Thủ tục hành chính về đất đai, nhất là thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là một trong số thủ tục hành chính có tính chất phức tạp, cần phải kiểm tra, xác minh qua nhiều bước theo quy định. Số lượng hồ sơ đăng ký giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến đất đai hằng năm là rất lớn, nhu cầu của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp cũng luôn đòi hỏi phải nhanh, kịp thời. Trong khi đó, tại Ðắk Nông nguồn gốc sử dụng đất tương đối phức tạp, phần lớn đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường. Ðất đai trước đây được quản lý bằng các bản đồ đo vẽ với phương pháp thủ công. Thêm vào đó, từ khi hình thành đến nay, đất của các nông, lâm trường đã qua nhiều lần chia tách, sáp nhập, giải thể, chuyển về địa phương quản lý cho nên có sự thay đổi về hiện trạng, ranh giới, vị trí, sai sót về diện tích và các thông tin liên quan; thậm chí nhiều diện tích đất còn xảy ra tranh chấp kéo dài, các hồ sơ liên quan bị thất lạc hoặc không còn đầy đủ… Những vấn đề đó đã gây khó khăn cho cả người sử dụng đất và các cơ quan quản lý trong việc xác minh, kiểm tra và thực hiện trình tự thủ tục liên quan theo luật định.
Xác định được điểm nghẽn nêu trên, trong thời gian qua, Sở Tài nguyên và Môi trường Ðắk Nông đã chỉ đạo đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, xem đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên; tập trung chỉ đạo rà soát thủ tục hành chính để điều chỉnh, bổ sung theo hướng rút ngắn thời gian thực hiện, đơn giản hóa tối đa các loại giấy tờ có liên quan; tổ chức công bố công khai, minh bạch thông tin để người dân, tổ chức, doanh nghiệp biết, thực hiện, theo dõi, giám sát.
Song song với giải pháp cải cách thủ tục hành chính, Sở Tài nguyên và Môi trường Ðắk Nông tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thành dự án xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính. Ðến nay, đã triển khai đo đạc bản đồ địa chính trên địa bàn toàn tỉnh bao gồm bảy huyện, thành phố Gia Nghĩa và đã hoàn thiện việc xây dựng hồ sơ địa chính được bốn huyện đạt tỷ lệ 50%, còn lại ba huyện và thành phố Gia Nghĩa đã triển khai đo đạc và đang trong giai đoạn hoàn thiện hồ sơ địa chính, dự kiến đến năm 2023 sẽ hoàn thành việc xây dựng hồ sơ địa chính trên toàn tỉnh; đã cung cấp dịch vụ công trực tuyến cấp độ ba cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp… góp phần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí, thời gian đi lại cho người dân, doanh nghiệp. Hiện nay, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đã được triển khai trên môi trường điện tử, tổ chức, cá nhân chỉ cần sử dụng thiết bị có kết nối internet để đăng nhập lên hệ thống dịch vụ công của tỉnh là có thể thanh toán trực tuyến mà không phải đến kho bạc, ngân hàng để thanh toán như trước đây.
Một số thủ tục hành chính được rút ngắn thời gian giải quyết như: Ðăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất được rút ngắn xuống còn 20 ngày làm việc so với thời gian trước đây là 30 ngày làm việc; đăng ký, xóa đăng ký thế chấp được rút ngắn xuống còn một ngày làm việc so với quy định trước đây là ba ngày làm việc; đăng ký biến động do thay đổi từ chứng minh nhân dân sang căn cước công dân hoặc thay đổi địa chỉ thường trú… được rút ngắn thời gian xuống còn ba ngày làm việc so với quy định trước đây là bảy ngày; Bên cạnh đó, việc cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính đã nâng cao hiệu suất làm việc của viên chức, người lao động so với trước đây. Nếu như trước đây bình quân một ngày cán bộ giải quyết được khoảng 15 hồ sơ về đất đai thì nay đã tăng lên khoảng 18 hồ sơ do việc cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính mang lại.
