Giải thưởng Dế Mèn 2025: Chung tay vì âm nhạc thiếu nhi

Tại Lễ trao Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 6-2025 vừa diễn ra tại Hà Nội, công chúng nhiều lứa tuổi đã có dịp thưởng thức một không gian nghệ thuật độc đáo và truyền cảm hứng khi những ca khúc thiếu nhi quen thuộc của nhạc sĩ Phạm Tuyên và nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung vang lên.

Các đại biểu và nghệ sĩ tại Giải thưởng Dế Mèn 2025.
Các đại biểu và nghệ sĩ tại Giải thưởng Dế Mèn 2025.

Từ những bài ca tuổi thơ mộc mạc đi cùng năm tháng cho đến những sáng tác hiện đại đạt triệu “view”, nhạc thiếu nhi vẫn là đề tài tâm huyết của các nhạc sĩ.

Tôn vinh "nhạc sĩ của tuổi thơ”

Giải thưởng Dế Mèn do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức từ năm 2020, nhằm tôn vinh các sáng tác văn học nghệ thuật của thiếu nhi và vì thiếu nhi. Năm nay, danh hiệu cao quý Hiệp sĩ Dế Mèn lần đầu tiên được trao cho một nhạc sĩ: nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Vừa bước sang tuổi 96, có mặt trong khán phòng vinh danh mình, nhạc sĩ Phạm Tuyên đầy tươi tắn và nở nụ cười hiền khi được các cháu thiếu nhi vây quanh. Trong gia tài hơn 700 ca khúc, ông dành riêng hơn 200 bài viết về thiếu nhi. Âm nhạc của ông vừa mang tính giáo dục nhẹ nhàng, vừa góp phần nuôi dưỡng tâm hồn trẻ bằng những giai điệu đẹp, giàu chất truyền thống.

Giai điệu trong sáng, ca từ vui tươi của các ca khúc như: Chiếc đèn ông sao; Tiến lên Đoàn viên; Em vui chơi ngày hôm nay; Cô và mẹ; Cả tuần đều ngoan; Gặp nhau dưới trời thu Hà Nội; Cánh én tuổi thơ; Chú voi con ở bản Đôn; Bài hát tiếng chuông và ngọn cờ, Bà còng... được bao thế hệ thuộc nằm lòng, trở thành một phần của ký ức. Không chỉ là tác giả của hàng trăm bài hát thiếu nhi được yêu thích, nhạc sĩ Phạm Tuyên còn có công mang nhiều ca khúc thiếu nhi quốc tế đến Việt Nam qua việc dịch lời Việt rất đẹp và sát nghĩa.

Bên cạnh đó, người nhạc sĩ sinh năm 1930 sở hữu một “kho báu” vô giá là 41 bài đồng dao cổ được ông phổ nhạc, chứa đựng vẻ đẹp hồn hậu và gần gũi của cảnh sắc thiên nhiên, con người, văn hóa dân gian Việt Nam. Sau nhiều năm ông sưu tầm và gìn giữ, những bài đồng dao này đã được đưa vào dự án sách đa phương tiện “Khúc đồng dao của bé” với sự đồng hành của con gái nhạc sĩ - nhà báo Phạm Hồng Tuyến. Tác phẩm kết hợp giữa kể chuyện, âm nhạc, minh họa và mã QR để nghe âm thanh. Cuốn đầu tiên của bộ sách mang tên “Về quê - Khúc đồng dao của bé” đã xuất sắc lọt vào chung khảo Giải thưởng Dế Mèn 2025.

Với những đóng góp bền bỉ, nhạc sĩ Phạm Tuyên được xem là “nhạc sĩ của tuổi thơ”, một biểu tượng của dòng nhạc thiếu nhi Việt Nam trong nhiều thập kỷ. Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Giải thưởng Dế Mèn- nhà thơ Trần Đăng Khoa nhấn mạnh: “Nhạc sĩ Phạm Tuyên là đại thụ trong nền âm nhạc Việt Nam, xòe ra đến ba cái nhánh: một là nhạc trữ tình, hai là nhạc cách mạng và ba là nhạc thiếu nhi. Phạm Tuyên dõi theo sự trưởng thành của các em một cách sát sao bằng âm nhạc. Có thể nói, đó là một cuốn “từ điển bách khoa” bằng âm nhạc về mọi trạng thái, độ tuổi, mọi cung bậc tình cảm trong thế giới tâm hồn các em”.

