Từ khi Trung ương ban hành các nghị quyết liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, ngành y tế đã có nhiều đột phá trong công tác chuyển đổi số hướng đến nền y tế thông minh, hiện đại.
Bài 1: Tăng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân
Cho đến nay, hầu hết các giải pháp công nghệ số như dữ liệu lớn (Big data), trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), thực tế ảo, điện toán đám mây... đã được nhiều bệnh viện triển khai. Bên cạnh thuận tiện trong quản lý, nhanh, chính xác, các giải pháp công nghệ góp phần giúp người dân tăng khả năng tiếp cận dịch vụ, tiết kiệm chi phí, thời gian và cải tiến quy trình khám chữa bệnh...
Hiệu quả của công nghệ số và "trụ cột" bệnh án điện tử
Mới đây, Trung tâm y tế Quân dân y Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp nhận bệnh nhân Q. (67 tuổi) trong tình trạng rất nguy kịch, không thể chờ đưa vào đất liền. Ngay lập tức, quy trình hội chẩn từ xa được khẩn cấp kích hoạt. Phòng mổ được kết nối trực tuyến với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Vĩnh Hưng, Giám đốc Bệnh viện Bình Dân để xác định nguyên nhân và phương án xử lý.
Dưới sự hướng dẫn của chuyên gia đầu ngành, các bác sĩ Trung tâm y tế Côn Đảo tự tin thực hiện ca phẫu thuật thành công. Đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả của ứng dụng khoa học, công nghệ trong ngành y tế.
Tại Bệnh viện Đa khoa Ba Vì (Hà Nội), thay vì phải lấy số thứ tự, mang sổ khám bệnh; chờ đợi các kết quả xét nghiệm, chụp phim... người bệnh chỉ cần mang căn cước công dân đến thực hiện các thao tác đăng ký trên thiết bị Kiosk. Thời gian từ lúc khám bệnh đến khi bác sĩ kết luận, kê đơn thuốc và thanh toán viện phí giảm một nửa so với quy trình cũ. Bệnh viện triển khai các ứng dụng HIS (quản lý thông tin bệnh viện), LIS (quản lý thông tin xét nghiệm), RIS-PACS (hệ thống lưu trữ và truyền hình ảnh) giúp quá trình tra cứu hồ sơ bệnh nhân cũng như các thao tác chuyên môn trở nên đơn giản.
Đối với các bệnh viện tuyến cuối như Bệnh viện K, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số giúp quy trình khám, chữa và điều trị cho hàng chục nghìn bệnh nhân thuận lợi hơn rất nhiều.
Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Anh Tú, Phó Giám đốc Bệnh viện K, để thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh và quản lý hồ sơ của số lượng lớn người bệnh như vậy, bệnh viện đã áp dụng chuyển đổi số trong tất cả các lĩnh vực.
Hồ sơ bệnh án điện tử là cơ sở quan trọng để thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử, nhất là giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe của mình qua các ứng dụng số. Về phía cơ sở y tế có thể nắm bắt đầy đủ tình trạng sức khỏe, hạn chế các xét nghiệm trùng lặp, giảm chi phí và công sức cho người bệnh...
Thầy thuốc nhân dân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học y tế
Lợi ích trong việc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) thay thế hồ sơ giấy cho thấy đây là yêu cầu tất yếu và cấp bách. Thầy thuốc nhân dân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học y tế chia sẻ: “EMR là cơ sở quan trọng để thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử, nhất là giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe của mình qua các ứng dụng số. Về phía cơ sở y tế có thể nắm bắt đầy đủ tình trạng sức khỏe, hạn chế các xét nghiệm trùng lặp, giảm chi phí và công sức cho người bệnh. Bệnh án điện tử cũng bảo đảm tính liên tục trong chăm sóc, cho phép bệnh nhân tiếp cận dịch vụ tại nhiều cơ sở y tế mà không phải thực hiện lại quy trình khám, chữa bệnh…”.
