Giải thưởng Dế Mèn 2025: Chung tay vì âm nhạc thiếu nhi

Tại Lễ trao Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 6-2025 vừa diễn ra tại Hà Nội, công chúng nhiều lứa tuổi đã có dịp thưởng thức một không gian nghệ thuật độc đáo và truyền cảm hứng khi những ca khúc thiếu nhi quen thuộc của nhạc sĩ Phạm Tuyên và nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung vang lên.

Các đại biểu và nghệ sĩ tại Giải thưởng Dế Mèn 2025.
Các đại biểu và nghệ sĩ tại Giải thưởng Dế Mèn 2025.

Từ những bài ca tuổi thơ mộc mạc đi cùng năm tháng cho đến những sáng tác hiện đại đạt triệu “view”, nhạc thiếu nhi vẫn là đề tài tâm huyết của các nhạc sĩ.

Tôn vinh "nhạc sĩ của tuổi thơ”

Giải thưởng Dế Mèn do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức từ năm 2020, nhằm tôn vinh các sáng tác văn học nghệ thuật của thiếu nhi và vì thiếu nhi. Năm nay, danh hiệu cao quý Hiệp sĩ Dế Mèn lần đầu tiên được trao cho một nhạc sĩ: nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Vừa bước sang tuổi 96, có mặt trong khán phòng vinh danh mình, nhạc sĩ Phạm Tuyên đầy tươi tắn và nở nụ cười hiền khi được các cháu thiếu nhi vây quanh. Trong gia tài hơn 700 ca khúc, ông dành riêng hơn 200 bài viết về thiếu nhi. Âm nhạc của ông vừa mang tính giáo dục nhẹ nhàng, vừa góp phần nuôi dưỡng tâm hồn trẻ bằng những giai điệu đẹp, giàu chất truyền thống.

Giai điệu trong sáng, ca từ vui tươi của các ca khúc như: Chiếc đèn ông sao; Tiến lên Đoàn viên; Em vui chơi ngày hôm nay; Cô và mẹ; Cả tuần đều ngoan; Gặp nhau dưới trời thu Hà Nội; Cánh én tuổi thơ; Chú voi con ở bản Đôn; Bài hát tiếng chuông và ngọn cờ, Bà còng... được bao thế hệ thuộc nằm lòng, trở thành một phần của ký ức. Không chỉ là tác giả của hàng trăm bài hát thiếu nhi được yêu thích, nhạc sĩ Phạm Tuyên còn có công mang nhiều ca khúc thiếu nhi quốc tế đến Việt Nam qua việc dịch lời Việt rất đẹp và sát nghĩa.

Bên cạnh đó, người nhạc sĩ sinh năm 1930 sở hữu một “kho báu” vô giá là 41 bài đồng dao cổ được ông phổ nhạc, chứa đựng vẻ đẹp hồn hậu và gần gũi của cảnh sắc thiên nhiên, con người, văn hóa dân gian Việt Nam. Sau nhiều năm ông sưu tầm và gìn giữ, những bài đồng dao này đã được đưa vào dự án sách đa phương tiện “Khúc đồng dao của bé” với sự đồng hành của con gái nhạc sĩ - nhà báo Phạm Hồng Tuyến. Tác phẩm kết hợp giữa kể chuyện, âm nhạc, minh họa và mã QR để nghe âm thanh. Cuốn đầu tiên của bộ sách mang tên “Về quê - Khúc đồng dao của bé” đã xuất sắc lọt vào chung khảo Giải thưởng Dế Mèn 2025.

Với những đóng góp bền bỉ, nhạc sĩ Phạm Tuyên được xem là “nhạc sĩ của tuổi thơ”, một biểu tượng của dòng nhạc thiếu nhi Việt Nam trong nhiều thập kỷ. Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Giải thưởng Dế Mèn- nhà thơ Trần Đăng Khoa nhấn mạnh: “Nhạc sĩ Phạm Tuyên là đại thụ trong nền âm nhạc Việt Nam, xòe ra đến ba cái nhánh: một là nhạc trữ tình, hai là nhạc cách mạng và ba là nhạc thiếu nhi. Phạm Tuyên dõi theo sự trưởng thành của các em một cách sát sao bằng âm nhạc. Có thể nói, đó là một cuốn “từ điển bách khoa” bằng âm nhạc về mọi trạng thái, độ tuổi, mọi cung bậc tình cảm trong thế giới tâm hồn các em”.

