1. Không phải đến thời điểm này, mà năm 2016, báo đã tuyển chọn những bài viết của Bác in trên Báo Nhân Dân từ năm 1951 đến 1969, in bộ sách đồ sộ gồm 3 tập: “Những bài viết của Bác Hồ trên Báo Nhân Dân”. Nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhìn lại: Bộ sách được đông đảo bạn đọc trân trọng, hào hứng đón nhận, trở thành tài liệu quý trong việc quán triệt, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đối với các tổ chức cơ sở đảng.
Lần này, cuốn “Những bài viết về văn hóa, báo chí của Bác Hồ trên Báo Nhân Dân” được thực hiện theo Kế hoạch số 28-KH/BTGVDVTW, ngày 4/4/2025 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương về tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam. Nhà báo Lê Quốc Minh nhấn mạnh: Với hơn 500 trang, cuốn sách tôn vinh và tri ân công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người thầy vĩ đại khai sinh nền báo chí cách mạng Việt Nam; đồng thời giúp bạn đọc hiểu sâu sắc hơn đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng về giá trị trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng nói riêng qua các bài viết của Người. Đặc biệt đối với đội ngũ người làm báo, đây sẽ là tài liệu quý đồng hành trong cuộc đời làm báo của mình.
2. Đi qua những ngày kỷ niệm sôi nổi giàu cảm xúc, cuốn sách còn đọng lại nhiều điều. Tất nhiên cũng không phải đến hiện tại, mà nhiều thập kỷ qua, nhiều bài viết của Bác Hồ trên báo Đảng đã là những ý kiến, chia sẻ, trao đổi gợi nhiều suy nghĩ, là tài liệu học tập cho nhiều thế hệ người làm báo. Nhưng ở thời điểm hiện tại, cuốn sách mới ấn hành này lại như những lời bộc bạch, trò chuyện tiếp thêm lửa, thêm tình cảm, thêm kinh nghiệm, kỹ năng cho người làm báo trẻ, làm báo hiện đại.
Đây là tập hợp các bài viết chủ yếu thuộc thể loại bình luận, trải ra trên rất nhiều chủ đề, đề tài. Gần gũi như ngẫm về người anh nuôi tận tụy, anh công nhân vượt khói lửa bom đạn cứu hàng hóa, lớp lớp các chiến sĩ kiên cường đánh giặc lập công hay những việc làm tốt của các cháu học sinh - chăm cây, nhặt phân, chăn nuôi gà lợn giúp bố mẹ, thôn làng…; đến rộng hơn khi bàn về phương pháp sản xuất của các hợp tác xã, nhắc nhở trường kia, xã nọ, rồi cán bộ huyện này ăn tiêu hoang phí trong cảnh đồng bào thắt lưng buộc bụng; sâu và xa nữa khi Bác luận bàn, hướng dẫn cán bộ, nhân dân về việc giữ bí mật công tác, bí mật nhà nước, cơ quan, nêu cao yêu cầu thực hiện tự phê bình và phê bình, chia sẻ những kinh nghiệm hay trong công tác dân vận; rồi bao quát và vĩ mô khi Bác viết bài tôn vinh các lãnh tụ, lãnh đạo kiệt xuất của phong trào cách mạng vô sản, khẳng định giá trị to lớn của phong trào vô sản quốc tế hay công lao của Đảng ta nhân các dịp kỷ niệm, rồi những bước phát triển vượt bậc của các nước xã hội chủ nghĩa anh em như Liên Xô, Trung Quốc… Theo NXB Chính trị quốc gia Sự thật: Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại kho tàng đồ sộ với hơn 2.000 bài báo, trong đó có hơn 1.200 bài viết của Người được đăng trên Báo Nhân Dân từ năm 1951 đến 1969. Người có hơn 170 tên gọi, bút danh và bí danh, trong đó, hai phần ba số bút danh được Người sử dụng trong các tác phẩm báo chí của mình. Cuốn sách lựa chọn, tập hợp, giới thiệu 300 bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng trên Báo Nhân Dân từ năm 1951 đến năm 1969. Thông tin đó và các nội dung hết sức đa dạng qua 300 bài viết của Người trong sách, cho thấy mối quan tâm, óc quan sát, luận giải, sức đọc, khả năng ghi nhớ… của Bác đối với các diễn biến trong đời sống cực kỳ rộng lớn, trên nhiều lĩnh vực, địa bàn, với nhiều đối tượng, con người. Bao quát rộng, sâu, bàn cụ thể, đó thật là năng lực cần thiết của người làm báo qua mọi thời kỳ, mọi giai đoạn.
Và đây, triển khai các luận điểm lớn về thời đại, thời cuộc, chế độ, các giá trị của quốc gia, dân tộc, nhân dân, cộng đồng…, cho đến việc đắp đê, việc chống hạn, đến lời nhắc tổ chức Tết trồng cây, chăm lo cho các cháu thiếu nhi nhân dịp Tết Trung thu…, ngôn từ của Bác thật giản dị, câu cú gọn gàng, văn phong khúc triết, hành văn mạch lạc, lập luận sắc nét, rõ ràng. Mà bao trùm lên đó, thấy tình cảm chân thành, gắn kết mật thiết, tư thế và điểm nhìn của Người thân gần, kết nối, như gia đình, họ mạc, như bằng hữu, như người thân quen trong thôn làng. Vấn đề lớn hay câu chuyện nhỏ, đâu cũng toát lên sự tôn trọng, tình đoàn kết, quý mến đối với con người; đâu cũng dạt dào, đầy lên niềm mong muốn chăm lo, vun đắp cho cuộc sống, làm cho cuộc đời và con người phát triển hơn lên.
Và nữa, thêm sâu sắc, cao cả, khi người đọc hiểu rằng, Bác muốn hướng tới bạn đọc là quần chúng đông đảo. Bác “viết về cái gì”, “viết như thế nào” theo những cách đó, chính để nhằm “viết cho ai”, “viết để làm gì”. Hơn ai hết, Người hiểu nhân dân là lực lượng làm nên sự nghiệp to lớn của đất nước, dân tộc, của Đảng. Ý chí và định hướng, sự chỉ đạo, lãnh đạo của đội ngũ cán bộ đứng đầu đất nước phải đi thẳng đến nhân dân, để nhân dân thấu hiểu, đồng thuận, tán thành và nhiệt huyết đồng hành.
Mở những trang báo của Bác Hồ, người làm báo hôm nay như mở ra những lớp học. Càng bồi hồi khi nhớ rằng, người thanh niên Nguyễn Ái Quốc đã tập viết từ những mẩu tin đầu tiên, viết dài ra, co ngắn lại, cho đến khi trở thành nhà báo Hồ Chí Minh với sự nghiệp báo chí rực rỡ.
