“Gia đình sao vàng” của liệt sĩ Gạc Ma Trần Đức Bẩy

34 năm trước, ngày 14/3/1988, 64 người con đất Việt đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền của Tổ quốc ở cụm đảo Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao (thuộc quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa). Tấm gương mưu trí, dũng cảm, sẵn sàng cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc của các anh đã trở thành thiên hùng ca bất tử.
“Gia đình sao vàng” của liệt sĩ Gạc Ma Trần Đức Bẩy

Trong số những chiến sĩ hải quân ngã xuống nơi trùng khơi có một người con của quê hương Hà Nam. Anh là Trần Đức Bẩy, sinh năm 1966 ở thôn Phương Thượng, xã Lê Hồ, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam…

Người thương binh nhớ về em trai liệt sĩ

Chúng tôi về xã Lê Hồ, tìm gặp thân nhân liệt sĩ Trần Đức Bẩy. Ngôi nhà nơi anh cất tiếng khóc chào đời và gắn bó suốt thời thơ ấu cho đến ngày nhập ngũ nay là nơi thờ tự và trang trọng treo những những tấm huân chương, bằng khen, giấy khen của Đảng và Nhà nước dành tặng gia đình.

Sau khi kính cẩn khấn vái cha mẹ, thắp hương trên bàn thờ có di ảnh liệt sĩ Trần Đức Bẩy mặc áo hải quân, khuôn mặt trẻ măng, nụ cười hiền hậu, ông Trần Văn Thu - anh trai liệt sĩ lần giở những trang thư, những tấm ảnh đã ố vàng cho chúng tôi xem. Cuộc trò chuyện liên tục bị ngắt quãng bởi những giọt lệ rưng rưng xúc động.

Gia đình ông Thu có 8 anh chị em (7 trai, 1 gái), Trần Đức Bẩy là con thứ 7. Hai đấng sinh thành (cụ ông Trần Văn Riệu và cụ bà Hà Thị Vạo) từng là du kích chống Pháp ở địa phương, được tặng thưởng Huân chương kháng chiến, các cụ đều đã qua đời. Năm 1968, hai người anh của ông là Trần Văn Uống và Trần Văn Uộng hy sinh ở Quảng Nam và Khe Sanh (Quảng Trị) khi tuổi đời còn rất trẻ. Tiếp nối nhiệt huyết cách mạng của các anh, năm 1983, ông Thu xung phong nhập ngũ. Tháng 5/1986, ông xuất ngũ trở về quê hương, từ đó đến nay tham gia công tác xã hội ở nhiều lĩnh vực. Ông là thương binh hạng 2/4.

Trong gia đình, Trần Đức Bẩy là em kế sau ông Thu, cũng là người hay thủ thỉ, tâm tình với ông nhất. Tháng 3/1985, ông Thu khi đó là chiến sĩ bảo vệ biên giới phía bắc, bị thương nặng do đạn pháo bắn trong trận Vị Xuyên, Hà Giang (cuối năm 1984) được đơn vị cho về nhà dưỡng thương, tiễn em trai Trần Đức Bẩy ra ga Đồng Văn, lên đường nhập ngũ. “Đang học lớp 12, Bẩy giấu mọi người, tình nguyện viết đơn xin nhập ngũ. Tính Bẩy hiền lành, chịu khó, rất biết vâng lời nhưng khi đã quyết việc gì là phải làm bằng được. Hiểu rõ tính con nên bố mẹ tôi không ngăn cản mà hết lòng ủng hộ. Ngày chú ấy đi, bố tôi chỉ dặn hãy nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao để xứng đáng với truyền thống gia đình, với niềm tin của cấp trên, đừng làm điều gì hổ thẹn với vong linh hai người anh từng xả thân vì Tổ quốc. Còn mẹ tôi mắt đỏ hoe, bùi ngùi nắm chặt tay con dặn dò phải giữ gìn sức khỏe. Bẩy cười đáp lại: “Bố mẹ cứ yên tâm. Con đi vài năm rồi con lại về, lúc đó con sẽ lấy vợ để bố mẹ thỏa mong ước có cháu bế bồng”. Động viên thế để các cụ yên tâm chứ ngồi sau xe tôi chở suốt dọc đường từ nhà ra ga, chú ấy thổ lộ nỗi băn khoăn lo lắng vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, bố mẹ đều đã ngoài 60 tuổi vẫn phải làm lụng vất vả. Bẩy còn bảo tuy bố mẹ không nói ra nhưng chú ấy cảm nhận rất rõ nỗi nhớ thương hai người con trai vẫn đau đáu trong lòng ông bà. Trong tám đứa con, Bẩy là người sống tình cảm, gần gũi với mẹ nhất. Hồi ở nhà, ngoài giờ đi học chú ấy lại phụ mẹ việc đồng áng, nội trợ, chẳng nề hà, ca thán gì. Mẹ tôi vẫn nói vui rằng sau này về già, khi các con đều đã trưởng thành, yên bề gia thất, bà sẽ ở với chú Bẩy...”, ông Thu bộc bạch.