Nhạc sĩ trẻ tiếp lửa nhiệt huyết

Giải thưởng Dế Mèn 2025 cũng ghi nhận một dấu ấn đặc biệt với Đại sứ truyền cảm hứng đầu tiên là nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung (sinh năm 1983). Trước đó, vào năm 2020, anh từng được trao giải Khát vọng Dế Mèn cho những ca khúc thiếu nhi nổi bật sáng tác trong giai đoạn đó.

Bày tỏ sự ngưỡng mộ và xúc động khi được đứng chung sân khấu với nhạc sĩ Phạm Tuyên, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ rằng mình đã và đang ấp ủ nhiều dự định để tiếp tục lan tỏa giá trị của nhạc thiếu nhi cũng như góp phần khơi gợi cảm hứng sáng tạo cho các nghệ sĩ đương đại. Nếu nhạc sĩ Phạm Tuyên đã sáng tác nhiều bài hát từ mong muốn dành tặng cho con gái mình và bè bạn, thì nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cũng gắn bó sâu sắc với âm nhạc thiếu nhi hơn kể từ khi được làm cha.

Với hơn 300 ca khúc dành cho thiếu nhi, Nguyễn Văn Chung hiện giữ kỷ lục là nhạc sĩ trẻ sáng tác nhiều bài hát thiếu nhi nhất Việt Nam. Những ca khúc nổi bật của anh như: Nhật ký của mẹ; Gia đình nhỏ, hạnh phúc to; Mẹ ơi có biết; Con gái nhỏ của ba; Bố ơi kể chuyện con nghe; Vui đến trường... đã lan tỏa rộng rãi trên nhiều nền tảng số, thường xuyên được biểu diễn trong các sự kiện văn hóa-giáo dục.

Từ năm 2023 đến nay, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đã đầu tư kinh phí lớn để thực hiện dự án “Cùng con tập hát” (hay “300 bài hát thiếu nhi”) và phát hành miễn phí trên YouTube. Dự án như một tuyển tập trực tuyến giới thiệu bài hát và hướng dẫn thực hành thanh nhạc, giúp các bậc cha mẹ, thầy cô và trẻ em dễ dàng tiếp cận, lựa chọn nghe và xem bất kỳ lúc nào.

Có thể bạn quan tâm

Poster chi tiết chương trình. (Ảnh: Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam)

Lễ hội sôi động dành cho người hâm mộ K-pop tại Việt Nam

Ngày 9/7, Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam cho biết, Trung tâm sẽ phối hợp Cơ quan Nội dung Sáng tạo Hàn Quốc và Báo Seoul tổ chức K-pop Lovers Festival 2026 - lễ hội dành cho người hâm mộ K-pop trong các ngày 11-12/7 tại phố đi bộ Trần Nhân Tông, thành phố Hà Nội. Chương trình mở cửa miễn phí.

Sau sáp nhập thôn: Giữ hồn làng trong không gian phát triển mới

Sau sáp nhập thôn: Giữ hồn làng trong không gian phát triển mới

Sáp nhập thôn làm thay đổi một không gian văn hóa đã được hình thành và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, trong quá trình sắp xếp thôn theo yêu cầu phát triển mới, mục tiêu không chỉ là tổ chức lại không gian quản lý mà còn phải gìn giữ được "hồn làng" - những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc của nông thôn Việt Nam.

Các đại biểu lãnh đạo, trí thức và văn nghệ sĩ tham dự buổi lễ.

Chung tay bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị của tiếng Việt

Ngày 8/7, tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Hà Nội), Quỹ Hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam tổ chức lễ công bố Quyết định thành lập Câu lạc bộ di sản văn hóa tiếng Việt, giới thiệu Ban Chủ nhiệm gồm nhiều nhà quản lý, chuyên gia văn hóa, ngoại giao... uy tín và tâm huyết với bảo tồn di sản.

Sản phẩm du lịch Bắc Ninh thu hút đông đảo du khách sau MV "Bắc Bling". Ảnh: TTXVN

Sản phẩm nghệ thuật thành đòn bẩy du lịch

Cách đây khoảng một năm, khi MV (music) “Bắc Bling” của ca sĩ Hòa Minzy tạo tiếng vang trên không gian mạng, nhiều khách du lịch tìm đến Bắc Ninh để khám phá những danh thắng như: chùa Dâu, đền Bà Chúa Kho, làng gốm Phù Lãng, làng tranh Đông Hồ..., khám phá làng quan họ hay “cây cô đơn” xuất hiện trong MV.

