...để bình ổn giá trên địa bàn, trấn an doanh nghiệp và người dân, đồng thời bảo đảm cho đại công trường đầu tư cơ sở hạ tầng của tỉnh không bị đình trệ vì biến động thị trường.
Quý I/2026, tỉnh Gia Lai chứng kiến diễn biến giá cả thị trường nhiều mặt hàng thiết yếu tăng mạnh do ảnh hưởng của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là căng thẳng tại Trung Đông.
Mặt bằng giá “nóng” chưa từng thấy
Đầu tháng 4/2026, Sở Tài chính tập trung khảo sát, thống kê và phân tích diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), phát hiện nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu biến động mạnh chỉ trong một thời gian ngắn. Chỉ số CPI tháng 3/2026 tăng 1,27% so với tháng trước, với khu vực nông thôn tăng đến 1,35% (còn thành thị tăng 1,04%). Đây là mức tăng cao hiếm gặp so với các năm trước, đặc biệt trong bối cảnh mùa sau Tết Nguyên đán, thông thường giá sẽ giảm về mặt bằng ổn định.
Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, nổi bật nhất là nhóm giao thông tăng vọt tới 18,49% so tháng trước, chủ yếu do chỉ số giá nhóm nhiên liệu tăng 34,55%, trong đó: xăng, dầu tăng 35,49%; dầu DO tăng sốc 59,56%. Đây là hệ quả rõ rệt của những biến động giá dầu toàn cầu, đặc biệt chịu áp lực từ đứt gãy chuỗi cung ứng.
Theo khảo sát thực tế từ Sở Tài chính, giá xi-măng tháng 3 tăng từ 1-10%, thép xây dựng tăng từ 2-8% tùy loại; giá cát xây dựng, cát tô cũng ghi nhận tăng do chi phí vận chuyển bằng dầu tăng mạnh. Giá cát xây 4 triệu đồng/xe 8m³ (500.000 đồng/m³), giá cát tô từ 5,6-6,5 triệu đồng/xe (700.000-812.500 đồng/m³). “Tỉnh Gia Lai hiện nay như một đại công trình khi đang triển khai nhiều dự án trọng điểm với quy mô lớn, đòi hỏi nguồn nguyên liệu dồi dào. Giá vật liệu xây dựng chưa từng cao như hiện nay khiến cho nguy cơ chậm tiến độ cao”, đồng chí Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh chia sẻ.
Không chỉ nhóm giao thông và xây dựng, các vật tư đầu vào sản xuất nông nghiệp cũng leo thang: phân bón các loại tăng 2,7%-20,28%; thức ăn chăn nuôi, thủy sản tăng 2,91%- 17,76% chỉ trong một tháng. Giá LPG (khí hóa lỏng) tăng mạnh 11-24% do ảnh hưởng giá năng lượng quốc tế và chi phí nhập khẩu. Đây là những yếu tố trực tiếp “đội giá” chi phí sản xuất nông nghiệp, tác động vào giá thành lương thực thực phẩm.
Xử lý nghiêm hành vi trục lợi, bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh
Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh: “Đây là thời điểm đặc biệt, chúng ta phải coi như thời chiến. Bình thường chỉ kiểm soát một số mặt hàng thiết yếu, còn bây giờ, có mặt hàng nào tăng giá bất hợp lý, kể cả ban đầu không trong diện giám sát là lập tức can thiệp, xử lý, thậm chí thu hồi giấy phép, không có “vùng cấm”, không cho phép trục lợi trên khó khăn chung”.
Giám đốc Sở Tài chính Dương Minh Đức cho biết: “Chúng tôi trực tiếp tổ chức khảo sát, tiếp nhận kê khai giá từ doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vật liệu xây dựng, xi-măng, thép, cát sỏi... Nếu phát hiện tăng giá không hợp lý so với mặt bằng chung, yêu cầu nêu rõ lý do tăng giá, kiên quyết xử lý nghiêm các dấu hiệu lợi dụng thời điểm này để trục lợi”.
Việc “bình ổn giá mang tinh thần thời chiến” không phải là khẩu hiệu suông. Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai chia các tổ công tác do hai Phó Chủ tịch điều hành sát từng mặt trận. Theo đó, ngoài việc kiểm soát trực tiếp giá bán ra, tỉnh còn yêu cầu các sở, ngành rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khai thác, phân phối, lưu thông, đến các cửa hàng bán lẻ, nhằm chặn đứng các điểm “nghẽn” dễ sinh ra đầu cơ, găm hàng, hoặc đẩy giá lên cao không có lý do xác đáng.
Một minh chứng cho sự vào cuộc mạnh tay là việc triệu tập tất cả nhà thầu xây dựng, mỏ khai thác vật liệu, ban quản lý dự án để “chốt giá”, kiểm soát minh bạch ngay từ đầu nguồn. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh khẳng định: “Nếu cần, chỉ đạo tăng công suất mỏ, cấp phép khai thác bổ sung cát, đá, sỏi, thậm chí bỏ qua một số thủ tục rườm rà trong giai đoạn cao điểm để giải quyết dứt điểm nguy cơ thiếu vật liệu”.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã triển khai kiểm tra nguồn cung lương thực, thực phẩm, nhất là thịt lợn, lúa gạo, thủy sản, đồng thời đánh giá hệ thống kênh phân phối và đề xuất các giải pháp giảm khâu trung gian, giảm chi phí lưu thông đến tối đa nhằm kéo giá thành xuống thấp cho người tiêu dùng.
Trước hiện trạng “nóng” của thị trường, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo lực lượng công an, quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi găm hàng, thao túng giá, đầu cơ, buôn lậu, gian lận thương mại, coi đây là vấn đề an ninh kinh tế, cần “ra tay chưa từng có tiền lệ”. Mức độ quyết liệt là “gỡ giấy phép ngay tại chỗ với các cơ sở tăng giá phi lý, xử lý nghiêm khắc mọi trường hợp cố tình vi phạm”.
Nhìn từ thực tiễn triển khai, các chỉ đạo của Gia Lai đang bám sát chủ trương “ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm đời sống người dân”. Tuy nhiên, không thể phủ nhận khó khăn đang đặt ra trên từng “mặt trận” kinh tế của tỉnh: giá vật liệu xây dựng, cước vận chuyển vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung bên ngoài; chi phí sản xuất nông nghiệp bị đội cao do giá đầu vào nhập khẩu; một số doanh nghiệp, hộ sản xuất nhỏ vẫn còn tâm lý “ngại” tái đầu tư trong bối cảnh chi phí vay ngân hàng tăng mạnh...
Chính quyền tỉnh khẳng định sẽ không để xảy ra thiếu hụt vật tư, “đứt gãy” cung ứng, đồng thời xử lý triệt để mọi biểu hiện lợi dụng biến động thị trường để trục lợi. Câu chuyện Gia Lai giữ vững “trận địa giá cả” không chỉ để vượt qua “cơn bão” trước mắt mà quan trọng hơn, tạo đà cho một môi trường đầu tư thật sự thông thoáng, minh bạch, bền vững, tạo động lực để “đại công trường” kinh tế của tỉnh tiếp tục tiến về phía trước, vì mục tiêu phát triển chung của cả nước.
