Đổi mới cơ chế phân bổ nguồn lực, nâng cao hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia

Thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội đề nghị đổi mới phương thức phân bổ nguồn lực, bảo đảm phù hợp mục tiêu, mức độ khó khăn và đối tượng ưu tiên. Cùng với tăng phân cấp, cần tăng cường kiểm soát, giám sát và trách nhiệm giải trình, bảo đảm nguồn lực được sử dụng hiệu quả, thực chất.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sáng 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về việc tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình.

Theo Tờ trình của Chính phủ, 4 Chương trình mục tiêu quốc gia được đề xuất tích hợp thành Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035, với tổng nguồn lực dự tính khoảng 808.558 tỷ đồng. Chính phủ xác định việc tích hợp không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu đã được Quốc hội quyết nghị, đồng thời đổi mới phương thức phân bổ vốn và tăng phân cấp cho địa phương.

Thảo luận tại tổ, các đại biểu cơ bản tán thành chủ trương thống nhất 4 Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển thành một Chương trình mục tiêu quốc gia tổng thể.

Bảo đảm nguồn lực phân bổ theo mục tiêu, mức độ khó khăn và đối tượng ưu tiên

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng nhận định: Dự thảo Luật có một bước tiến rất đáng ghi nhận là chuyển từ cơ chế “phân bổ theo nhu cầu đăng ký” sang “phân bổ theo năng lực và điều kiện sẵn sàng thực hiện”. Việc phân bổ hằng năm được gắn với kết quả giải ngân, khả năng thực hiện mục tiêu, và vốn có thể được điều chuyển từ nơi chậm sang nơi có khả năng thực hiện tốt hơn.

ndo_br_kim-2213.jpg
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng phát biểu tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Tuy nhiên, dự thảo Nghị quyết Chính phủ còn quy định: Trường hợp hủy hoặc không phân bổ được dự toán, kế hoạch trong năm thì điều chỉnh giảm tương ứng tổng mức vốn ngân sách trung ương của cả giai đoạn 5 năm và các năm tiếp theo.

Về kỷ luật ngân sách, theo đại biểu điều này có lý; song cũng chỉ ra, bản chất của Chương trình mục tiêu quốc gia là tập trung nguồn lực cho những địa bàn khó khăn nhất, có năng lực quản trị, khả năng chuẩn bị dự án và khả năng cân đối ngân sách hạn chế nhất.

Vì vậy, đại biểu cho rằng, nếu lấy tỷ lệ giải ngân làm căn cứ quá mạnh, có thể hình thành một vòng luẩn quẩn: Địa phương khó khăn thì chuẩn bị dự án chậm; chuẩn bị chậm thì giải ngân thấp; giải ngân thấp lại bị giảm vốn; càng giảm vốn thì mục tiêu phát triển càng khó hoàn thành.

“Mục tiêu cuối cùng của Chương trình không phải là đạt một tỷ lệ giải ngân đẹp, mà là giải quyết được mức độ thiếu hụt của người dân”, đại biểu nói.

Chung quan điểm, đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Đoàn Thanh Hóa) đề nghị cân nhắc kỹ việc lấy kết quả giải ngân làm tiêu chí quyết định mức vốn được hỗ trợ. Theo đại biểu, nhiều địa bàn, địa phương càng khó khăn thì năng lực chuẩn bị và thực hiện dự án càng hạn chế, tỷ lệ giải ngân theo đó mà không cao nên sẽ không tiếp cận được nguồn vốn hỗ trợ.

ndo_br_dbqh-phan-thi-thuy-linh-thanh-hoa-phat-bieu-thao-luan-to-31.jpg
Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Vì vậy, trước hết, đối với nguyên tắc phân bổ, đại biểu cho rằng, đầu tiên phải bảo đảm nguồn lực theo mục tiêu, mức độ khó khăn và đối tượng ưu tiên, sau đó mới dùng kết quả thực hiện để điều chỉnh và khuyến khích nơi làm tốt.

“Tôi đề nghị ngay trong nghị quyết, bổ sung một nội dung: Giao Chính phủ xác định một số chỉ tiêu định lượng về các nội dung nêu trên để sau một đến hai năm Quốc hội có căn cứ đánh giá cơ chế mới, và giao Hội đồng Dân tộc chủ trì, các Ủy ban của Quốc hội phối hợp giám sát chương trình theo một đầu mối thống nhất”, đại biểu kiến nghị.

Đại biểu Vũ Minh Đạo (Đoàn Lai Châu) lưu ý, các chương trình hiện bao trùm nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có những lĩnh vực khó lượng hóa như văn hóa, phát triển con người. Khi tích hợp, nếu thiếu cơ chế ràng buộc rõ ràng, các mục tiêu này có thể bị “hòa loãng”, thậm chí bị lấn át bởi những mục tiêu dễ đo đếm hơn.

