Giải cứu các dòng sông ô nhiễm

Sau nhiều năm Hà Nội lên kế hoạch hồi sinh các sông nội đô Hà Nội nói chung và 4 con sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét nói riêng, song hiện nay các sông này phần lớn vẫn ô nhiễm nặng.
Sông Kim Ngưu bị ô nhiễm nặng nề. (Ảnh: ĐẶNG LONG)
Sông Kim Ngưu bị ô nhiễm nặng nề. (Ảnh: ĐẶNG LONG)

Chảy qua nhiều quận nội thành Hà Nội, bắt đầu từ phường Nghĩa Đô (Cầu Giấy), đổ ra sông Nhuệ đoạn xã Hữu Hòa, huyện Thanh Trì, Tô Lịch là một dòng sông quan trọng trong đời sống của người dân và mang đậm tính lịch sử. Tuy nhiên, mỗi ngày dòng sông này nhận trực tiếp hơn 160.000m3 nước thải sinh hoạt của hàng triệu cư dân. Khi trời nắng, khí hậu nóng, dòng sông Tô Lịch đen ngòm, bốc mùi hôi nồng nặc. Nguyên nhân ô nhiễm sông Tô Lịch phần lớn là nước thải sinh hoạt chưa qua hệ thống xử lý tập trung mà xả trực tiếp ra sông.

Nhiều dòng sông khác tại Hà Nội như: Kim Ngưu, Lừ, Sét, Nhuệ, Đáy... đã biến thành kênh thoát nước thải, ô nhiễm từ hàng chục năm nay. Từ cuối những năm 1990, sông Tô Lịch bắt đầu được nạo vét, kè bờ. Nhưng sau đó, các ý tưởng dùng nước sông Hồng rửa sông Tô Lịch năm 2009, làm sạch bằng công nghệ nano-bioreactor năm 2019, mới nhất là cải tạo sông Tô Lịch thành công viên văn hóa... mới chỉ dừng lại ở mức đề xuất hoặc thí điểm. Hà Nội cũng triển khai xử lý ô nhiễm nguồn nước sông Nhuệ, nhưng chưa đạt yêu cầu đề ra. Đồ án thiết kế đô thị hai bên sông Lừ, sông Sét của quận Thanh Xuân cũng đang dang dở.

Theo đánh giá của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, mỗi ngày khu vực Hà Nội có khoảng 350.000-400.000m3 nước thải sinh hoạt và hơn 1.000m3 rác thải, trong đó chỉ có 10% được xử lý, số còn lại đều đổ thẳng vào các ao hồ, sông ngòi. Từ nhiều năm trước Hà Nội đã chỉ ra và thực hiện một số giải pháp để giảm ô nhiễm, làm sạch hệ thống sông, hồ nội đô. Nhiều trạm xử lý nước thải đã được xây dựng (từ năm 2013, thành phố Hà Nội đã đưa Nhà máy xử lý nước thải Yên Sở, quận Hoàng Mai có công suất 200.000m3/ngày đêm, với nhiệm vụ thu gom, xử lý nước thải của sông Sét và Kim Ngưu).

Ngoài ra, nhiều dự án với kinh phí hàng nghìn tỷ đồng cũng được thành phố Hà Nội đặt ra nhằm thu gom và xử lý nước thải như hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị khu vực quận Hà Đông và Sơn Tây, dự kiến công suất 45.000m3/ngày đêm và 20.000m3/ngày đêm; hệ thống thu gom và Nhà máy xử lý nước thải Phú Đô với công suất 84.000m3/ngày đêm. Đến nay, trên địa bàn thành phố đã có sáu trạm, nhà máy xử lý nước thải được đưa vào hoạt động. Một số dự án khác đã và đang khẩn trương triển khai. Tuy nhiên, những giải pháp nhằm làm giảm ô nhiễm, phục hồi các sông nội đô, kể cả sông lớn như Nhuệ, Đáy cũng như các sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ và Sét vẫn chưa đạt được như mong muốn.

Trước thực tế trên, theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, công tác cải thiện chất lượng nước sông, nhất là các quận nội đô, đang được một số dự án triển khai thực hiện. Trong đó, Đề án “Phục hồi chất lượng môi trường và phát triển hệ thống 4 sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét” do Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội xây dựng năm 2022, nêu rõ: Các dòng sông nội đô đều ở mức ô nhiễm từ vừa đến nặng. Chỉ số DO (chỉ số oxy hòa tan trong nước), cho thấy “sức khỏe” dòng sông suy giảm rõ rệt, nhất là đánh giá theo chuỗi thời gian 10 năm trở lại đây của Sở Tài nguyên và Môi trường, phối hợp với các cơ quan trên địa bàn thành phố.

