Đổi mới công tác thi hành án, đáp ứng tình hình mới

Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) vừa được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10 với nhiều điểm mới, trong đó có những quy định liên quan đến việc đẩy mạnh chuyển đổi số, khẳng định giá trị pháp lý của văn bản, dữ liệu điện tử trong thi hành án.

Các chấp hành viên ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng công tác thi hành án dân sự.
Các chấp hành viên ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng công tác thi hành án dân sự.

Điều quan trọng hiện nay là cần có các giải pháp hữu hiệu để sớm đưa luật vào cuộc sống, góp phần nâng cao hiệu lực của các bản án đã tuyên.

Công nghệ thay đổi phương thức hoạt động

Năm 2025 là năm có nhiều dấu ấn của ngành thi hành án dân sự khi số lượng vụ án phải thi hành lớn, nhiều vụ án phức tạp, chưa có tiền lệ với hàng nghìn người bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Vụ án Tân Hoàng Minh với gần 7.000 người bị hại và khoản tiền phải thi hành lên tới hơn 8.600 tỷ đồng. Số người bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu bồi thường thiệt hại trong vụ án FLC là hơn 28.000 người với số tiền bồi thường gần 1.800 tỷ đồng. Trong vụ án Vạn Thịnh Phát, có hơn 40.000 trái chủ với số tiền cần bồi thường là hơn 8.800 tỷ đồng.

Nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai và tránh nhầm lẫn trong vụ án FLC, Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội đã xây dựng một phần mềm riêng để thi hành án. Đương sự chỉ cần gửi đơn qua hình thức trực tuyến hoặc đường bưu điện. Toàn bộ dữ liệu bản án, danh sách chi tiết bị hại, người liên quan thuộc trường hợp được thi hành án sẽ được tải lên ứng dụng. Cán bộ phòng một cửa sẽ nhập hồ sơ yêu cầu thi hành án lên hệ thống để việc chi trả tránh trùng lặp hoặc sai sót.

Trong vụ Vạn Thịnh Phát, Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp chặt chẽ với kho bạc, hệ thống ngân hàng để xác định đích danh, chính xác tài sản phải chi trả.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, trong vụ Vạn Thịnh Phát, trước đây, với hơn 40.000 trái chủ cần 40.000 bản giấy đến từng nơi nhưng khi ứng dụng chuyển đổi số chỉ cần đúng một nút nhấn là hơn 8.800 tỷ đồng được gửi vào tài khoản của các trái chủ. Công nghệ đã giúp thay đổi phương thức hoạt động của thi hành án dân sự khu vực.

Cũng theo trưởng ngành tư pháp, với việc triển khai phần mềm điện tử ra quyết định thi hành án, phần mềm biên lai điện tử trong ngành thi hành án dân sự, đến nay đã có 75.455 quyết định thi hành án trên phần mềm điện tử, phát hành hơn 375.000 biên lai điện tử, tương đương với số tiền là 33.700 tỷ đồng.

Công tác phối hợp còn độ trễ

Thời gian qua, công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong thi hành án dân sự khá hiệu quả, nhất là giữa các cơ quan nội chính, hệ thống các tổ chức tín dụng… Tuy nhiên, trong bối cảnh sắp xếp tinh gọn bộ máy hiện nay, dù đã có ứng dụng công nghệ, công tác thi hành án dân sự đang đặt ra không ít khó khăn, thách thức trong công tác phối hợp với chính quyền địa phương.

Theo ông Nguyễn Văn Hòa, Trưởng Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, mặc dù việc thông báo thi hành án một phần được thực hiện qua VNeID nhưng các chấp hành viên, thư ký vẫn phải phối hợp với chính quyền địa phương để thực hiện thông báo tại nơi cư trú của đương sự dẫn đến việc quá tải.

“Chính quyền địa phương khó sắp xếp cử cán bộ thường xuyên phối hợp dẫn đến việc thông báo chậm thời hạn, biên bản thông báo khi trình ký nhiều nơi, qua nhiều cấp trung gian, thường không được trả lại kịp thời”, ông Hòa chia sẻ.

Ngay đối với công tác xác minh thi hành án dân sự, trước sáp nhập việc xác minh được chấp hành viên thực hiện trực tiếp tại nơi cư trú, làm việc, nơi nắm giữ thông tin hoặc gửi văn bản xác minh qua đường bưu điện. Sau khi sáp nhập chính quyền địa phương, việc xác minh mở rộng hơn thông qua khai thác cơ sở dữ liệu dùng chung, qua khai thác hồ sơ tài liệu gốc hoặc xác minh trực tiếp tại nơi làm việc, nơi cư trú.