“Do đó, cần quy định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu cốt lõi mang tính bắt buộc, đồng thời có cơ chế bảo đảm nguồn lực tương ứng để giữ vững định hướng chính sách đã được Quốc hội quyết nghị”, đại biểu đề nghị.

ndo_br_chi-6829.jpg
Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Phân cấp phải đi đôi với kiểm soát

Về phân bổ nguồn lực gắn với phân cấp, đại biểu Vũ Minh Đạo (Đoàn Lai Châu) đánh giá việc chuyển sang phân bổ theo “năng lực thực hiện” và tăng cường phân cấp cho địa phương là hướng đi đúng. Tuy nhiên, theo đại biểu, nếu chỉ dựa vào năng lực thực hiện có thể làm gia tăng chênh lệch giữa các địa phương, trong khi phân cấp mạnh nhưng thiếu kiểm soát cũng tiềm ẩn rủi ro trong quản lý.

“Vì vậy, tôi đề nghị cần thiết kế tiêu chí phân bổ hài hòa giữa năng lực và mức độ khó khăn, đồng thời hoàn thiện cơ chế giám sát, đánh giá và trách nhiệm giải trình để bảo đảm phân cấp đi đôi với kiểm soát”, đại biểu Vũ Minh Đạo nói.

ndo_br_dbqh-vu-tien-dung-thanh-hoa-phat-bieu-thao-luan-to-3.jpg
Đại biểu Vũ Tiến Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Tán thành nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, tuy nhiên, đại biểu Vũ Tiến Dũng (Đoàn Thanh Hóa) cho rằng, phân cấp phải đi đôi với kiểm soát và trách nhiệm giải trình.

Theo đó, địa phương cần được chủ động lựa chọn cách thức tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế, nhưng phải nằm trong phạm vi mục tiêu, đối tượng, nguyên tắc ưu tiên và nguồn lực đã được quy định. Đồng thời, cần gắn phân cấp với công khai dữ liệu, minh bạch thông tin, trách nhiệm giải trình và đánh giá bằng kết quả đầu ra, qua đó bảo đảm nguồn lực của chương trình thật sự đến đúng đối tượng và tạo ra hiệu quả thực chất.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

Cục Đường bộ Việt Nam vừa ban hành văn bản gửi các Khu Quản lý đường bộ, Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố cùng các nhà đầu tư dự án giao thông, yêu cầu chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó nguy cơ ngập lụt, lũ quét nhằm bảo đảm giao thông thông suốt và an toàn trên toàn mạng lưới đường bộ.

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

Bộ Công Thương vừa ban hành quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với trụ và trạm sạc xe điện. Quy định mới yêu cầu các trạm sạc phải bảo đảm đầy đủ khả năng kỹ thuật về chuẩn cổng kết nối, chế độ sạc cùng các thông số liên quan nhằm phục vụ việc dùng chung cho mọi phương tiện giao thông chạy điện có tính tương thích.

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino; Ngày làm việc thứ hai Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI... là một số tin tức nổi bật trong ngày 6/10.

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến Bờ Tây sông Nhuệ, đoạn từ cầu Noi đến đầu cầu Liên Mạc 2, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

Sụt lún, sạt lở trên tuyến bờ tây sông Nhuệ: Nguy cơ mất an toàn vẫn hiện hữu

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến bờ tây sông Nhuệ, phường Đông Ngạc, Hà Nội. Mặt đường xuống cấp, hệ thống thoát nước hư hỏng, trong khi phương tiện tải trọng lớn vẫn lưu thông qua khu vực. Tuyến đường đã qua ba lần sửa chữa nhưng tình trạng mất an toàn vẫn chưa được khắc phục dứt điểm.

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo dự chương trình "Kết nối yêu thương" của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Đại biểu tham quan các gian hàng tại sự kiện Hội thảo và Triển lãm Tài chính số Việt Nam 2026. (Ảnh: Kỳ Duyên/TCT)

Nền tảng cho mô hình quản trị thuế thông minh

Mạng lưới dữ liệu liên ngành giữa cơ quan thuế, các bộ, ngành, địa phương đang trở thành nền tảng cốt lõi giúp tối ưu hóa quản lý thuế, điều hành tài chính công và nâng cao chất lượng dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.

Chính quyền xã Ba Bể tuyên truyền, vận động, giải thích, hướng dẫn xử lý vi phạm tại các hộ dân. (Ảnh: Ủy ban nhân dân xã Ba Bể)

Xem xét xử lý đồng bộ, thấu đáo vi phạm đất đai khu vực hồ Ba Bể

Những ngày qua, tỉnh Thái Nguyên quyết liệt chỉ đạo cơ quan chức năng và xã Ba Bể tập trung xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến đất đai khu vực hồ Ba Bể. Đây là những vi phạm kéo dài nhiều năm, là vấn đề được dư luận quan tâm, đồng thời đặt ra yêu cầu cần xử lý đồng bộ, dứt điểm và thấu tình, đạt lý.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế lên 72 tháng

Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng với một số đối tượng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động chiến dịch “Công nhân Việt Nam nói không với ma túy: Triệu trái tim, một quyết tâm” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp Bộ Công an tổ chức.

Bảo vệ công nhân trước hiểm họa ma túy

Với hơn 17 triệu người đang làm việc trong các loại hình doanh nghiệp, đội ngũ công nhân lao động giữ vai trò đầu tàu trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng mặt trái của công nghiệp hóa và di cư lao động lại đang đưa họ vào “tầm ngắm” của tội phạm ma túy.