Theo PGS, TS Trần Thị Việt Nga, Trưởng khoa Kỹ thuật môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội, phục hồi chất lượng nước, môi trường và cảnh quan 4 con sông nội đô thuộc khu vực trung tâm TP Hà Nội, gồm: Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét là một trong những nhiệm vụ thuộc Chương trình số 05-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội khóa 17 nhiệm kỳ 2020-2025, về xử lý vấn đề môi trường được Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt từ tháng 12/2021. Bà Nga cho biết, vai trò thoát nước của hệ thống 4 sông nội đô luôn rất quan trọng, nhưng thực trạng ô nhiễm đã và đang ở mức báo động. Quá trình phát triển kinh tế-xã hội, đô thị hóa, sức ép dân số cơ học trên địa bàn TP Hà Nội ngày càng tăng, dẫn đến các vấn đề và thách thức trong việc quản lý hệ thống sông nội đô.

Rất nhiều nhà quản lý, nhà khoa học đã góp ý cho dự thảo đề án. GS, TS Trần Đức Hạ - Ủy viên Ban Thường vụ Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Hà Nội, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu cấp thoát nước Việt Nam cho biết đặc điểm thoát nước của TP Hà Nội là hệ thống thoát nước chung, cho nên đối tượng xả thải dọc 4 sông không thể thu gom vào hệ thống chung đang chiếm tới 12% tổng lưu lượng nước thải. Do vậy cần phải tạo dòng chảy cho các dòng sông này bằng cách bổ sung nước sạch, đưa chúng về đúng chức năng thoát nước mưa. Bổ cập nguồn nước sạch từ sông Hồng để bảo đảm dòng chảy tự nhiên, làm cân bằng hệ sinh thái đồng thời cấp nước nông nghiệp vào mùa khô cho khu vực phía đông Hà Nội.

GS, TS Dương Thanh Lượng - nguyên Chủ tịch Hội đồng Trường đại học Thủy lợi lại cho rằng, để làm “sống” lại các dòng sông phải có dòng chảy tối thiểu đạt 0,3m3/s mới cho phép xả thải vào, nhưng hiện 4 dòng sông của Hà Nội đều không đạt tốc độ này. Nếu có dòng chảy, sông sẽ có cơ chế tự làm sạch tự nhiên, không làm ô nhiễm cho lưu vực sông.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trước tiên cần có cách tiếp cận tổng hợp và đồng bộ trên các lĩnh vực: Điều chỉnh quy hoạch thoát nước phù hợp quy hoạch và chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của thành phố Hà Nội giai đoạn 2020-2030, tầm nhìn 2050; xây dựng hệ thống hạ tầng quản lý nước thải đô thị, đủ năng lực đáp ứng nhu cầu thu gom và xử lý nước thải của thành phố nhằm kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường nước mặt 4 con sông;... Bên cạnh đó, thành phố cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng các trạm, nhà máy xử lý nước thải quy mô lớn, trạm xử lý nước thải khu, cụm công nghiệp, làng nghề bảo đảm chất lượng nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn môi trường; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát các tổ chức, cá nhân, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, y tế... trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, tài nguyên nước.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng chức năng động viên, ổn định tâm lý du khách khi được giải cứu.

Nhiều du khách lạc đường khi tham quan: Không thể xem nhẹ yếu tố an toàn

Kỳ nghỉ lễ và mùa du lịch hè đang đến gần, nhu cầu tham quan, khám phá thiên nhiên ngày càng tăng. Tuy nhiên, thời gian gần đây liên tiếp xảy ra những vụ du khách bị lạc đường, gặp nạn khi tham quan tự phát. Thực tế này đòi hỏi nâng cao ý thức an toàn của du khách và tăng cường quản lý tại các điểm đến có địa hình phức tạp.

Hộp thư bạn đọc, cộng tác viên

Kết quả thư bạn đọc

Báo Nhân Dân nhận được văn bản trả lời số 5492/UBND-BTCD ngày 17/4/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, nội dung chính như sau: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nhận được công văn của Báo Nhân Dân về việc chuyển nội dung đơn của các hộ dân và phụ huynh học sinh Trường trung học cơ sở Tân Hiệp, xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau.

[Ảnh] Nút giao Vành đai 3,5-Đại lộ Thăng Long: Điểm nhấn hạ tầng phía tây Thủ đô

[Ảnh] Nút giao Vành đai 3,5-Đại lộ Thăng Long: Điểm nhấn hạ tầng phía tây Thủ đô

Trong chiến lược phát triển hệ thống giao thông đồng bộ của Hà Nội, dự án nút giao khác mức giữa đường Vành đai 3,5 và Đại lộ Thăng Long đang được xác định là một công trình trọng điểm, góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối liên vùng, giảm áp lực giao thông và mở rộng không gian đô thị về phía tây.

Ảnh minh họa. (Ảnh: NHẬT THÀNH)

Bảo đảm chế độ, chính sách cho gia đình liệt sĩ

Ông Phạm Văn Thụ đón tấm Bằng “Tổ quốc ghi công” của người anh cả đã hy sinh hơn 70 năm trước. Khoảnh khắc đó đã khép lại một hành trình dài bảo vệ quyền lợi của gia đình ông, nhưng phía sau đó là câu hỏi: Vì sao một liệt sĩ đã được công nhận từ lâu, lại phải mất nhiều năm để gia đình được hưởng đầy đủ quyền lợi?

