Luật Địa chất và Khoáng sản - Định hướng chiến lược cho ngành khai khoáng

Ngày 16/9, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Luật Địa chất và Khoáng sản - Nền tảng phát huy hiệu quả nguồn lực địa chất khoáng sản và công nghiệp khai khoáng”.

Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam tổ chức Tọa đàm.
Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam tổ chức Tọa đàm.

Tại Tọa đàm, nhận định về vai trò của Luật Địa chất và Khoáng sản trong định hướng chiến lược cho ngành khai khoáng, bà Phạm Thị Thanh, Phó Trưởng phòng Pháp chế và kiểm soát hoạt động địa chất khoáng sản (Cục Địa chất và Khoáng sản) cho rằng, Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025) là văn bản pháp lý cao nhất, định hình toàn bộ khuôn khổ pháp lý cho các hoạt động địa chất và khoáng sản.

Luật thể hiện rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về tài nguyên địa chất, khoáng sản cũng như đề ra các biện pháp để quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm. Điều này tạo nền tảng vững chắc để ngành có định hướng, có tầm nhìn chiến lược.

Đồng thời, Luật có sự đổi mới mang tính đột phá, nổi bật là tầm nhìn chiến lược và quy hoạch đồng bộ. Việc phân loại khoáng sản cũng rõ ràng và cụ thể. Cơ chế phân cấp, phân quyền được mở rộng cho địa phương. Những quy định về bảo đảm minh bạch, trách nhiệm giải trình… cũng có bước tiến lớn.

Tuy nhiên, để triển khai Luật, thách thức lớn nhất chính là chuyển hóa các chủ trương, chính sách và quy định của Luật thành hành động cụ thể, đồng bộ và hiệu quả trên thực tế.

Các cơ quan chuyên môn và các địa phương cần nâng cao năng lực thực thi và phối hợp, chia sẻ dữ liệu thông tin về địa chất, khoáng sản. Ngoài ra, cần phải vượt qua thách thức về đầu tư và công nghệ, giải quyết hài hòa lợi ích của các bên liên quan.

Để Luật nhanh chóng đi vào cuộc sống và phục vụ phát triển bền vững, bà Phạm Thị Thanh đề xuất 5 giải pháp, đó là: tập trung hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước, nhanh chóng cụ thể hóa các quy định của Luật bằng các văn bản hướng dẫn chi tiết; đẩy mạnh công tác quy hoạch, phải bảo đảm tính chiến lược và phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, gắn với bảo vệ môi trường; thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật; minh bạch, trách nhiệm trong giải trình; bảo vệ môi trường và phục hồi sau khai thác.

Theo ông Phạm Văn Sơn, Giám đốc Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam (SOS), Tổng Thư ký Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam (VACNE), Luật Địa chất và Khoáng sản đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp khai khoáng hiện nay. Luật đặt ra yêu cầu gắn việc khai thác với trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Như vậy, doanh nghiệp phải lấy hiệu quả kinh tế-xã hội và bảo vệ môi trường làm tiêu chuẩn cơ bản để quyết định đầu tư. Tuy nhiên, từ mức độ phức tạp của ngành khai khoáng như phát sinh ô nhiễm, phòng ngừa, ứng phó sự cố… thì cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần có thêm những văn bản hướng dẫn thi hành một số điều của Luật.

Điều đó cần sự phối hợp của các bên liên quan cũng như các chuyên gia trong việc thẩm định, triển khai kế hoạch sau thẩm định.

Trên cơ sở đó, ông Phạm Văn Sơn đề xuất cơ chế 3 bên trong phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Vấn đề ứng dụng khoa học công nghệ cần được chú trọng đầu tư, cải tiến cả trong việc khai thác và xử lý các vấn đề về môi trường. Doanh nghiệp tham gia các hoạt động khai khoáng cần nâng cao ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng và môi trường…

Tại Tọa đàm, các đại biểu thống nhất cao một số giải pháp để Luật Địa chất và Khoáng sản nhanh chóng đi vào cuộc sống, trở thành công cụ quản lý hiệu quả và động lực cho phát triển xanh. Đó là đổi mới tư duy quản lý và quy hoạch, đáp ứng yêu cầu bền vững, hài hòa giữa kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh và môi trường; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong thăm dò, khai thác, phòng ngừa, xử lý sự cố; Nâng cao năng lực và tăng cường giám sát cho đội ngũ cán bộ chuyên trách từ trung ương đến địa phương...

Tiến sĩ Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh thêm: trong số các giải pháp, cần thiết đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng. Việc minh bạch trong cấp phép, khai thác và trách nhiệm giải trình cần được công khai, song song với việc nhanh chóng hoàn thiện và xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu và bảo đảm hài hòa lợi ích nhà nước-doanh nghiệp-cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Địa hình đồi núi, dân cư phân tán khiến công tác đo đạc, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai tại Lào Cai gặp khó khăn.

Tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai

Thực hiện Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an về tăng cường, đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, từ tháng 4/2026 tỉnh Lào Cai đã triển khai Chiến dịch 120 ngày đêm quyết tâm thực hiện nhiệm vụ.

Phát động phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn gắn với mô hình Trạm MRF

Phát động phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn gắn với mô hình Trạm MRF

Ngày 23/10, Ủy ban nhân dân phường Tân Mỹ, Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam tổ chức Lễ phát động tuyên truyền hưởng ứng hoạt động phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn gắn với mô hình Trạm MRF nhằm chung tay bảo vệ môi trường, xây dựng khu phố xanh-sạch-đẹp.

Hố sụt vừa phát hiện ở khu vực Chà Nòi-Khe Gát nhìn từ trên cao. (Ảnh: Jungle Boss)

Phát hiện hố sụt khổng lồ ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng

Tối 22/10, ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Jungle Boss - đơn vị chuyên khai thác du lịch mạo hiểm tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng cho biết, vừa phối hợp các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ và Ban Quản lý Vườn quốc gia khảo sát, đo đạc một hố sụt có quy mô lớn tại khu vực Chà Nòi-Khe Gát.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 23/10/2026: Mưa dông thu hẹp tại Trung Bộ và Nam Bộ, Bắc Bộ tăng nhiệt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 23/10/2026: Mưa dông thu hẹp tại Trung Bộ và Nam Bộ, Bắc Bộ tăng nhiệt

Thời tiết trên cả nước có xu hướng tạnh ráo hơn khi các hình thế gây mưa suy yếu. Bắc Bộ sáng sớm có nơi xuất hiện sương mù, ban ngày trời nắng. Tại Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mưa dông giảm dần, nắng xuất hiện nhiều hơn, tuy nhiên một số nơi vẫn cần đề phòng lốc, sét và gió giật mạnh.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 22/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, miền Bắc nhiều mây, miền Trung có mưa

[Video] Dự báo thời tiết ngày 22/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, miền Bắc nhiều mây, miền Trung có mưa

Không khí lạnh tăng cường yếu khiến Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế chuyển nhiều mây, có mưa ở một số nơi, nhiệt độ ban ngày giảm nhẹ. Trong khi đó, Duyên hải Nam Trung Bộ và Cao nguyên Trung Bộ vẫn có những khoảng trời nắng, còn Nam Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông vào chiều tối, cục bộ có nơi mưa to.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: UNDP)

Tăng cường năng lực kiểm kê khí nhà kính, minh bạch thông tin khí hậu

Ngày 21/10, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Nâng cao năng lực quản lý dữ liệu và thông tin báo cáo phù hợp với yêu cầu Khung minh bạch tăng cường của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu” (CBIT).

Hành trình 40 năm bảo tồn rùa biển ở Côn Đảo

Hành trình 40 năm bảo tồn rùa biển ở Côn Đảo

Trung bình mỗi năm, tại Côn Đảo có khoảng 150.000-200.000 rùa biển con được ấp nở và thả về với đại dương. Đằng sau những con số ấy là hành trình gần 40 năm của nhiều thế hệ, từ những ngày đầu ngăn chặn việc săn bắt đến khi công tác bảo tồn trở thành câu chuyện của cả cộng đồng.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/10/2026: Bắc Bộ nhiều mây, Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/10/2026: Bắc Bộ nhiều mây, Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối có mưa dông

Hôm nay, Bắc Bộ nhiều mây, có mưa rào và dông vài nơi. Trung Bộ ban ngày có nắng, nhưng mưa dông gia tăng vào chiều tối, cục bộ có nơi mưa vừa đến mưa to. Tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mưa dông cũng có xu hướng xuất hiện trở lại về cuối ngày, người dân cần đề phòng lốc, sét và gió giật mạnh.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 20/10/2026: Miền Bắc nắng đẹp, miền Nam đề phòng mưa dông về chiều tối

[Video] Dự báo thời tiết ngày 20/10/2026: Miền Bắc nắng đẹp, miền Nam đề phòng mưa dông về chiều tối

Hôm nay, khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế chủ yếu trời nắng, ít mưa, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời. Trong khi đó, phía nam Duyên hải Nam Trung Bộ, Lâm Đồng và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông, cục bộ mưa vừa, mưa to, đặc biệt tại Lâm Đồng và Nam Bộ, mưa tập trung vào chiều và tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 20/10/2026: Miền Bắc nắng ráo, miền Nam tiếp diễn mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 20/10/2026: Miền Bắc nắng ráo, miền Nam tiếp diễn mưa dông

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ cùng các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế duy trì thời tiết tương đối ổn định, sáng sớm có nơi xuất hiện sương mù, ban ngày trời nắng. Trong khi đó, phía nam Duyên hải Nam Trung Bộ, Lâm Đồng và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông, cục bộ mưa vừa, mưa to, cần đề phòng lốc, sét và gió giật mạnh.