Sau thời gian được cử đi học sơ cấp kỹ thuật sửa chữa tàu biển tại cảng Cát Lái (quận 2, TP Hồ Chí Minh), Trần Đức Bẩy nhận công tác tại Lữ đoàn 125 - đơn vị vận tải biển chủ lực của Hải quân nhân dân Việt Nam. Ba năm, kể từ lúc nhập ngũ cho đến ngày hy sinh, Trần Đức Bẩy chưa một lần về thăm nhà. “Viết thư về cho tôi chú ấy thường kể về vẻ đẹp hùng vĩ của Trường Sa và những kỷ niệm thấm đẫm tình đồng đội. Chú ấy tâm sự rằng, rất nhớ nhà nhưng lượt phép trước nhường cho một anh đã có gia đình về thăm vợ con, còn mình sẽ thu xếp về vào đợt khác. Thư về, Bẩy thường dặn tôi phải chăm sóc, động viên bố mẹ thay cả phần chú ấy nữa”, ông Thu nhớ lại.

“Trách nhiệm của mỗi người dân yêu nước”

Tháng 12/1987, Trần Đức Bẩy theo tàu ra căn cứ của Lữ đoàn 125 ở bến Bính (Hải Phòng) lấy phụ tùng sửa chữa, nhắn hai anh trai ra thăm. Mãi đến tận bây giờ ông Thu vẫn nhớ như in khoảnh khắc hội ngộ anh em mừng mừng tủi tủi ôm chầm lấy nhau. “Bẩy khi ấy mang hàm trung sĩ. Chúng tôi thức trắng đêm hàn huyên, dốc bầu tâm sự. Bẩy hỏi thăm tình hình sức khỏe của bố mẹ, các anh chị em trong nhà, họ hàng, làng xóm và cả chuyện cuộc sống của mấy người bạn thân thiết từng chung trường, chung lớp. Quà Bẩy tặng tôi và người thân là những con ốc biển, những nhành san hô được cất giữ cẩn thận trong chiếc ba-lô”, ông Thu bùi ngùi nhớ lại. Cho đến bây giờ ông vẫn không nguôi ám ảnh mỗi khi nhớ lại câu nói của em trai trước khi chia tay: “Lỡ em có mệnh hệ gì anh hãy an ủi và báo đáp bố mẹ giúp em. Giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc là sứ mệnh của lính hải quân chúng em, cũng là trách nhiệm của mỗi người dân yêu nước”.

Thời điểm đó, tình hình khu vực Biển Đông, đặc biệt là quần đảo Trường Sa có những diễn biến hết sức phức tạp, trung sĩ Trần Đức Bẩy ý thức rõ “biến cố” có thể ập đến bất cứ lúc nào. Khoảng hơn một tháng trước ngày định mệnh, đúng vào chiều 30 Tết, ông Thu nhận được lá thư dài bốn trang em trai gửi. Đó cũng là lần liên lạc cuối cùng của Trần Đức Bẩy với gia đình. “Bẩy viết rằng: Tết này em không ở nhà, bố mẹ và anh đừng buồn nhé! Hy vọng chiều 30 Tết sang năm em sẽ được cùng anh quây quần bên nồi bánh chưng bố gói và sáng mồng một được theo mẹ ra chùa thắp hương lễ Phật. Chúc bố mẹ và anh dồi dào sức khỏe, gặp nhiều may mắn”. Ông Thu vẫn nhớ như in từng câu chữ trong bức thư đó… Nhắc lại khoảnh khắc Đài Tiếng nói Việt Nam đưa tin tàu HQ 604 cùng hai tàu khác bị bắn, gia đình đã có linh cảm không lành, mắt ông Thu ầng ậc nước.

Một thời gian sau, khi nghe danh sách 64 chiến sĩ hy sinh trong cuộc chiến đấu của hải quân ta ở đảo Gạc Ma có tên Trần Đức Bẩy, hai đấng sinh thành đau đớn đến suy sụp. “Hàng tuần liền, lịm đi thì thôi chứ tỉnh lúc nào mẹ tôi lại gào khóc gọi tên chú Bẩy lúc ấy. Bố tôi thì thờ thẫn ngồi ở góc buồng đưa bàn tay khô gầy xoa lên khuôn mặt trong bức di ảnh con trai”. Sao có thể không đau khi cả ba người con liệt sĩ đều không tìm được hài cốt? Bản lĩnh bộ đội Cụ Hồ khiến ông Thu kìm nén không để nước mắt rơi. Ông tỏ ra vững vàng, xoa dịu bố mẹ: “Chú ấy và những đồng đội sẽ mãi bất tử bởi đã dũng cảm hiến trọn tuổi thanh xuân cho đất nước”.