Rõ ràng, công nghệ được ứng dụng giúp giảm thời gian thi hành án. Tuy nhiên, vấn đề con người đóng vai trò quan trọng để việc phối hợp hiệu quả thay vì vừa điện tử, vừa thủ công tạo độ trễ trong triển khai.

Những bất cập nêu trên cũng là một trong những hạn chế mà Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành thi hành án dân sự năm 2026. Phó Thủ tướng đề nghị, Bộ Tư pháp và hệ thống thi hành án phải tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy, đặt công tác thi hành án dưới sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy đảng, kể cả địa phương, bám sát các nhiệm vụ chính trị của đất nước, của địa phương, nhất là những quan điểm mới để đẩy mạnh, đổi mới công tác thi hành án, thích ứng với tư duy phát triển mới.

Phó Thủ tướng đề nghị, Bộ Tư pháp và hệ thống thi hành án phải tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy, đặt công tác thi hành án dưới sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy đảng, kể cả địa phương, bám sát các nhiệm vụ chính trị của đất nước, của địa phương, nhất là những quan điểm mới để đẩy mạnh, đổi mới công tác thi hành án, thích ứng với tư duy phát triển mới.

Bên cạnh đó, phải sớm hoàn thiện các quy chế phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, các bộ, ngành và quy chế phối hợp ở các địa phương, đặc biệt là cấp xã để phát huy vai trò của chính quyền cấp xã trong công tác thi hành án.

Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) đã bổ sung quy định cơ sở dữ liệu về thi hành án dân sự được kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và ngược lại; quy định rõ các thủ tục về thi hành án dân sự được thực hiện trực tiếp hoặc trên môi trường số. Văn bản, hồ sơ, tài liệu, thông tin liên quan đến thi hành án dân sự được lập dưới dạng thông điệp dữ liệu, ký số, gửi, nhận, lưu trữ, xử lý, chia sẻ trên môi trường số bảo đảm theo quy định của pháp luật có giá trị pháp lý như văn bản, hồ sơ, tài liệu, thông tin dưới dạng giấy.

Đây là hành lang pháp lý quan trọng cho công tác chuyển đổi số của ngành thi hành án dân sự. Mới đây, Cục Quản lý Thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp đã chính thức triển khai nền tảng số trong lĩnh vực thi hành án dân sự và Trung tâm Giám sát, Điều hành thông minh Hệ thống thi hành án dân sự trên quy mô toàn quốc.

Với tinh thần "quyết tâm hơn nữa, quyết liệt hơn nữa, trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số" gắn với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan thi hành án các địa phương theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, có lẽ mục tiêu xây dựng cơ quan thi hành án điện tử hiện đại, minh bạch, chia sẻ và kết nối đồng bộ sẽ sớm được hiện thực hóa, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: TL)

Đổi mới mạnh mẽ, cải cách toàn diện quy trình lập pháp đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Thực tế cho thấy, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, trong khi quy trình xây dựng pháp luật bộc lộ không ít vướng mắc. Điều này đòi hỏi cần cải cách toàn diện quy trình lập pháp, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển mạnh tư duy từ quản lý sang kiến tạo phát triển để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng tiếp bà Touch Pharat, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Campuchia tại Việt Nam. (Ảnh: TL)

Thúc đẩy hợp tác về pháp luật và tư pháp giữa hai Bộ Tư pháp Việt Nam-Campuchia

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng bày tỏ mong muốn bà Đại sứ Touch Pharat tiếp tục quan tâm, ủng hộ và làm cầu nối quan trọng thúc đẩy hợp tác giữa hai Bộ Tư pháp Việt Nam-Campuchia nói riêng, cũng như hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai nước nói chung, góp phần vun đắp quan hệ giữa hai nước Việt Nam-Campuchia.

Đối tượng sử dụng dụng cụ cạo sơn để cạo thông tin các số điện thoại hotline và số điện thoại cứu hộ, sửa chữa phương tiện được dán trên biển báo thông tin cứu hộ bị ghi lại hình ảnh.

Quảng Trị: Xử phạt đối tượng cạo nội dung ở biển báo thông tin cứu hộ trên cao tốc

Ngày 18/5, Công an xã Quảng Ninh, tỉnh Quảng Trị cho biết, vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính chủ cơ sở sửa chữa lốp ô-tô về hành vi cạo thông tin các số điện thoại hotline và số điện thoại cứu hộ, sửa chữa phương tiện được dán ở biển báo thông tin cứu hộ trên cao tốc bắc-nam. 

