Giải thưởng Dế Mèn 2025: Chung tay vì âm nhạc thiếu nhi

Tại Lễ trao Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 6-2025 vừa diễn ra tại Hà Nội, công chúng nhiều lứa tuổi đã có dịp thưởng thức một không gian nghệ thuật độc đáo và truyền cảm hứng khi những ca khúc thiếu nhi quen thuộc của nhạc sĩ Phạm Tuyên và nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung vang lên.

Các đại biểu và nghệ sĩ tại Giải thưởng Dế Mèn 2025.
Các đại biểu và nghệ sĩ tại Giải thưởng Dế Mèn 2025.

Từ những bài ca tuổi thơ mộc mạc đi cùng năm tháng cho đến những sáng tác hiện đại đạt triệu “view”, nhạc thiếu nhi vẫn là đề tài tâm huyết của các nhạc sĩ.

Tôn vinh "nhạc sĩ của tuổi thơ”

Giải thưởng Dế Mèn do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức từ năm 2020, nhằm tôn vinh các sáng tác văn học nghệ thuật của thiếu nhi và vì thiếu nhi. Năm nay, danh hiệu cao quý Hiệp sĩ Dế Mèn lần đầu tiên được trao cho một nhạc sĩ: nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Vừa bước sang tuổi 96, có mặt trong khán phòng vinh danh mình, nhạc sĩ Phạm Tuyên đầy tươi tắn và nở nụ cười hiền khi được các cháu thiếu nhi vây quanh. Trong gia tài hơn 700 ca khúc, ông dành riêng hơn 200 bài viết về thiếu nhi. Âm nhạc của ông vừa mang tính giáo dục nhẹ nhàng, vừa góp phần nuôi dưỡng tâm hồn trẻ bằng những giai điệu đẹp, giàu chất truyền thống.

Giai điệu trong sáng, ca từ vui tươi của các ca khúc như: Chiếc đèn ông sao; Tiến lên Đoàn viên; Em vui chơi ngày hôm nay; Cô và mẹ; Cả tuần đều ngoan; Gặp nhau dưới trời thu Hà Nội; Cánh én tuổi thơ; Chú voi con ở bản Đôn; Bài hát tiếng chuông và ngọn cờ, Bà còng... được bao thế hệ thuộc nằm lòng, trở thành một phần của ký ức. Không chỉ là tác giả của hàng trăm bài hát thiếu nhi được yêu thích, nhạc sĩ Phạm Tuyên còn có công mang nhiều ca khúc thiếu nhi quốc tế đến Việt Nam qua việc dịch lời Việt rất đẹp và sát nghĩa.

Bên cạnh đó, người nhạc sĩ sinh năm 1930 sở hữu một “kho báu” vô giá là 41 bài đồng dao cổ được ông phổ nhạc, chứa đựng vẻ đẹp hồn hậu và gần gũi của cảnh sắc thiên nhiên, con người, văn hóa dân gian Việt Nam. Sau nhiều năm ông sưu tầm và gìn giữ, những bài đồng dao này đã được đưa vào dự án sách đa phương tiện “Khúc đồng dao của bé” với sự đồng hành của con gái nhạc sĩ - nhà báo Phạm Hồng Tuyến. Tác phẩm kết hợp giữa kể chuyện, âm nhạc, minh họa và mã QR để nghe âm thanh. Cuốn đầu tiên của bộ sách mang tên “Về quê - Khúc đồng dao của bé” đã xuất sắc lọt vào chung khảo Giải thưởng Dế Mèn 2025.

