Diễn đàn quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân tiêu biểu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nhằm chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả, thích ứng điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Theo các báo cáo trình bày tại diễn đàn, vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng bởi các hình thái cực đoan của biến đổi khí hậu, trong đó tiêu biểu nhất là tại Cà Mau, nơi duy nhất trong cả nước có 3 mặt giáp biển.
Đến nay, toàn tỉnh Cà Mau đã có hơn 30.000ha đất nông nghiệp bị nhiễm mặn. Chỉ riêng mùa khô 2019-2020, 14.000ha đã bị thiệt hại gần như mất trắng. Thực trạng sạt lở bờ biển và bờ sông tại Cà Mau cũng hết sức phức tạp. Tính đến năm 2025, toàn tỉnh có 402 điểm sạt lở với tổng chiều dài lên đến 629km. Thống kê từ năm 2011 đến nay, sạt lở đã làm mất khoảng 6.250ha đất và rừng phòng hộ…
Theo ông Phan Minh Chí, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, những thách thức từ biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến vị thế là “thủ phủ tôm” của cả nước, khi Cà Mau có hơn 422.000ha diện tích nuôi trồng thủy sản, trong đó diện tích nuôi tôm hơn 416.000ha.
Trong năm 2024, sản lượng tôm của tỉnh đạt 560.000 tấn, chiếm hơn 45% sản lượng tôm cả nước. Ngành tôm góp phần quan trọng đưa giá trị xuất khẩu thủy sản của tỉnh đạt 2,6-2,9 tỷ USD mỗi năm, trong đó sản phẩm tôm chiếm hơn 90%.
Trước sức ép lớn từ các hình thái cực đoan của biến đổi khí hậu, diễn đàn đặt mục tiêu tìm ra những hướng đi mới, giải pháp khả thi giúp nông dân sống tốt hơn trong vùng ngập mặn, vùng ảnh hưởng nước biển dâng.
Qua thực tế, đã có nhiều mô hình sản xuất thích ứng được kiểm chứng hiệu quả như: Mô hình nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh tuần hoàn; mô hình tôm-rừng, tôm-lúa hữu cơ, nuôi đa loài kết hợp; các mô hình nuôi sinh thái, tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính…
Theo ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia, cùng với các mô hình sinh kế, việc nâng cao năng lực cho cộng đồng đóng vai trò hết sức quan trọng để người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long chủ động phòng, chống rủi ro.
Nhưng để có “tấm khiên” vững chắc, các tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long mong muốn Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương quan tâm, ưu tiên phân bổ nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia về ứng phó biến đổi khí hậu cho vùng; đồng thời hỗ trợ các địa phương kêu gọi đầu tư, hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ và tài chính xanh…
"Hệ thống khuyến nông Việt Nam tiếp tục là người bạn đồng hành tin cậy của nông dân, cùng nông dân vượt qua khó khăn, giúp mỗi vùng đất tìm được hướng đi phù hợp, góp phần phát triển ngành hàng tôm theo hướng nông nghiệp xanh-thông minh-bền vững", ông Thanh chia sẻ tại diễn đàn.