Ngoài ra, để giảm tối đa thời gian giải quyết thủ tục hành chính, Sở Tài nguyên và Môi trường Ðắk Nông đã đề xuất và được Ủy ban nhân dân tỉnh Ðắk Nông cho phép đơn vị ủy quyền ký giấy chứng nhận cho chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai các huyện, thành phố trong một số trường hợp như chuyển quyền sử dụng đất, cấp đổi, cấp lại, đăng ký biến động đất đai,... Qua đó, đã giảm được chi phí, thời gian đi lại của người dân; đồng thời rút ngắn được thời gian do phải luân chuyển hồ sơ qua đường bưu điện, các khâu thực hiện tại Văn phòng Ðăng ký đất đai và khâu kiểm tra, ký duyệt tại Sở Tài nguyên và Môi trường, thời gian được rút ngắn hơn so với trước từ ba-năm ngày, số lượng hồ sơ chậm trễ giảm xuống rất nhiều, hầu như không còn hồ sơ tồn đọng.
Bên cạnh việc đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, Sở Tài nguyên và Môi trường Ðắk Nông đã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính tại các chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai các huyện, thành phố và các bộ phận liên quan để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, khắc phục các thiếu sót, hạn chế và xử lý các trường hợp vi phạm trong việc giải quyết thủ tục hành chính cho nhân dân.
Cùng với những kết quả đạt được, công tác giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường ở Ðắk Nông vẫn còn một số bất cập, tồn tại. Trong những tháng đầu năm, thị trường bất động sản cả nước nói chung, Ðắk Nông nói riêng có nhiều biến động, kéo theo đó là số lượng hồ sơ giải quyết tăng đột biến so với cùng thời điểm năm 2021, trong khi đó nguồn nhân lực chuyên môn giải quyết hồ sơ và các trang, thiết bị không được bổ sung kịp thời đã khiến nhiều hồ sơ tồn đọng, không được xử lý kịp, bị trễ hẹn.
Nhu cầu giải quyết hồ sơ tăng dẫn đến người dân phải chen chúc, tập trung xếp hàng từ rất sớm để được nhận số thứ tự xếp hàng làm hồ sơ lấy kết quả tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả một cửa. Rất nhiều người dân phải đi lại nhiều lần vẫn không thể nộp được hồ sơ hoặc nhận kết quả giải quyết, gây bức xúc dư luận. Bên cạnh đó, việc triển khai cấp, cấp đổi giấy chứng nhận cho người sử dụng đất theo dữ liệu địa chính mới còn chậm do còn nhiều bất cập trong việc áp dụng quy định của Luật Ðất đai.
Trước tình trạng trên, Sở Tài nguyên và Môi trường Ðắk Nông đã tăng cường chỉ đạo, động viên tinh thần làm việc của viên chức, người lao động trong hệ thống làm việc ngoài giờ để kịp thời giải quyết hồ sơ cho người dân, điều này góp phần giảm tải cho việc giải quyết thủ tục hành chính về đất đai. Công tác chỉ đạo, hướng dẫn việc quản lý, sử dụng đất tại các địa phương được Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện thường xuyên, qua đó đã kịp thời chấn chỉnh, kiểm soát tình trạng "sốt đất", góp phần phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương.
Trong thời gian tới, Sở Tài nguyên và Môi trường Ðắk Nông sẽ tập trung hoàn thiện quy chế tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính về đất đai, xây dựng giá dịch vụ công lĩnh vực đất đai, chỉ đạo văn phòng đăng ký đất đai thực hiện thí điểm mô hình cung cấp dịch vụ công về lĩnh vực đất đai. Trên cơ sở đó, người dân, tổ chức, doanh nghiệp trải nghiệm dịch vụ có thể lựa chọn thời gian, địa điểm nộp hồ sơ và mức chi phí phải trả cho việc cung cấp dịch vụ. Mục tiêu của ngành Tài nguyên và Môi trường Ðắk Nông đang hướng tới là cung cấp dịch vụ công và thực hiện giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai gắn với chuyển đổi số trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường trên địa bàn tỉnh Ðắk Nông.
