Giải cứu các dòng sông ô nhiễm

Sau nhiều năm Hà Nội lên kế hoạch hồi sinh các sông nội đô Hà Nội nói chung và 4 con sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét nói riêng, song hiện nay các sông này phần lớn vẫn ô nhiễm nặng.
Sông Kim Ngưu bị ô nhiễm nặng nề. (Ảnh: ĐẶNG LONG)
Sông Kim Ngưu bị ô nhiễm nặng nề. (Ảnh: ĐẶNG LONG)

Chảy qua nhiều quận nội thành Hà Nội, bắt đầu từ phường Nghĩa Đô (Cầu Giấy), đổ ra sông Nhuệ đoạn xã Hữu Hòa, huyện Thanh Trì, Tô Lịch là một dòng sông quan trọng trong đời sống của người dân và mang đậm tính lịch sử. Tuy nhiên, mỗi ngày dòng sông này nhận trực tiếp hơn 160.000m3 nước thải sinh hoạt của hàng triệu cư dân. Khi trời nắng, khí hậu nóng, dòng sông Tô Lịch đen ngòm, bốc mùi hôi nồng nặc. Nguyên nhân ô nhiễm sông Tô Lịch phần lớn là nước thải sinh hoạt chưa qua hệ thống xử lý tập trung mà xả trực tiếp ra sông.

Nhiều dòng sông khác tại Hà Nội như: Kim Ngưu, Lừ, Sét, Nhuệ, Đáy... đã biến thành kênh thoát nước thải, ô nhiễm từ hàng chục năm nay. Từ cuối những năm 1990, sông Tô Lịch bắt đầu được nạo vét, kè bờ. Nhưng sau đó, các ý tưởng dùng nước sông Hồng rửa sông Tô Lịch năm 2009, làm sạch bằng công nghệ nano-bioreactor năm 2019, mới nhất là cải tạo sông Tô Lịch thành công viên văn hóa... mới chỉ dừng lại ở mức đề xuất hoặc thí điểm. Hà Nội cũng triển khai xử lý ô nhiễm nguồn nước sông Nhuệ, nhưng chưa đạt yêu cầu đề ra. Đồ án thiết kế đô thị hai bên sông Lừ, sông Sét của quận Thanh Xuân cũng đang dang dở.

Theo đánh giá của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, mỗi ngày khu vực Hà Nội có khoảng 350.000-400.000m3 nước thải sinh hoạt và hơn 1.000m3 rác thải, trong đó chỉ có 10% được xử lý, số còn lại đều đổ thẳng vào các ao hồ, sông ngòi. Từ nhiều năm trước Hà Nội đã chỉ ra và thực hiện một số giải pháp để giảm ô nhiễm, làm sạch hệ thống sông, hồ nội đô. Nhiều trạm xử lý nước thải đã được xây dựng (từ năm 2013, thành phố Hà Nội đã đưa Nhà máy xử lý nước thải Yên Sở, quận Hoàng Mai có công suất 200.000m3/ngày đêm, với nhiệm vụ thu gom, xử lý nước thải của sông Sét và Kim Ngưu).

Ngoài ra, nhiều dự án với kinh phí hàng nghìn tỷ đồng cũng được thành phố Hà Nội đặt ra nhằm thu gom và xử lý nước thải như hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị khu vực quận Hà Đông và Sơn Tây, dự kiến công suất 45.000m3/ngày đêm và 20.000m3/ngày đêm; hệ thống thu gom và Nhà máy xử lý nước thải Phú Đô với công suất 84.000m3/ngày đêm. Đến nay, trên địa bàn thành phố đã có sáu trạm, nhà máy xử lý nước thải được đưa vào hoạt động. Một số dự án khác đã và đang khẩn trương triển khai. Tuy nhiên, những giải pháp nhằm làm giảm ô nhiễm, phục hồi các sông nội đô, kể cả sông lớn như Nhuệ, Đáy cũng như các sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ và Sét vẫn chưa đạt được như mong muốn.