Với những đóng góp bền bỉ, nhạc sĩ Phạm Tuyên được xem là “nhạc sĩ của tuổi thơ”, một biểu tượng của dòng nhạc thiếu nhi Việt Nam trong nhiều thập kỷ. Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Giải thưởng Dế Mèn- nhà thơ Trần Đăng Khoa nhấn mạnh: “Nhạc sĩ Phạm Tuyên là đại thụ trong nền âm nhạc Việt Nam, xòe ra đến ba cái nhánh: một là nhạc trữ tình, hai là nhạc cách mạng và ba là nhạc thiếu nhi. Phạm Tuyên dõi theo sự trưởng thành của các em một cách sát sao bằng âm nhạc. Có thể nói, đó là một cuốn “từ điển bách khoa” bằng âm nhạc về mọi trạng thái, độ tuổi, mọi cung bậc tình cảm trong thế giới tâm hồn các em”.

Nhạc sĩ trẻ tiếp lửa nhiệt huyết

Giải thưởng Dế Mèn 2025 cũng ghi nhận một dấu ấn đặc biệt với Đại sứ truyền cảm hứng đầu tiên là nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung (sinh năm 1983). Trước đó, vào năm 2020, anh từng được trao giải Khát vọng Dế Mèn cho những ca khúc thiếu nhi nổi bật sáng tác trong giai đoạn đó.

Bày tỏ sự ngưỡng mộ và xúc động khi được đứng chung sân khấu với nhạc sĩ Phạm Tuyên, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ rằng mình đã và đang ấp ủ nhiều dự định để tiếp tục lan tỏa giá trị của nhạc thiếu nhi cũng như góp phần khơi gợi cảm hứng sáng tạo cho các nghệ sĩ đương đại. Nếu nhạc sĩ Phạm Tuyên đã sáng tác nhiều bài hát từ mong muốn dành tặng cho con gái mình và bè bạn, thì nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cũng gắn bó sâu sắc với âm nhạc thiếu nhi hơn kể từ khi được làm cha.

Với hơn 300 ca khúc dành cho thiếu nhi, Nguyễn Văn Chung hiện giữ kỷ lục là nhạc sĩ trẻ sáng tác nhiều bài hát thiếu nhi nhất Việt Nam. Những ca khúc nổi bật của anh như: Nhật ký của mẹ; Gia đình nhỏ, hạnh phúc to; Mẹ ơi có biết; Con gái nhỏ của ba; Bố ơi kể chuyện con nghe; Vui đến trường... đã lan tỏa rộng rãi trên nhiều nền tảng số, thường xuyên được biểu diễn trong các sự kiện văn hóa-giáo dục.

Từ năm 2023 đến nay, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đã đầu tư kinh phí lớn để thực hiện dự án “Cùng con tập hát” (hay “300 bài hát thiếu nhi”) và phát hành miễn phí trên YouTube. Dự án như một tuyển tập trực tuyến giới thiệu bài hát và hướng dẫn thực hành thanh nhạc, giúp các bậc cha mẹ, thầy cô và trẻ em dễ dàng tiếp cận, lựa chọn nghe và xem bất kỳ lúc nào.

Có thể bạn quan tâm

Họp Ban chỉ đạo Ngày hội.

Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra tại Khánh Hòa vào cuối tháng 6

Với chủ đề “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới”, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra tại tỉnh Khánh Hòa từ ngày 26 đến 28/6/2026, quy tụ hơn 700 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng là người dân tộc Chăm đến từ nhiều địa phương trong cả nước.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Khắc Lợi.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Khắc Lợi – Dấu ấn trong “Tướng về hưu”

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Khắc Lợi, người thầy của nhiều thế hệ đạo diễn tài năng, đã để lại dấu ấn sâu đậm trong bộ phim “Tướng về hưu”. Phim sẽ trở lại với khán giả trong chương trình “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam thời kỳ Đổi mới” trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng.

Từng đứng bên bờ vực thất truyền sau nhiều thập niên bị lãng quên, ca trù nay bước vào giai đoạn chuyển tiếp.

Hành trình lưu giữ Ca trù trong dòng chảy công nghiệp văn hóa

Từng đứng bên bờ vực thất truyền sau nhiều thập niên bị lãng quên, ca trù nay bước vào giai đoạn chuyển tiếp. Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra câu hỏi: liệu nghệ thuật ngàn năm này có thể trở thành nguồn lực của kinh tế sáng tạo, hay vẫn chỉ là di sản cần bảo tồn?