Nhạc sĩ trẻ tiếp lửa nhiệt huyết

Giải thưởng Dế Mèn 2025 cũng ghi nhận một dấu ấn đặc biệt với Đại sứ truyền cảm hứng đầu tiên là nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung (sinh năm 1983). Trước đó, vào năm 2020, anh từng được trao giải Khát vọng Dế Mèn cho những ca khúc thiếu nhi nổi bật sáng tác trong giai đoạn đó.

Bày tỏ sự ngưỡng mộ và xúc động khi được đứng chung sân khấu với nhạc sĩ Phạm Tuyên, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ rằng mình đã và đang ấp ủ nhiều dự định để tiếp tục lan tỏa giá trị của nhạc thiếu nhi cũng như góp phần khơi gợi cảm hứng sáng tạo cho các nghệ sĩ đương đại. Nếu nhạc sĩ Phạm Tuyên đã sáng tác nhiều bài hát từ mong muốn dành tặng cho con gái mình và bè bạn, thì nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cũng gắn bó sâu sắc với âm nhạc thiếu nhi hơn kể từ khi được làm cha.

Với hơn 300 ca khúc dành cho thiếu nhi, Nguyễn Văn Chung hiện giữ kỷ lục là nhạc sĩ trẻ sáng tác nhiều bài hát thiếu nhi nhất Việt Nam. Những ca khúc nổi bật của anh như: Nhật ký của mẹ; Gia đình nhỏ, hạnh phúc to; Mẹ ơi có biết; Con gái nhỏ của ba; Bố ơi kể chuyện con nghe; Vui đến trường... đã lan tỏa rộng rãi trên nhiều nền tảng số, thường xuyên được biểu diễn trong các sự kiện văn hóa-giáo dục.

Từ năm 2023 đến nay, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đã đầu tư kinh phí lớn để thực hiện dự án “Cùng con tập hát” (hay “300 bài hát thiếu nhi”) và phát hành miễn phí trên YouTube. Dự án như một tuyển tập trực tuyến giới thiệu bài hát và hướng dẫn thực hành thanh nhạc, giúp các bậc cha mẹ, thầy cô và trẻ em dễ dàng tiếp cận, lựa chọn nghe và xem bất kỳ lúc nào.

Có thể bạn quan tâm

Phụ nữ dân tộc Bố Y tại xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai. (Ảnh: VŨ LINH)

[Ảnh] Nét đẹp trang phục truyền thống của phụ nữ Bố Y

Thuộc nhóm các dân tộc rất ít người tại Việt Nam, người Bố Y (còn gọi là Tu Dí) cư trú tại xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai vẫn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp. Trang phục của phụ nữ Bố Y lưu giữ những dấu ấn riêng về phong tục, tập quán và quan niệm thẩm mỹ của cộng đồng.

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Tháng 12/1946, trong những ngày tháng sục sôi khí thế "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", rất nhiều người con của Hà Nội đã anh dũng hy sinh. Ở nơi hồn thiêng sông núi ấy, hiện có 3 tượng đài tưởng nhớ những người con của Thủ đô đã ngã xuống trong 60 ngày đêm, mỗi cụm đều mang nhiều ý nghĩa cả về lịch sử, văn hóa và kiến trúc.

Tái hiện lễ cưới truyền thống của người Dao Đỏ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Tái hiện lễ cưới truyền thống của người Dao Đỏ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam

Ngày 1/9, trong không khí vui tươi chào mừng Quốc khánh 2/9, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) phối hợp Trung tâm Văn hóa và Thông tin du lịch tỉnh Cao Bằng tổ chức tái hiện lễ cưới truyền thống của người Dao (nhánh Dao Đỏ), thu hút đông đảo du khách tham quan, tìm hiểu. 

[Ảnh] Nhà tù Hỏa Lò đông nghịt du khách trước ngày Quốc khánh 2/9

[Ảnh] Nhà tù Hỏa Lò đông nghịt du khách trước ngày Quốc khánh 2/9

Ngày 1/9, trước thềm Quốc khánh 2/9, Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò đón lượng khách tăng gấp 3 ngày thường. Dòng người ken đặc từ khu vực chờ bên ngoài đến các không gian tham quan bên trong, cho thấy sức hút đặc biệt của điểm đến lịch sử này, đồng thời đặt ra bài toán về tổ chức, điều tiết lượng khách trong những dịp cao điểm.

Nhạc sĩ Phú Quang thể hiện sáng tác của ông trong một chương trình nghệ thuật. (Ảnh: Gia đình cung cấp)

Đạo diễn Phạm Hoàng Nam: Mở cửa “căn phòng” ký ức Phú Quang

Đạo diễn Phạm Hoàng Nam có hơn 30 năm gắn bó với những ký ức đặc biệt về nhạc sĩ Phú Quang, từ cuộc gặp đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh, những cuộc trò chuyện âm nhạc và sáng tạo, đến những lần cùng nhau ấp ủ các dự án nghệ thuật. Hơn 30 năm sau, những ký ức ấy trở lại theo một cách đặc biệt.