Được lập trang nghiêm trong khuôn viên nghĩa trang liệt sĩ xã Lê Hồ, ngôi “mộ gió” của liệt sĩ Trần Đức Bẩy mỗi dịp ngày rằm, mồng một, ngày lễ, Tết, ngày giỗ… không chỉ có thân nhân, mà lãnh đạo xã, bà con quê hương, các cháu học sinh, sinh viên ở Lê Hồ và các xã lân cận vẫn đến thăm viếng, thắp hương tưởng nhớ anh - người chiến sĩ hải quân dũng cảm.

Có thể bạn quan tâm

Nhờ có chứng nhận Halal, sản phẩm Yến Helen được nhiều quốc gia quan tâm.

Tiên phong mở lối Halal Việt

Trong bối cảnh Halal dần trở thành chuẩn mực tiêu dùng toàn cầu, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã mạnh dạn tiên phong để xây dựng niềm tin, mở rộng thị trường và tái định vị giá trị sản xuất bền vững.

Biểu diễn trống đất kết hợp hát ví, hát giang của người Mường.

Về đất Tổ nghe “Toòng Tửng” cùng trống đất

Trống đất không phải là một chiếc trống da như chúng ta hình dung bình thường, có thể mang đi, mà thật sự là nhạc cụ được tạo tác từ lòng đất. Còn Toòng Tửng là một nhạc cụ bộ gõ. Toòng Tửng đi cùng với trống đất mới tạo nên bộ nhạc cụ hoàn chỉnh.

100% tàu đánh cá xa bờ tỉnh Đắk Lắk gắn thiết bị giám sát hành trình.

Giám sát nhiều tầng tàu đánh cá

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu thực hiện tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam.

Thi công công trình hầm xuyên núi trên tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh.

Tuyến cao tốc kết nối ước mơ nhiều thế hệ ở Cao Bằng

Tại Hội thảo khoa học kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước (28/1/1941 - 28/1/2026), lãnh đạo tỉnh Cao Bằng khẳng định, việc hoàn thành tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh không chỉ hiện thực hóa ước mơ nhiều thế hệ nhân dân, mà còn tiếp thêm niềm tin cho lớp trẻ.

Giờ thực hành của học sinh, sinh viên Trường cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội. Ảnh; PHONG NGỌC

Mở thêm một “con đường” sau lớp 9

Kỳ thi vào lớp 10 lâu nay là “nút thắt” gây áp lực lớn cho học sinh và phụ huynh khi số trường THPT công lập có hạn, trong khi nhu cầu học tiếp ngày càng tăng.

Đón đọc Thời Nay số 1673, phát hành thứ hai, ngày 26/1

Đón đọc Thời Nay số 1673, phát hành thứ hai, ngày 26/1

Theo thông lệ hàng năm, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 02 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026. Nâng mục tiêu và siết trách nhiệm cải cách,

Các thành viên nhóm nghiên cứu Trường HUAF vừa được giải thưởng năm 2025.

Đưa công nghệ nano vào trồng trọt

Từ một phụ phẩm nông nghiệp tưởng chừng bị bỏ quên, nhóm sinh viên Trường đại học Nông Lâm, Đại học Huế (HUAF) đã mở ra hướng tiếp cận mới, kết nối công nghệ nano với nông nghiệp bền vững. Dự án vừa ghi dấu ấn tại Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka toàn quốc năm 2025.

Một trong những đột phá quan trọng của Nghị quyết là đặt con người, trước hết là đội ngũ nhà giáo, giảng viên vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển nhân lực chất lượng cao. Ảnh: ANH QUÂN

Phát triển nhân lực chất lượng cao, thêm sức mạnh cho đất nước

Thực tiễn đang đặt ra yêu cầu: Phát triển nhân lực chất lượng cao không thể chỉ dừng ở chủ trương, mà phải được đo bằng khả năng giữ chân người tài, chất lượng chương trình đào tạo và năng lực đáp ứng trực tiếp của sinh viên đối với thị trường lao động.

Cán bộ ngành BHXH vận động người tham gia BHXH tự nguyện.

Mở rộng bao phủ gắn với nâng cao chất lượng thụ hưởng

Trong bối cảnh thị trường lao động còn nhiều biến động, quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh và nhu cầu bảo đảm an sinh ngày càng cao, hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là “bệ đỡ” vững chắc cho người dân.

Nơi đất lành chim đậu. Nguồn: Khu di tích quốc gia danh lam thắng cảnh Đảo Cò.