Sự kiện nhiếp ảnh quốc tế Vietnam BirdRace 2026 diễn ra thành công và ấn tượng. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Vietnam BirdRace 2026 lan tỏa tình yêu thiên nhiên hoang dã

Sau 3 ngày với nhiều hoạt động sôi nổi tại Vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai), Cuộc thi chụp ảnh chim hoang dã Vietnam BirdRace 2026 khép lại với những giải thưởng giá trị, khẳng định sức hút của một sân chơi quốc tế dành cho cộng đồng yêu chim, nhiếp ảnh thiên nhiên và công chúng quan tâm đến bảo tồn đa dạng sinh học.

Diễn viên, Nghệ sĩ Ưu tú Hồng Ánh trong phim. (Ảnh: VFDA)

Chuyện chưa kể chung quanh bộ phim “Thung lũng hoang vắng”

Tiết kiệm từng mét phim nhựa và làm phim với kinh phí vỏn vẹn 400 triệu đồng, tự xách tay bộ phim đi dự Liên hoan phim quốc tế, đưa người dân bản địa vào làm diễn viên quần chúng... Đó là những câu chuyện ít được biết đến của bộ phim "Thung lũng hoang vắng", dự kiến được trình chiếu trong Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng 2026.

Các em học sinh rất hào hứng khi được tặng sách thiếu nhi “Bí mật quả cầu tím”.

Gieo ý thức tiết kiệm điện cho học sinh từ những trang sách thiếu nhi

Nhằm lan tỏa thông điệp sử dụng điện an toàn, tiết kiệm tới thế hệ trẻ bằng hình thức gần gũi, sinh động, Công ty Điện lực Sơn La đã tổ chức tuyên truyền và trao tặng 1.000 cuốn sách tranh thiếu nhi “Bí mật quả cầu tím” tới Thư viện, Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh cùng nhiều trường tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn.

Tọa đàm về sách thiếu nhi diễn ra ở Hội chợ quốc tế.

Văn học thiếu nhi trên hành trình ra thế giới

Thời gian qua, văn học thiếu nhi trong nước ghi dấu ấn ngày càng rõ nét tại các diễn đàn quốc tế. Tiêu biểu là Hội sách Thiếu nhi Bologna - sự kiện hàng đầu thế giới trong lĩnh vực xuất bản thiếu nhi. 

Tiếng hát của người nghệ sĩ gạo cội từng đi qua thời chiến, được nối tiếp bởi màn hòa ca đại diện ba thế hệ được sống trong thời bình.

[Ảnh] Sao Nhập Ngũ Concert 2026 - Cuộc đối thoại lịch sử giữa 2 thế hệ “Tuổi đôi mươi”

Tối 9/5, gần 20.000 khán giả một lần nữa được quay trở về với không khí A50, A80 lịch sử tại Sao Nhập ngũ Concert 2026, được tổ chức tại Trường đua F1 (Hà Nội). Đây cũng là sự kiện âm nhạc đầu tiên có sự xuất hiện của dàn xe tăng, xe thiết giáp và sự kết hợp trình diễn giữa các nghệ sĩ hàng đầu cùng các lực lượng quân đội.

Từ "Nàng Dea Jang Geum" nghĩ về lan tỏa "sức mạnh mềm" thông qua văn hóa

Từ "Nàng Dea Jang Geum" nghĩ về lan tỏa "sức mạnh mềm" thông qua văn hóa

“Ôi, bộ phim này năm nào cũng chiếu”, anh bạn phóng viên người Uzbekistan thốt lên khi đặt chân tới phim trường Dae Jang Geum. Từ Nàng Dae Jang Geum tới cơn sốt BTS, “sức mạnh mềm quốc gia” không phải là một khái niệm tầm phào. Và Hàn Quốc chính là hình mẫu điển hình của việc mở rộng ảnh hưởng ra thế giới thông qua văn hóa.