Dấu ấn của khí phách Việt Nam
Với hơn 30 tác phẩm của hơn 30 tác giả, bộ sách do Hội đồng Quản lý “Quỹ mãi mãi tuổi 20” sưu tầm, biên soạn trong suốt 16 năm (2004 - 2020). Không chỉ có hai cuốn nhật ký với hàng triệu bản in đã được phát hành, được dịch ra nhiều thứ tiếng: “Mãi mãi tuổi 20” và “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” của hai Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc và Đặng Thùy Trâm, mà còn có những cuốn nhật ký, những trang viết đầy máu lửa chiến trường: “Gửi lại mai sau” của tác giả Nguyễn Hải Trường (tức Liệt sĩ Công an nhân dân vũ trang Nguyễn Minh Sơn), “Nhật ký chiến trường” của nhà thơ, Liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý, “Nhật ký chiến tranh” của nhà văn, Liệt sĩ Chu Cẩm Phong, nhật ký “Vượt Trường Sơn” của TS Phạm Quang Nghị, “Những ngày trong vòng vây” của nhà văn Trần Mai Hạnh, bộ ba “Nhật ký Bê trọc” của nhà văn, TS Phạm Việt Long và “Nhật ký đi B” của nhà văn Triệu Bôn…
Bạn đọc còn được tiếp cận những trang viết hiếm hoi đầy chất tâm linh trong nhật ký “Trở về trong giấc mơ” của Trần Minh Tiến, chàng cầu thủ bóng đá đẹp trai, có mối tình đẫm nước mắt với cô văn công xung kích xứ Hà Đông xưa. Hoặc nhật ký “Tài hoa ra trận” đầy chất văn chương lãng mạn của chàng họa sĩ Hoàng Thượng Lân (bạn cùng lứa của hai họa sĩ nổi tiếng Thành Chương và Lê Trí Dũng)…
Theo chia sẻ của nhà văn Đặng Vương Hưng, chủ biên bộ sách: hai phần ba tác giả góp mặt trong bộ sách này đã không còn nữa. Nhiều anh, chị đã ngã xuống ngoài chiến trường, hoặc bị thương và vì di chứng chiến tranh, nên đã mất sau khi trở về. Ngoài sổ tay nhật ký (bản chính hoặc bản sao) mà thân nhân của các anh, chị đã tin tưởng, trân trọng chuyển cho Hội đồng Quản lý, còn có cả những di ảnh, di bút của người đã khuất. Đó là những di vật thiêng liêng của gia đình... Trung tướng TSKH quân sự, AHLLVTND Đoàn Sinh Hưởng (nguyên Tư lệnh Binh chủng Tăng - Thiết giáp; nguyên Tư lệnh Quân khu 4), Chủ tịch Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” đánh giá: “Đây là một công trình có giá trị cao về nội dung tư tưởng, mang thông điệp về cái đẹp và mang tính nhân văn sâu sắc. Có thể xem bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” như một tượng đài Di sản phi vật thể, mà các Anh hùng - Liệt sĩ, các cựu chiến binh đã để lại dấu ấn của tâm hồn mình cho thế hệ sau”.
Những giá trị cao đẹp cho thế hệ sau
Được ấn hành hoàn toàn bằng kinh phí xã hội hóa, bộ sách được in với số lượng hạn chế 500 bản, chủ yếu để làm quà tặng tri ân các cựu chiến binh nhân kỷ niệm 15 năm Ngày truyền thống của Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” (16-8-2005 - 16-8-2020). Tuy không nhằm mục đích kinh doanh, nhưng 250 bộ (mỗi bộ gồm bốn tập, mỗi tập hơn 1.000 trang) sẽ được phát hành bằng hình thức online và gửi đến nhà theo yêu cầu cầu của bạn đọc, để có tiền tổ chức bản thảo và in ấn.
Nhiều năm sau chiến tranh Việt Nam, nhiều nhà nghiên cứu chiến tranh của Mỹ đã khẳng định: những trang nhật ký của những người lính giải phóng Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa lịch sử vô giá, một loại hồ sơ đặc biệt về cuộc chiến tranh giải phóng đất nước, mà còn trở thành một giá trị to lớn làm nên bộ hồ sơ đặc biệt về văn hóa Việt Nam. Bởi trước sự sống còn của một cá nhân và sự sống còn của một dân tộc, những giá trị đó được chứng minh rõ ràng nhất và bền vững nhất. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cũng khẳng định: “Không có gì mang tính chính xác về cuộc chiến tranh hơn những trang nhật ký của những người lính. Bởi họ viết những trang nhật ký này là viết ngay tại chiến trường, viết những gì mà họ muốn nói nhất khi biết rằng sau đó họ có thể mãi mãi không thể trở về với gia đình, với quê hương họ”.
Những lý tưởng cao đẹp và niềm tin chiến thắng như thế đã giúp những người lính, thầy thuốc, dân công hỏa tuyến… nơi tuyến đầu và tất cả những người ở hậu phương yêu dấu vượt qua được những giờ phút sinh tử, những khó khăn gian khổ tưởng chừng không thể chịu đựng để tiếp tục cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc, cùng góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc mà đời đời sau sẽ luôn ghi nhớ.