“Bảo mẫu” chim chóc

Đảo Cò trên lòng hồ An Dương, làng An Dương, xã Nam Thanh Miện (Hải Phòng) là nơi trú ngụ của hàng vạn cò, vạc. Nhiều người dân nơi đây như những “bảo mẫu” của chim chóc, chung tay gìn giữ khu di tích và phát triển du lịch bền vững.

Rộn ràng “Tết bản làng” tại Ngôi nhà chung

Rộn ràng “Tết bản làng” tại Ngôi nhà chung

Không khí Tết cổ truyền của các dân tộc thiểu số sẽ được tái hiện sinh động qua chuỗi hoạt động chuyên đề “Tết bản làng” diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội) trong những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026.

Miến dong ở Côn Minh vẫn được phơi nắng theo phương pháp truyền thống.

Thương hiệu dong riềng trên đất sỏi

Khi sương muối giăng kín đỉnh Áng Toòng, đất Côn Minh (tỉnh Thái Nguyên) bừng tỉnh trong nhịp sống hối hả nhất của năm. Trên những sườn đồi cằn sỏi đá, cây dong riềng “ăn sương, uống gió” vẫn bung hoa đỏ. Những củ dong xù xì qua đôi bàn tay cần cù tạo nên những sợi miến dai ngon danh bất hư truyền.

Chăm đào chờ “mùa thu hoạch”. Ảnh: ANH QUÂN

Sắc đào, dáng quất trong nhịp mới

Trải qua hàng trăm năm, làng đào Nhật Tân và quất Tứ Liên vẫn bền bỉ giữ hồn Tết Thăng Long - Hà Nội. Trước nhiều thách thức mới, hai làng nghề cổ đang tìm cách thích ứng để tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa và kinh tế.

Đốt rác, đốt cả không khí sống

Thời gian gần đây, mỗi khi thấy ngoài trời mịt mờ sương khói là ông Thanh, 70 tuổi, ở ngoại thành Hà Nội lại phải vội vào nhà, đóng kín hết các cửa.

Cảnh giác với chiêu lừa “bẫy” tín dụng núp bóng gói tập gym trả góp. Ảnh: SONG ANH

Bẫy tín dụng từ các gói tập trả góp

Từ nhu cầu rèn luyện sức khỏe chính đáng, không ít người tiêu dùng đã vô tình bước vào hợp đồng vay vốn dưới vỏ bọc “gói tập gym trả góp”. Nguy hiểm hơn, hình thức tín dụng tiêu dùng được cài cắm tinh vi này đang đẩy mọi rủi ro tài chính về phía khách hàng.

Trẻ em đến trường ở xã Đam Rông 4.

Những nữ đảng viên thắp sáng buôn làng

Quang cảnh dưới chân núi Lăm Bour đã khác. Đường nhựa về tận thôn xóm, trường học khang trang, nhà cửa kiên cố. Phụ nữ không chỉ là trụ cột gia đình mà còn là nòng cốt của cộng đồng, là những đảng viên xuất sắc trong phong trào làm kinh tế giỏi, trong công tác dân vận giúp thay đổi bộ mặt buôn làng.

Anh Trần Duy Nguyễn, Trưởng nhóm dự án "Việt Nam phiêu lưu ký" giới thiệu về quá trình thực hiện dòng sách văn hóa cho độc giả trẻ.

Người trẻ kể chuyện văn hóa qua trang sách

Dành hơn tám năm triển khai dự án “Việt Nam phiêu lưu ký”, Trần Duy Nguyễn (Giám đốc Công ty TNHH Văn hóa và Truyền thông Du Bút) cùng các cộng sự kỳ vọng có thể góp thêm góc nhìn mới mẻ, sống động hơn, đưa nét đẹp văn hóa các vùng miền đến thật gần với bạn trẻ.

Đón đọc Thời Nay số 1672, phát hành thứ năm, ngày 22/1

Đón đọc Thời Nay số 1672, phát hành thứ năm, ngày 22/1

Hiện nay, trí tuệ thông minh (AI) đang ngày càng thể hiện tính “toàn năng” trong nhiều lĩnh vực. Một bộ phận người dùng say mê công cụ mới không phải để hỗ trợ sáng tạo, mà để hợp pháp hóa việc sao chép, rút ngắn con đường lao động trí tuệ, che mờ nguồn gốc tác phẩm.

TS Trần Văn Dũng với tác phẩm nghiên cứu về phủ đệ Huế vừa xuất bản.

Người “kể chuyện” phủ đệ

Nhắc đến Huế người ta thường nhớ đến những cung điện vàng son, hệ thống lăng tẩm tráng lệ nhưng ít ai biết rằng, những ngôi phủ đệ tồn tại đến ngày hôm nay cũng là một phần của di sản Huế và đằng sau mỗi cánh cổng phủ đệ là một câu chuyện thú vị.