Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng này chính là sự thiếu quan tâm giáo dục của gia đình, đặc biệt là của cha mẹ các em.
Vụ việc đáng báo động
Công an xã Hiệp Đức, tỉnh Đồng Tháp vừa tiến hành làm việc với một nhóm 6 em thiếu niên độ tuổi từ 11 đến 15 tuổi, cùng cư trú trên địa bàn xã Hiệp Đức vì có liên quan đến hành vi trộm cắp và cướp giật tài sản.
Theo điều tra ban đầu, từ tháng 7 đến tháng 10/2025, các em này đã thực hiện 10 vụ trộm cắp tài sản và 1 vụ cướp giật tài sản trên địa bàn xã Hiệp Đức, Phú An và Bình Phú của tỉnh Đồng Tháp.
Thủ đoạn của các em là đi tìm nhà người dân, tiệm tạp hóa, cơ sở thờ tự, vườn trái cây... không người trông giữ để vào trộm tài sản. Khi đột nhập vào, các em lấy đi bất cứ thứ gì có giá trị từ tiền công đức, xe máy, xe đạp điện, nước hoa, máy khoan, máy bơm nước, trái cây... Tổng tài sản thiệt hại của 10 vụ trộm trị giá khoảng 40 triệu đồng.
Riêng em N.M.K, 11 tuổi ở xã Hiệp Đức còn thừa nhận điều khiển xe đạp điện giật một túi xách của nữ công nhân vào giữa tháng 10/2025 khi chị này đang đi bộ trên địa bàn xã Hiệp Đức. Tài sản mà em K giật được là 1 số giấy tờ và gần 600.000 đồng. Sau khi lấy được tài sản, K tiêu xài cá nhân và nạp tiền để chơi game online.
Khi được mời làm việc, hầu hết các em đều có chung đặc điểm là thiếu sự quản lý, định hướng của gia đình. Các em này bỏ học sớm, cha mẹ đi làm ăn xa hoặc mải mê lao động, không có thời gian quan tâm, trò chuyện. Có trường hợp cha mẹ ly hôn, các em sống với ông bà hoặc người thân nên thiếu thốn tình cảm.
Mới đây, ngày 1/10, vụ “giết người, gây rối trật tự công cộng” xảy ra trên đường Hùng Vương, thuộc khóm Cái Sơn, phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp cũng liên quan đến thanh thiếu niên còn nhỏ tuổi.
Theo Công an tỉnh Đồng Tháp, nguyên nhân do mâu thuẫn trong tiệc sinh nhật giữa bạn gái của Lê Anh Phúc và Nguyễn Văn Hận. Sau đó, Lê Anh Phúc cùng một số đối tượng đi giải quyết mâu thuẫn thì xảy ra xô xát, dẫn đến đánh nhau, đâm nhau với một số thanh thiếu niên khác. Hậu quả, một người tử vong và một người bị thương tích nặng. Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Đồng Tháp) cũng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam Lê Anh Phúc về hành vi giết người khi chỉ mới 17 tuổi.
Vụ “gây rối trật tự công cộng” xảy ra ngày 31/8 tại khóm Mỹ Phước, phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp cũng là hồi chuông cảnh báo về tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật khi tuổi đời còn trẻ.
Nguyên nhân xảy ra vụ án chỉ vì nhìn nhầm 3 bị hại là nhóm có mâu thuẫn trước đó. Các đối tượng đã cầm hung khí nguy hiểm điều khiển xe mô-tô rượt theo 3 bị hại trên đường phố vào đêm khuya. Các bị hại đã kịp thời phát hiện nên nhanh chóng nhảy xuống kênh để né tránh sự tấn công của nhóm đối tượng này. Vụ việc chưa gây hậu quả nghiêm trọng nhưng các bị hại đã bị thương tích nhẹ.
Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Đồng Tháp) đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 15 bị can về hành vi “gây rối trật tự công cộng”. Ngoài ra, vụ án trên còn có 6 đối tượng dưới 16 tuổi cũng tham gia.
Thiếu sự quan tâm và khoảng trống trong giáo dục
Tại Công an xã Hiệp Đức (tỉnh Đồng Tháp), một số phụ huynh có con em vi phạm pháp luật cho biết, mình cũng không biết con đã giao du với ai, đi đâu và làm gì. Từ đó, sự quản lý các con của gia đình đã bị buông lỏng.
Theo cơ quan Công an, gia đình là nơi hình thành nhân cách, đạo đức và nhận thức xã hội cho thiếu niên. Sự quan tâm của gia đình chính là yếu tố quan trọng để hình thành nhân cách của các em sau này. Cha mẹ chỉ tập trung vào công việc, không quan tâm, dạy bảo… thì các em dễ rơi vào trạng thái thiếu định hướng, dễ bị tác động bởi những yếu tố tiêu cực từ bên ngoài.
Thực tế cho thấy, việc phòng ngừa thiếu niên vi phạm pháp luật không chỉ là trách nhiệm của ngành Công an hay nhà trường mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, đặc biệt là của cha mẹ. Vì vậy, mỗi bậc phụ huynh cần dành thời gian quan tâm, lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng con em mình trong quá trình trưởng thành.
Cơ quan Công an khuyến cáo các gia đình cần thường xuyên nắm bắt tâm lý, các mối quan hệ của con em, quản lý việc sử dụng mạng xã hội và kịp thời phát hiện, ngăn chặn khi có dấu hiệu bất thường. Bên cạnh đó, lực lượng Công an sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của thiếu niên, kết hợp với tuyên truyền, giáo dục để vừa răn đe, vừa giúp các em nhận thức được hậu quả của hành vi sai trái.
Một số vụ việc thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp là hồi chuông cảnh báo về sự lơ là trong giáo dục của gia đình. Vì vậy, mỗi người lớn, mỗi phụ huynh cần ý thức sâu sắc rằng, sự quan tâm, dạy dỗ và làm gương của cha mẹ sẽ là nền tảng bảo vệ con em mình khỏi những cám dỗ tiêu cực trong xã hội.
Khi gia đình, nhà trường và xã hội cùng chung tay thì chắc chắn tình trạng vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh thiếu niên sẽ được đẩy lùi, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và văn minh.
