao thương điện ảnh của DANAFF đã vượt qua khuôn khổ một liên hoan phim và đem lại những giá trị thực tế ban đầu.

DANAFF đã để lại một hệ sinh thái thay vì chỉ những giải thưởng

Nếu trước đây các liên hoan phim chủ yếu được biết đến như nơi trình chiếu và trao giải, thì DANAFF IV cho thấy một hướng đi khác khi đầu tư mạnh cho hoạt động phát triển dự án và kết nối công nghiệp điện ảnh.

Song song với Script Lab và các phiên thuyết trình dự án, chuỗi Industry Days đã mở ra không gian gặp gỡ giữa các nhà làm phim với nhà sản xuất, nhà phát hành, hệ thống rạp, quỹ điện ảnh và đối tác quốc tế.

Theo Lorna Tee, Tổng Thư ký NAFAC, giá trị của DANAFF nằm ở việc tạo ra một không gian kết nối được tổ chức bài bản, giúp các đối tác quốc tế hiểu hơn về thị trường điện ảnh Việt Nam cũng như những dự án đang được phát triển. Nhờ đó, sau khi liên hoan phim khép lại, nhiều dự án không phải bắt đầu lại từ con số không mà đã có nền tảng để tiếp tục các cuộc trao đổi về hợp tác, đồng sản xuất và tìm kiếm nguồn vốn.

Ở góc nhìn của người làm nghề, đạo diễn, nhà sản xuất Võ Thanh Hòa cho rằng giá trị của DANAFF không chỉ dành cho những dự án được tuyển chọn. Ngay cả khi chưa có tác phẩm tham gia Script Lab, các bạn trẻ vẫn có thể học hỏi thông qua việc xem phim, dự tọa đàm, giao lưu với chuyên gia và từng bước xây dựng mạng lưới quan hệ nghề nghiệp. Theo anh, điều quan trọng không phải là đi nhanh, mà là chuẩn bị đủ hành trang để đi đường dài với nghề.

Không phải mọi dự án bước ra từ Script Lab đều sẽ trở thành phim. Nhưng điều nhiều nhà làm phim trẻ mang theo sau DANAFF IV không chỉ là một bản kịch bản được chỉnh sửa hay một giải thưởng, mà còn là tư duy làm nghề, phương pháp phát triển dự án, những cộng sự mới và sự tự tin để tiếp tục theo đuổi câu chuyện của mình.

Nếu Script Lab, Industry Days cùng các hoạt động kết nối quốc tế tiếp tục được duy trì, thành công của DANAFF sẽ không chỉ được đo bằng số lượng giải thưởng mỗi mùa liên hoan phim, mà còn bằng chính những bộ phim được sinh ra từ những hạt mầm đã được gieo tại đây.