Hình ảnh trong bộ phim “Mưa đỏ”. (Ảnh: Nhà sản xuất)

Xây dựng hệ sinh thái cho điện ảnh Việt Nam

Năm 2025, phim Việt Nam lần đầu vượt mốc 60% thị phần phòng vé trong nước; bước sang những tháng đầu năm 2026, tỷ lệ này tiếp tục tăng lên hơn 70%. Nhưng giới chuyên gia cảnh báo, mức tăng này chưa hẳn đồng nghĩa với phát triển ổn định, khi phần lớn lợi nhuận vẫn dồn vào một số phim ăn khách.

Ca sĩ Nhật Huyền dành nhiều tâm huyết cho tác phẩm. (Ảnh: NVCC)

Ca sĩ Nhật Huyền lan tỏa giai điệu về đất nước, hòa bình

Nhân dịp Quốc khánh 2/9, ca sĩ Nhật Huyền giới thiệu dự án âm nhạc "Màu của Đất nước-Màu của Hòa bình". Qua những sáng tác về quê hương, con người và hòa bình, ca sĩ muốn gửi gắm tình yêu Tổ quốc, lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước.

Chương trình “Hà Nội-Từ mùa thu lịch sử năm 1945”, sự kiện quan trọng của Thành phố Hà Nội, nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (Ảnh: THI PHONG)

Rộn ràng không khí Tết Độc lập

Những ngày này, trên khắp mọi miền đất nước, cờ hoa rực rỡ, người dân náo nức đón mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9. Tại nhiều tỉnh, thành phố, diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trải nghiệm đặc sắc, tạo không khí vui tươi; góp phần đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với người dân và du khách.

Các thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2026 chụp ảnh lưu niệm tại Ga Hà Nội, nhà ga có tuổi đời hơn 100 năm. (Ảnh: NHẬT MINH)

Các thí sinh Hoa hậu Việt Nam tham gia trải nghiệm chuyến tàu Độc lập

Sáng 30/8, Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam phối hợp báo Tiền phong tổ chức cho 53 thí sinh lọt vào Vòng chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026 trải nghiệm chuyến tàu Độc lập nối Thăng Long với Kinh Bắc, nối kinh đô nghìn năm văn hiến với vùng đất địa linh nhân kiệt, nối những lớp ký ức của quá khứ với nhịp sống hôm nay.

Các nghệ sĩ biểu diễn tại chương trình "Hương sắc Việt Nam".

Đổi mới hoạt động giáo dục nghệ thuật

Công nghệ đã và đang mở ra những khả năng hỗ trợ chưa từng có cho con người trong lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật. Tuy nhiên hoạt động giáo dục nghệ thuật cũng đứng trước băn khoăn về việc làm sao xây dựng nền tảng văn hóa cho thế hệ trẻ trước nguy cơ bị các thiết bị hiện đại, trí tuệ nhân tạo (AI) chi phối.

Sông Hoài uốn lượn giữa lòng phố cổ Hội An. (Ảnh: LÂM PHAN)

Mạch ngầm giữa mùa nước lặng ở Hội An

Khi nắng cuối hè đổ xuống những mái ngói rêu phong ở phố cổ Hội An (Đà Nẵng), sông Hoài vào mùa nước lặng. Là một nhánh của Thu Bồn, sông Hoài tích tụ nguồn phù sa, bền bỉ nghìn năm bồi đắp những ruộng lúa xanh mướt cùng các bãi bồi chuyên canh rau màu. 

Cây bút trẻ Chu Hoàng Sinh và nhà văn Châu La Việt, hai thế hệ viết văn trưởng thành từ quân đội tại Trại sáng tác văn học "Lực lượng vũ trang- Chiến tranh cách mạng". (Ảnh: CLV)

Cây bút trẻ quân đội Chu Hoàng Sinh và những trang viết từ mâm pháo

Tham gia trại sáng tác văn học về lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng do Nhà xuất bản Quân đội tổ chức tháng 8 vừa qua tại Thành phố Hồ Chí Minh, Chu Hoàng Sinh nhận được nhiều sự quan tâm của Ban tổ chức và các đồng nghiệp bởi sự trẻ trung của một cây bút quân đội mới, nhưng đã có những thành tựu văn chương triển vọng.