Nằm cách cảng Cửa Việt khoảng 15 hải lý, đặc khu Cồn Cỏ có diện tích tự nhiên 230ha, trong đó hơn 60% là rừng tự nhiên, cùng khu bảo tồn biển rộng khoảng 4.500 ha - nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng cho phát triển kinh tế biển gắn với bảo tồn. Trong những năm qua, Cồn Cỏ đã phát triển du lịch biển đảo, du lịch sinh thái bước đầu thu hút nhiều khách du lịch. Tuy nhiên, du lịch đảo Cồn Cỏ vẫn còn hạn chế so tiềm năng của đặc khu.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, Cồn Cỏ đang đối mặt với thực trạng hệ sinh thái biển và nguồn lợi thủy sản ven đảo có dấu hiệu suy giảm; vẫn còn tình trạng khai thác thủy sản trái phép hoặc quá mức trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.
Lượng du khách gia tăng trong khi nguồn nước ngọt trên đảo còn hạn chế, kéo theo lượng lớn rác thải nhựa. Đặc biệt, hoạt động lặn ngắm san hô nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể gây tổn hại đến hệ sinh thái biển vốn rất nhạy cảm.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch đặc khu Cồn Cỏ Trần Xuân Anh, trong giai đoạn phát triển mới, đặc khu Cồn Cỏ xác định du lịch-dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn, song hành với thủy sản và các ngành hỗ trợ, bảo đảm phát triển kinh tế gắn với quốc phòng-an ninh. Địa phương đang đẩy mạnh xúc tiến, kêu gọi đầu tư hạ tầng thiết yếu; đồng thời nghiên cứu hình thành các sản phẩm du lịch mới trên nguyên tắc xuyên suốt là phát triển phải gắn với bảo tồn.
Tham dự hội thảo, các chuyên gia, đại biểu nêu rõ, để du lịch đảo Cồn Cỏ phát triển bền vững cần hình thành các mô hình sinh kế bền vững như du lịch sinh thái cộng đồng; khoanh vùng bảo vệ bãi đẻ, bãi giống thủy sản, kết hợp khai thác hợp lý với bảo tồn đa dạng sinh học.
Cồn Cỏ không nên phát triển OCOP theo hướng dàn trải mà cần lựa chọn ít sản phẩm, chất lượng, giá trị cao và có câu chuyện rõ ràng. Quan trọng hơn, sản phẩm OCOP cần gắn với du lịch, trở thành “đại sứ hình ảnh”, góp phần nâng giá trị điểm đến và gia tăng chi tiêu của du khách.
Cùng với việc kết nối tuyến du lịch Cửa Việt-Cửa Tùng-Cồn Cỏ, hiện nay cần xem xét sớm mở tuyến du lịch Nhật Lệ-Cồn Cỏ để hình thành chuỗi sản phẩm du lịch biển-đảo đặc trưng, gia tăng sức hút cho điểm đến. Nếu được mở, tuyến du lịch này sẽ dễ dàng kết nối đảo tiền tiêu Cồn Cỏ với Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng.
Các đại biểu thống nhất rằng, thay vì chạy theo số lượng du khách, đặc khu Cồn Cỏ cần lựa chọn mô hình du lịch sinh thái chất lượng cao, quy mô nhỏ, có kiểm soát, trở thành điểm đến mà mỗi trải nghiệm đều gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường và gìn giữ hệ sinh thái để Cồn Cỏ là điểm đến hàng đầu trên bản đồ du lịch biển đảo Việt Nam.