Trước thực tế trên, theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, công tác cải thiện chất lượng nước sông, nhất là các quận nội đô, đang được một số dự án triển khai thực hiện. Trong đó, Đề án “Phục hồi chất lượng môi trường và phát triển hệ thống 4 sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét” do Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội xây dựng năm 2022, nêu rõ: Các dòng sông nội đô đều ở mức ô nhiễm từ vừa đến nặng. Chỉ số DO (chỉ số oxy hòa tan trong nước), cho thấy “sức khỏe” dòng sông suy giảm rõ rệt, nhất là đánh giá theo chuỗi thời gian 10 năm trở lại đây của Sở Tài nguyên và Môi trường, phối hợp với các cơ quan trên địa bàn thành phố.

Theo PGS, TS Trần Thị Việt Nga, Trưởng khoa Kỹ thuật môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội, phục hồi chất lượng nước, môi trường và cảnh quan 4 con sông nội đô thuộc khu vực trung tâm TP Hà Nội, gồm: Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét là một trong những nhiệm vụ thuộc Chương trình số 05-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội khóa 17 nhiệm kỳ 2020-2025, về xử lý vấn đề môi trường được Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt từ tháng 12/2021. Bà Nga cho biết, vai trò thoát nước của hệ thống 4 sông nội đô luôn rất quan trọng, nhưng thực trạng ô nhiễm đã và đang ở mức báo động. Quá trình phát triển kinh tế-xã hội, đô thị hóa, sức ép dân số cơ học trên địa bàn TP Hà Nội ngày càng tăng, dẫn đến các vấn đề và thách thức trong việc quản lý hệ thống sông nội đô.

Rất nhiều nhà quản lý, nhà khoa học đã góp ý cho dự thảo đề án. GS, TS Trần Đức Hạ - Ủy viên Ban Thường vụ Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Hà Nội, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu cấp thoát nước Việt Nam cho biết đặc điểm thoát nước của TP Hà Nội là hệ thống thoát nước chung, cho nên đối tượng xả thải dọc 4 sông không thể thu gom vào hệ thống chung đang chiếm tới 12% tổng lưu lượng nước thải. Do vậy cần phải tạo dòng chảy cho các dòng sông này bằng cách bổ sung nước sạch, đưa chúng về đúng chức năng thoát nước mưa. Bổ cập nguồn nước sạch từ sông Hồng để bảo đảm dòng chảy tự nhiên, làm cân bằng hệ sinh thái đồng thời cấp nước nông nghiệp vào mùa khô cho khu vực phía đông Hà Nội.

GS, TS Dương Thanh Lượng - nguyên Chủ tịch Hội đồng Trường đại học Thủy lợi lại cho rằng, để làm “sống” lại các dòng sông phải có dòng chảy tối thiểu đạt 0,3m3/s mới cho phép xả thải vào, nhưng hiện 4 dòng sông của Hà Nội đều không đạt tốc độ này. Nếu có dòng chảy, sông sẽ có cơ chế tự làm sạch tự nhiên, không làm ô nhiễm cho lưu vực sông.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trước tiên cần có cách tiếp cận tổng hợp và đồng bộ trên các lĩnh vực: Điều chỉnh quy hoạch thoát nước phù hợp quy hoạch và chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của thành phố Hà Nội giai đoạn 2020-2030, tầm nhìn 2050; xây dựng hệ thống hạ tầng quản lý nước thải đô thị, đủ năng lực đáp ứng nhu cầu thu gom và xử lý nước thải của thành phố nhằm kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường nước mặt 4 con sông;... Bên cạnh đó, thành phố cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng các trạm, nhà máy xử lý nước thải quy mô lớn, trạm xử lý nước thải khu, cụm công nghiệp, làng nghề bảo đảm chất lượng nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn môi trường; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát các tổ chức, cá nhân, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, y tế... trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, tài nguyên nước.

Có thể bạn quan tâm

Tại Hà Nội, từ năm học 2026-2027, việc tổ chức bữa ăn bán trú được thực hiện theo quy trình mới, tăng công khai, phân định trách nhiệm và ứng dụng hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) trong quản lý. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Bữa ăn học đường: Phụ huynh cần được biết gì để cùng giám sát?

An toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn học đường không dừng lại ở việc chọn đơn vị cung cấp đủ điều kiện mà điều phụ huynh quan tâm nhất là, sau khi ký kết hợp đồng, các đơn vị cam kết về năng lực, nguồn thực phẩm, định lượng và chất lượng suất ăn được hậu kiểm ra sao? 

Theo thông tin từ ePass, chính sách mới là chính sách phí áp dụng cho hoạt động xử lý giao dịch ETC kể từ thời điểm có hiệu lực, độc lập với các dịch vụ, tiện ích bổ sung khác. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

ePass làm rõ phí xử lý giao dịch ETC

Trước những băn khoăn của người sử dụng về phí xử lý giao dịch ETC, ePass cho biết, khoản phí chỉ áp dụng với tài khoản có phát sinh giao dịch xe qua trạm trong tháng trước đó và được tính theo tài khoản, không tính theo số lượng phương tiện đăng ký.

Ảnh minh họa, có sử dụng AI.

Cảnh báo hệ lụy từ việc bị mạo danh đứng tên doanh nghiệp

Chỉ vì thông tin căn cước cá nhân bị kẻ xấu lợi dụng, có người bỗng trở thành người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp “ma” mà mình chưa từng thành lập. Đến khi phát hiện, doanh nghiệp đã phát sinh nợ thuế, cá nhân đứng trước nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh.

Khi mua hàng online chưa chắc đã rẻ hơn ngoài chợ

Khi mua hàng online chưa chắc đã rẻ hơn ngoài chợ

Sự phát triển của thương mại điện tử từng khiến nhiều người tin rằng mua hàng trực tuyến luôn rẻ hơn. Tuy nhiên, thời gian gần đây, không ít mặt hàng trên sàn lại có giá cao hơn chợ truyền thống hoặc cửa hàng bán lẻ, dù vẫn được gắn mác "ưu đãi", "giảm giá". Thực tế này đang dần thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng.

Kết quả thư bạn đọc

Kết quả thư bạn đọc

Báo Nhân Dân nhận được Văn bản trả lời số 115/TB-CAX (PCTP) ngày 19/5/2026 của Công an xã Tu Vũ, tỉnh Phú Thọ, nội dung chính như sau: Công an xã Tu Vũ nhận được công văn của Báo Nhân Dân có nội dung chuyển đơn tố giác của bà Nguyễn Thị Sáu, trú tại Khu 8 (Hoàng Xá), xã Tu Vũ, tỉnh Phú Thọ.

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực. (Ảnh có sử dụng AI)

Chia sẻ bài báo thế nào để không vi phạm?

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, trong đó điểm d khoản 1 Điều 95 quy định phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm.

Hộp thư bạn đọc, cộng tác viên

Hộp thư bạn đọc, cộng tác viên

Thời gian qua, Báo Nhân Dân nhận được đơn, thư của các bạn đọc: Nguyễn Ngọc Anh, Ngô Ngọc Lâm, Hoàng Thị Thảo, Phạm Công Hoàn, Nguyễn Cẩm Sinh, Nguyễn Thị Đào, Lê Văn Bát, Nguyễn Đức Hạnh, Hoàng Thị Hoa, Nguyễn Hoa Anh, Trần Thị Long, Hoàng Thị Ngọ, Chu Thị Du (Hà Nội)...

Một số loại ô-tô được miễn quy định bắt buộc lắp ghế trẻ em kể từ ngày 1/7 theo quy định của pháp luật.

Từ ngày 1/7 những loại xe ô-tô nào không phải lắp ghế trẻ em?

Tòa soạn nhận được câu hỏi của bạn đọc về vấn đề từ ngày 1/7/2026, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn dành cho trẻ em trên ô-tô chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại xe đều phải lắp ghế trẻ em. Vậy những loại xe ô-tô nào không phải lắp ghế trẻ em?

Toàn cảnh buổi tọa đàm “Định giá đất-Chìa khóa phát triển bền vững thị trường bất động sản”.

Tháo gỡ vướng mắc trong định giá đất

Việc xây dựng cơ chế định giá đất minh bạch, khoa học và tiệm cận với giá trị thị trường được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.