Khoảng 550.000 m3 đất từ mỏ đất núi Lệ Thủy Công ty cổ phần Đầu tư 706 bán trái phép cho nhiều doanh nghiệp.

Thu lợi lớn từ khoáng sản trái phép

Tiếp tục thông tin về vụ Công ty cổ phần Đầu tư 706 tại tỉnh Quảng Ngãi trục lợi từ hoạt động khai thác khoáng sản trong thời gian dài. Việc khai thác, mua bán khoáng sản trái phép không chỉ gây thất thoát tài nguyên nhà nước, mà còn mang lại nguồn lợi lớn cho doanh nghiệp.

Thay đổi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan. (Ảnh: baochinhphu.vn)

Bổ sung phạm vi địa bàn hoạt động hải quan ngoài khu vực cửa khẩu

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 153/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01/2015/NĐ-CP quy định chi tiết phạm vi địa bàn hoạt động hải quan; trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 12/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

An toàn vệ sinh thực phẩm cần được quản lý hiệu quả hơn ngay từ nguyên liệu đầu vào.

Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cần có cơ chế minh bạch

Để giải quyết vấn đề bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm mang tính dài hạn, theo hồ sơ chính sách dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được Bộ Tư pháp thẩm định mới đây, Bộ Y tế định hướng chuyển mạnh tư duy quản lý an toàn thực phẩm từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm".

Chung tay bảo vệ trẻ em. (Ảnh: UNICEF)

Tăng mạnh mức phạt hành vi vi phạm liên quan trẻ em

Hôm nay (16/5), Nghị định 98/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em có hiệu lực, thay thế Nghị định 130/2021, bổ sung hàng loạt hành vi vi phạm mới, tăng mức xử phạt liên quan trẻ em, người khuyết tật, cứu trợ xã hội và nạn nhân mua bán người…

Cán bộ Đồn Biên phòng Chiềng On, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La tuyên truyền cho người dân bản Lao Khô nhận biết về những thủ đoạn, cách thức lừa đảo trên không gian mạng.

Cảnh báo mạo danh cán bộ biên phòng lừa đảo khu vực biên giới Sơn La

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều hộ kinh doanh trên địa bàn các xã Yên Sơn, Lóng Phiêng, Mường Lạn, Cò Nòi của tỉnh Sơn La liên tiếp nhận được các cuộc gọi từ những đối tượng tự xưng là cán bộ phụ trách hậu cần-kỹ thuật của các đồn biên phòng để đặt mua hàng hóa, thuê dịch vụ nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Lực lượng Công an đột kích trụ sở của hệ thống “Xôi Lạc TV”. (Ảnh A05)

Xử lý vi phạm bản quyền từ gốc

Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 đặt ra yêu cầu xử lý quyết liệt các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Với bản quyền trực tuyến, yêu cầu đó không chỉ là gỡ thêm nhiều đường link hay chặn thêm một số website vi phạm mà phải nhận diện và xử lý triệt để hệ sinh thái vận hành phía sau.

Người dân sử dụng dịch vụ hành chính công tại phường Cửa Nam, Thành phố Hà Nội. (Ảnh: TRẦN GIANG)

Kiểm tra, giám sát việc ban hành quyết định hành chính

Trong quản lý nhà nước, quyết định hành chính đóng vai trò rất quan trọng, là công cụ quản lý, điều hành các hoạt động kinh tế-xã hội và có tác động trực tiếp đến lợi ích, đời sống của người dân, đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cả xã hội.

Nhiều nhóm đối tượng tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý trong khu nghỉ dưỡng. (Ảnh: Công an cung cấp)

Đà Nẵng phát hiện nhóm đối tượng tổ chức sử dụng trái phép ma túy trong khu nghỉ dưỡng

Ngày 15/5, Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an thành phố Đà Nẵng phối hợp Công an phường Hội An Đông tiến hành kiểm tra một biệt thự trên địa bàn, phát hiện nhiều nhóm đối tượng đang tụ tập sử dụng trái phép chất ma túy tại các phòng của biệt thự

Quang cảnh phiên tòa.

Tòa tuyên 4 án tử hình, 5 án chung thân trong vụ án ma túy đặc biệt nghiêm trọng ở Quảng Ninh

Chiều 15/5, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh tuyên án sơ thẩm vụ án buôn bán, vận chuyển lượng ma túy đặc biệt lớn, sử dụng vũ khí quân dụng chống trả lực lượng chức năng khiến Thượng úy Nguyễn Đăng Khải (thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy Công an tỉnh Quảng Ninh) hy sinh.