[Ảnh] Toàn cảnh đoạn đường nối Tam Trinh-Giải Phóng sau khi hoàn tất giải phóng mặt bằng

[Ảnh] Toàn cảnh đoạn đường nối Tam Trinh-Giải Phóng sau khi hoàn tất giải phóng mặt bằng

Sau khi hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, tuyến đường dài hơn 470m nối từ khu đô thị Đồng Tàu ra đường Giải Phóng (Hà Nội) đang dần hình thành, mở ra kỳ vọng giảm tải áp lực giao thông cho khu vực cửa ngõ phía nam Thủ đô, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý trật tự xây dựng, bảo đảm mỹ quan đô thị.

[Ảnh] Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng ngõ 310 Nghi Tàm phục vụ xây dựng cầu Tứ Liên

[Ảnh] Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng ngõ 310 Nghi Tàm phục vụ xây dựng cầu Tứ Liên

Những ngày giữa tháng 4/2026, tại khu vực ngõ 310 đường Nghi Tàm (Hà Nội), không khí giải phóng mặt bằng phục vụ dự án cầu Tứ Liên diễn ra khẩn trương, đồng bộ. Đây là vị trí được xác định giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng các trụ cầu, góp phần bảo đảm tiến độ của công trình giao thông trọng điểm của Thủ đô.

Ảnh minh họa.

Công trình xây dựng với giấy phép có thời hạn hết hiệu lực, có được bồi thường khi thu hồi đất?

Tòa soạn nhận được câu hỏi của một số bạn đọc phản ánh về trường hợp công trình xây dựng trên đất thuộc diện thu hồi, đã được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn, song đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất thì giấy phép đã hết hiệu lực. Bạn đọc băn khoăn liệu trong tình huống này, công trình có được bồi thường hay không.

Ảnh minh họa. Nguồn: Cục Cảnh sát giao thông.

Mở rộng giám sát xã hội từ phản ánh vi phạm giao thông trên VNeID

Từ ngày 1/4, theo Nghị định 61/2026/NĐ-CP, người dân có thể phản ánh vi phạm giao thông ngay trên ứng dụng VNeID, mở thêm kênh giám sát nhanh, minh bạch. Quy định được kỳ vọng nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, song cũng đặt ra yêu cầu kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ngăn ngừa nguy cơ bị lạm dụng.

Mỗi gia đình có đất sản xuất bị ngập sẽ được nhà máy thủy điện bồi thường 170 triệu đồng.

Cao Bằng: Nhà máy thủy điện và người dân đã “chốt” phương án đền bù đất vùng lòng hồ

Sáng 27/3, đại diện Ủy ban nhân dân xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng cho biết, Nhà máy thủy điện Thoong Gót II (Công ty Trách nhiệm hữu hạn Trường Minh) và 2 gia đình có diện tích đất bị ngập trong vùng lòng hồ nhà máy thủy điện đã thống nhất phương án bồi thường đất vùng lòng hồ thủy điện sau 13 năm dây dưa kéo dài.

Người dân xếp hàng mua vàng tại Bảo tín Minh Châu vào ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch.

Mua vàng trả tiền trước, nhận vàng sau: Cần hiểu đúng để tránh rủi ro

Tòa soạn nhận được thư của một số bạn đọc phản ánh về việc gần đây xuất hiện hình thức mua vàng “trả tiền trước, nhận vàng sau” tại một số cửa hàng kinh doanh vàng. Bạn đọc băn khoăn liệu giao dịch này có phù hợp quy định pháp luật hiện hành hay không, và quyền lợi của người mua được bảo đảm ra sao.

Nhân viên cửa hàng tư vấn cho khách về các mẫu xe điện mới nhất 2026.

Hà Nội: Thị trường xe điện ghi nhận sức mua tăng mạnh

Trước áp lực chi phí nhiên liệu gia tăng và thông tin về lộ trình hạn chế xe xăng trong khu vực nội đô từ ngày 1/7/2026, nhiều người dân tại Hà Nội đang chuyển hướng sang lựa chọn xe điện. Thị trường ghi nhận sức mua tăng rõ rệt, phản ánh xu hướng tiêu dùng mới hướng tới tiết kiệm chi phí và thân thiện môi trường.

Người dân làm các thủ tục liên quan sự kiện hộ tịch. (Ảnh: TL)

Gỡ bỏ “rào cản địa giới”, người dân được hưởng lợi từ thủ tục linh hoạt

Việc “mở” đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú trong dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đang thu hút sự quan tâm lớn của người dân. Đây được xem là một bước chuyển mạnh từ tư duy quản lý theo địa giới hành chính sang phục vụ người dân trên nền tảng số, với nhiều lợi ích thiết thực nếu được triển khai hiệu quả.