Công nghệ trình chiếu hiện đại biến di sản Hoàng thành Thăng Long thành sân khấu rực rỡ sắc màu. (Ảnh: NAM NGUYỄN)

Kích hoạt tài nguyên di sản trong kỷ nguyên số

Không chỉ giúp bảo tồn, lưu giữ di sản, cuộc cách mạng số với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường… đang mở ra những cách tiếp cận mới giúp chuyển hóa di sản thành nguồn lực số có giá trị cho đời sống kinh tế-xã hội.

Tiếng Việt - Sợi dây gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương.

Tiếng Việt - Sợi dây gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương

Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định, ngôn ngữ là một trong những yếu tố quan trọng “định vị” một dân tộc. Chính vì vậy, việc lan tỏa các giá trị cao đẹp của ngôn ngữ và văn hóa dân tộc không chỉ trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mà còn tới bạn bè quốc tế góp phần tạo nên “sức mạnh mềm” của Việt Nam.

Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026 vừa chính thức khai mạc tại Huế với sự tham gia của 26 đoàn nghệ thuật quần chúng đến từ các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Giữ mạch nguồn dân ca

Trong các ngày từ 4 đến 8/7, Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế tổ chức Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026.

Cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng”.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Anh Tuấn viết tiếp câu chuyện về những chuyên án Anh hùng

Hướng tới kỷ niệm 64 năm Ngày Truyền thống lực lượng Cảnh sát nhân dân (20/7/1962-20/7/2026), Nhà xuất bản Công an nhân dân ra mắt cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng” của tác giả - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Trần Anh Tuấn.

Không gian chiếu sáng nghệ thuật Hồ Gươm-Tháp Rùa thể hiện nỗ lực của Thành phố Hà Nội trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản bằng những hình thức sáng tạo, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và lấy cộng đồng làm trung tâm. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phát huy sức mạnh mềm, nâng cao năng lực hội nhập trong tư duy phát triển mới từ Nghị quyết 80

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, không gian mạng không chỉ là phương tiện truyền thông mới, mà đã trở thành một địa bàn chiến lược, mở ra những cơ hội mới cho phát triển văn hóa, đồng thời đặt ra không ít thách thức trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt về giá trị, bản sắc và sức ảnh hưởng.

Đại sứ Hà Hoàng Hải phát biểu khai mạc Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Sôi động Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw, Ba Lan

Cùng với các hoạt động giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân được tổ chức tại Ba Lan, Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw là một trong những cách thức quan trọng, thiết thực góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác song phương Việt Nam-Ba Lan trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại-đầu tư, du lịch.

Trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Quà lưu niệm kể câu chuyện Việt Nam

Khi được đầu tư đúng hướng, mỗi món quà lưu niệm có thể trở thành điểm nhấn trong hành trình giới thiệu Việt Nam ra thế giới. Từ nguồn tài nguyên văn hóa phong phú kết hợp tư duy sáng tạo đương đại, những sản phẩm nhỏ bé ấy sẽ mang theo thông điệp về đất nước, con người và bản sắc Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Tài năng piano Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.

Tài năng piano trẻ người Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam

Tài năng piano trẻ người Singapore Toby Tan Kai Rong vừa có buổi biểu diễn ra mắt đầy ấn tượng trước giới mộ điệu Việt Nam. Trong lần đầu tiên này, Quán quân hạng mục Nghệ sĩ tại Cuộc thi và Liên hoan piano quốc tế Việt Nam đã hòa tấu cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của nhạc trưởng Honna Tetsuji.

Nghệ nhân Lương Sơn Bạc gánh trên vai những chiếc đó bằng tre. Ảnh: LINH VŨ

Làng nghề đan đó Thủ Sĩ giữ hồn quê trong từng nan tre

Không còn khung cảnh tấp nập làm nghề như nhiều thập niên trước, nhưng ở làng đan đó Thủ Sĩ (xã Tân Hưng, Hưng Yên), những đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian vẫn miệt mài bên từng nan tre. Với người dân nơi đây, giữ nghề không chỉ là giữ kế sinh nhai, mà còn là giữ lấy một phần hồn quê được truyền qua bao đời.

Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu truyện tranh mang bản sắc Tây Nguyên. (Ảnh: MAI LỮ)

Gỡ khó cho truyện tranh

Nhiều họa sĩ Việt Nam đang tích cực tham gia các dự án truyện tranh, hoạt hình và game của các tập đoàn quốc tế, nhưng ngay tại thị trường trong nước, dấu ấn vẫn còn khiêm tốn.