Tạo thêm nguồn cung điện sạch, bền vững
Theo Quyết định số 1585/QĐ-TTg ngày 7/12/2023 phê duyệt Quy hoạch tỉnh Lai Châu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Lai Châu định hướng khai thác hiệu quả tiềm năng tài nguyên nước và phát triển năng lượng trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng, gắn với chiến lược phát triển xanh và bền vững. Trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng, đặc biệt tại các khu vực khó tiếp cận lưới điện, các dự án thủy điện như Nậm Pạc khai thác trên các suối Dền Sung, Phìn Hồ và Van Hồ được coi là giải pháp thiết thực, tận dụng nguồn nước địa phương, đồng thời bổ sung nguồn cung ổn định cho hệ thống lưới điện miền núi.
Nhà máy thủy điện (NMTĐ) Nậm Pạc do Tập đoàn Kosy làm chủ đầu tư nằm trên địa bàn hai xã Nậm Xe và Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu (nay là xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu), nơi có đường biên giới dài 265,165 km tiếp giáp với Trung Quốc, cách trung tâm tỉnh lỵ Lai Châu khoảng 30 km.
Với tổng công suất lắp máy 34 MW, NMTĐ Nậm Pạc gồm hai cụm nhà máy, bốn tổ máy (hai tổ máy trục đứng công suất 9 MW/tổ và hai tổ máy trục ngang công suất 8 MW/tổ), tổng mức đầu tư khoảng 1.100 tỷ đồng. Để truyền tải điện, dự án đã xây dựng các trạm biến áp 110 kV và hệ thống đường dây đấu nối ra trạm biến áp Mường So của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Được khởi công từ tháng 10/2018, việc thi công hai cụm nhà máy đối mặt nhiều khó khăn lớn về địa hình, khí hậu và hạ tầng. Đơn cử, khu vực xây dựng nằm trên vùng núi cao, giao thông cách trở, đòi hỏi việc vận chuyển thiết bị, vật tư phải di chuyển qua nhiều quãng đường dốc và phải mở mới tuyến tiếp cận công trường. Thời tiết nơi đây lại thất thường, nguồn cung vật liệu, nhân lực thi công tại chỗ còn hạn chế, đặc biệt trong giai đoạn dịch bệnh, cũng tạo nên áp lực đáng kể đối với ban quản lý dự án và nhà thầu thi công… Sau hơn 3 năm vất vả, với rất nhiều áp lực, cụm NMTĐ Nậm Pạc 2 (18 MW) đã chính thức hòa lưới điện quốc gia ngày 1/12/2021. Tiếp đó, cụm NMTĐ Nậm Pạc 1 (16 MW) đi vào vận hành thương mại ngày 26/1/2022, đánh dấu mốc dự án được hoàn thiện và phát huy hiệu quả theo kế hoạch.
Hiện nay, NMTĐ Nậm Pạc đã duy trì hoạt động ổn định với sản lượng trung bình khoảng 106 triệu kWh điện sạch mỗi năm từ dòng thủy năng Nậm Pạc, từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng tạo nên nguồn điện sạch, góp phần “thắp sáng” miền Tây Bắc bằng nguồn cung điện ổn định và tạo thêm động lực phát triển kinh tế-xã hội nơi đây. Tạm tính, sau gần bốn năm chính thức vận hành thương mại, nhà máy đã phát lên lưới điện ước đạt 424 triệu kWh, góp phần bảo đảm nhu cầu điện cho hàng chục nghìn hộ dân khu vực Tây Bắc, đặc biệt trong các thời kỳ cao điểm mùa khô khi nhiều hồ thủy điện lớn giảm phát do lưu lượng nước thiếu hụt. Tính riêng 11 tháng đầu năm nay, sản lượng điện đạt 112,9 triệu kWh, tăng khoảng 4% so năm 2024. Việc vận hành nhà máy mỗi năm còn giúp giảm phát thải khoảng 70.016 tấn CO2.
Hướng tới an sinh, tạo sinh kế bền vững cho người dân sở tại
Về mặt sinh thái, kinh tế, bình quân mỗi năm dự án nộp ngân sách địa phương khoảng 11,6 tỷ đồng. Sau gần bốn năm vận hành, tổng số tiền nộp ngân sách ước đạt 46,5 tỷ đồng. Hồ chứa của nhà máy hình thành với diện tích khoảng
18 ha đã mở ra điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển nuôi cá nước lạnh, thủy sản lồng bè; cung cấp nguồn nước đáng kể phục vụ tưới tiêu cho hàng chục ha lúa mùa và bổ sung nguồn nước sinh hoạt cho người dân trong mùa khô.
Chia sẻ về định hướng kế hoạch sắp tới, ông Lương Quốc Hưng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Năng lượng tái tạo và vận hành các nhà máy điện của Tập đoàn Kosy cho biết: “Năng lượng tái tạo được xác định là một trụ cột chiến lược bên cạnh lĩnh vực bất động sản. NMTĐ Nậm Pạc vận hành ổn định là minh chứng rõ ràng cho định hướng phát triển bền vững, đồng thời trở thành nền tảng để Tập đoàn mở rộng quy mô đầu tư trong tương lai. Cùng với đó,
Nhà máy điện gió Kosy Bạc Liêu giai đoạn 1, công suất 40,5 MW, đã hòa lưới và vận hành hiệu quả, giai đoạn 2 chuẩn bị được triển khai nhằm gia tăng sản lượng điện gió cung ứng cho lưới điện quốc gia”.
Trong dài hạn, theo ông Lương Quốc Hưng, với định hướng phát triển bền vững, việc phát triển các dự án năng lượng tái tạo của tập đoàn luôn gắn liền với công tác ổn định an sinh và tạo sinh kế bền vững cho người dân sở tại, bảo vệ và tái tạo nguồn tài nguyên thiên nhiên chung quanh khu vực dự án.
Đơn cử, trong quá trình thi công NMTĐ Nậm Pạc đã tạo việc làm thường xuyên cho hơn 400 lao động, tăng thu nhập và thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề phụ trợ như vận tải, cơ khí, kinh doanh dịch vụ. Khi đi vào vận hành, nhà máy hiện sử dụng 32 lao động kỹ thuật được đào tạo bài bản, có mức thu nhập ổn định. Không chỉ vậy, Tập đoàn Kosy đã đầu tư nâng cấp và mở mới 36 km đường giao thông trên địa bàn. Trong đó có
19 km đường liên xã, sáu km đường liên bản không liên quan đến dự án. Trên những tuyến đường gập ghềnh, thường xuyên ngập lụt, Tập đoàn Kosy đã xây thêm các ngầm tràn và hệ thống cầu cống kiên cố, giúp người dân đi lại thuận tiện, an toàn hơn. Bên cạnh đó, chủ đầu tư cũng đã hỗ trợ xây dựng nhà văn hóa xã Nậm He (nay là xã Sin Suối Hồ), điểm trường mầm non và nhà “Mái ấm Kosy” cho các hộ gia đình đặc biệt khó khăn, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt và phúc lợi địa phương.