Ở góc độ quản lý, việc triển khai EMR cung cấp nguồn dữ liệu lớn về tình hình sức khỏe người dân và hoạt động khám, chữa bệnh của các cơ sở y tế đối với cơ sở dữ liệu quốc gia. Đây là cơ sở quan trọng để ngành y tế thực hiện công tác quản trị hiện đại, hoạch định chính sách, cung cấp dữ liệu nghiên cứu y, dược nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Hướng đến y tế thông minh
Theo Tiến sĩ Nguyễn Lê Phúc, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, để thực hiện bao phủ toàn bộ bệnh án điện tử tại các cơ sở y tế, ngành y tế đang triển khai đồng bộ các bước: Xây dựng trung tâm dữ liệu y tế quốc gia; đầu tư hạ tầng máy chủ đạt tiêu chuẩn Tier2 trở lên; hoàn thiện hệ thống dịch vụ công trực tuyến; đưa vào vận hành hệ thống thống kê y tế điện tử và hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân… Các hoạt động y tế từ xa, như Telemedicine từ các bệnh viện hạt nhân đến các bệnh viện vệ tinh; kết nối thiết bị điện tử và truyền tải dữ liệu lên hệ thống; định dạng người bệnh qua mã vạch, cảm biến, RFID đã được triển khai ở nhiều tuyến bệnh viện.
Một số bệnh viện trọng điểm đã ứng dụng 4 hệ thống robot trong y học hiện đại gồm: Robot phẫu thuật nội soi Da Vinci, phẫu thuật cột sống Renaissance, phẫu thuật khớp gối và khớp háng Makoplasty, phẫu thuật thần kinh Rosa. Ngoài ra, ngành y tế thí điểm ứng dụng AI trong quản lý, hỗ trợ chẩn đoán, điều trị; hỗ trợ tư vấn; nhận dạng giọng nói để nhập dữ liệu hệ thống thông tin bệnh viện; công nghệ quản lý cơ sở dữ liệu phân tán blockchain…
Bộ Y tế đã triển khai thực hiện hiệu quả Đề án “Khám, chữa bệnh từ xa” từ nhiều năm nay. Đây là giải pháp hiệu quả, giúp rút ngắn khoảng cách về không gian và thời gian, tiết kiệm chi phí và giúp người bệnh ở địa phương được hưởng các dịch vụ khám, chữa bệnh như ở tuyến Trung ương, góp phần giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh dịch trong cộng đồng.
Hiệu quả của Đề án giúp ra đời nhiều mô hình bệnh viện số như: “Bệnh viện Chị - Em” được triển khai thí điểm giữa Bệnh viện đa khoa Ba Vì và Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, Hà Nội với phương thức "đi buồng ảo", tham gia cấp cứu nhờ kết nối trực tuyến. Mô hình “Bác sĩ số” tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được các bác sĩ sử dụng công nghệ AI hỗ trợ chẩn đoán, kê đơn và tư vấn từ xa cho người bệnh...
Những lợi ích của ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là cơ hội để ngành y tế các địa phương nâng tầm các cơ sở y tế trên địa bàn.
Những lợi ích của ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là cơ hội để ngành y tế các địa phương nâng tầm các cơ sở y tế trên địa bàn. Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa cho biết, để có được thành tích này, ngành y tế tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều ứng dụng, phần mềm và công nghệ hiện đại trên bốn lĩnh vực trọng tâm gồm: Công tác quản lý, điều hành; khám, chữa bệnh; y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng; thiết bị và công nghệ y tế hiện đại. Nhờ ứng dụng đồng bộ các phần mềm và thiết bị số, công tác quản lý ngành y tế của tỉnh ngày càng minh bạch, hiện đại; hoạt động khám, chữa bệnh trở nên chuyên nghiệp, thuận tiện hơn cho người dân, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để hướng tới mục tiêu “Bệnh viện thông minh-Y tế số-Sức khỏe số” trong thời gian tới.
Hiện nay, tại các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, việc triển khai các phần mềm quản lý tại các bệnh viện như: Phần mềm HIS đạt 100%, trong đó chủ yếu là các doanh nghiệp công nghệ thông tin cung cấp (FPT, Link Toàn cầu, Đăng Quang…); phần mềm quản lý LIS có 36 bệnh viện sử dụng đạt (92,3%); hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh (RIS-PACS) có 52,6% số bệnh viện đã trang bị; 92,3% số bệnh viện hạng 1 đã thành lập cổng, trang thông tin điện tử; 87,2% số bệnh viện triển khai phần mềm quản lý điều hành (văn bản điện tử, thư điện tử)… Đã có hơn 99,7% cơ sở khám, chữa bệnh tại 34 tỉnh, thành phố kết nối liên thông với hệ thống giám định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam…
(Còn nữa)
