Điện hạt nhân rộng cửa cho doanh nghiệp tư nhân

Vấn đề phát triển điện hạt nhân quy mô nhỏ đang làm nóng diễn đàn Quốc hội. Nhiều đại biểu cho rằng đây là hướng đi cần thiết nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, đồng thời huy động thêm nguồn lực.

Việc mở cơ chế ủy quyền nghiên cứu và đầu tư điện hạt nhân cho khu vực tư nhân đánh dấu một cách tiếp cận linh hoạt hơn.
Việc mở cơ chế ủy quyền nghiên cứu và đầu tư điện hạt nhân cho khu vực tư nhân đánh dấu một cách tiếp cận linh hoạt hơn.

Nhà nước dẫn dắt, doanh nghiệp đồng hành

Trong dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, nội dung khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) nhận được nhiều ý kiến đồng thuận.

Theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng), việc cho phép doanh nghiệp nhà nước và tư nhân cùng tham gia nghiên cứu, phát triển SMR có thể giúp mở rộng nguồn lực, tăng khả năng tiếp cận công nghệ và tạo động lực đổi mới sáng tạo trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng sâu rộng. Bà cho rằng điện hạt nhân vốn cần nguồn lực đầu tư lớn, yêu cầu kỹ thuật cao và chuỗi cung ứng dài hạn, nên nếu chỉ dựa vào ngân sách nhà nước sẽ khó hình thành được một hệ sinh thái công nghiệp hạt nhân hoàn chỉnh.

Đại biểu Tú Anh dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy mô hình hợp tác công - tư giúp tận dụng ưu thế của mỗi khu vực: doanh nghiệp tư nhân nhanh nhạy trong tiếp cận công nghệ mới và tối ưu chi phí, trong khi doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, bảo đảm an toàn và định hướng chiến lược.

Khả năng triển khai điện hạt nhân tại Việt Nam đã được đề cập trong Báo cáo đánh giá môi trường chiến lược của Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII công bố hồi tháng 2/2025, trong đó đáng chú ý là bài toán chi phí và địa điểm.

SMR là lò phản ứng dưới 300 MW, tương đương khoảng một phần ba công suất các lò truyền thống. Suất đầu tư của nhà máy điện hạt nhân được ước tính khoảng 5.500 USD/kW. Theo đánh giá, khi suất đầu tư giảm, điện hạt nhân có thể cạnh tranh hơn với điện than và các nguồn năng lượng tái tạo.

Tuy vậy, đại biểu nhấn mạnh “khuyến khích không đồng nghĩa buông lỏng”, mà cần có hành lang pháp lý chặt chẽ với cơ chế giám sát cao nhất từ phía Nhà nước. Bà cho rằng việc tham gia của tư nhân cần được đặt trong giới hạn kiểm soát về an toàn hạt nhân, công nghệ và kỹ thuật.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội) cũng cho rằng giai đoạn đầu phát triển SMR đòi hỏi vai trò chủ đạo của Nhà nước vì suất đầu tư tuy nhỏ hơn các nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn nhưng vẫn đáng kể. Theo bà, mục tiêu trong giai đoạn đầu nên tập trung vào nghiên cứu, đào tạo nhân lực và kiểm chứng công nghệ, thay vì kỳ vọng ngay vào hiệu quả kinh tế. Khi Việt Nam tích lũy đủ kinh nghiệm, làm chủ công nghệ và hoàn thiện khung pháp lý, lúc đó mới có thể mở rộng quy mô để thu hút mạnh mẽ khu vực tư nhân.

Điều này đặt ra yêu cầu lập quy hoạch phát triển điện hạt nhân theo Luật Quy hoạch và Luật Năng lượng nguyên tử, nhằm xác định cụ thể các địa điểm có thể triển khai nhà máy, đặc biệt đối với các lò SMR, đồng thời đánh giá đầy đủ các yếu tố kỹ thuật, an toàn và hạ tầng liên quan.

Lâm Đồng hiện là địa phương đầu tiên đề xuất Trung ương cho phép triển khai nghiên cứu và đầu tư SMR sau năm 2030. Lợi thế của địa phương là đang sở hữu Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt, đơn vị duy nhất cả nước vận hành lò phản ứng nghiên cứu, cùng nguồn nhân lực đào tạo vật lý hạt nhân tại Trường đại học Đà Lạt.

Theo đề xuất, từ nay đến năm 2030 địa phương sẽ tập trung nghiên cứu, đánh giá, chuẩn bị nguồn lực và nhân lực. Sau giai đoạn này, nếu đủ điều kiện, Lâm Đồng sẽ đề xuất Bộ Công thương và Chính phủ xem xét chủ trương đầu tư dự án SMR với quy mô 300 - 500 MW.

231.jpg
Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 dự kiến được xây tại thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: ANH QUÂN

Doanh nghiệp muốn cụ thể hóa cơ chế đặc biệt

Quyết định 906 QĐ/TTg ban hành năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định tám địa điểm tiềm năng (tại các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, Bình Định, Phú Yên, Hà Tĩnh và Quảng Ngãi) để xây dựng nhà máy điện hạt nhân, mỗi vị trí có thể phát triển 4 - 6 GW. Tuy nhiên, đến hiện tại, chỉ Phước Dinh và Vĩnh Hải (Ninh Thuận cũ) được công bố quy hoạch chính thức.

Với đặc tính công suất nhỏ hơn, SMR được tính toán có thể đặt tại các vị trí nhà máy nhiệt điện than cũ sau khi dừng hoạt động, nhằm tận dụng hạ tầng và nguồn nhân lực hiện có.

Tháng 2/2025, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Nghị quyết gồm 5 điều, quy định một số vấn đề để thực hiện hai nhà máy Ninh Thuận 1 và 2, các dự án thành phần và một số cơ chế, chính sách đặc biệt áp dụng cho tỉnh Ninh Thuận để thực hiện.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Hội đồng thành viên Petrovietnam Lê Mạnh Hùng, bên cạnh nghị quyết này thì các cơ chế, chính sách hành lang khác cũng cần tiếp tục được hoàn thiện song song. Khoảng một tháng trước khi được Thủ tướng Chính phủ có văn bản giao chủ đầu tư thực hiện các dự án điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận, Chủ tịch Lê Mạnh Hùng đặt ra năm vấn đề mà Petrovietnam cần tập trung, chuẩn bị.

Các vấn đề này gồm: Tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cơ chế và tối ưu chi phí vốn, phối hợp với các chuyên gia để tự đánh giá, lựa chọn công nghệ điện hạt nhân trước khi quyết định đầu tư, đánh giá, lựa chọn công nghệ gắn với tiêu chí an toàn, chuẩn bị nguồn nhân lực bài bản, tham khảo ý kiến chuyên gia và xây dựng cơ cấu nhân sự phù hợp trong các nhà máy điện hạt nhân.

Lãnh đạo Petrovietnam cũng nhấn mạnh cần sớm tìm ra các giải pháp huy động vốn, trong đó có thể xem xét các hiệp định vay như tín dụng xuất khẩu, đồng thời xây dựng cơ chế tài chính phù hợp và chuẩn bị đầy đủ nguồn lực để đáp ứng chiến lược phát triển của ngành.

Ở diễn biến liên quan, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 được yêu cầu hoàn thành trước ngày 31/12/2030, chậm nhất là 31/12/2031 theo Quy hoạch điện quốc gia mới cập nhật. Đây được xem là tín hiệu cho thấy tiến trình đang có chuyển động tích cực.

Cụ thể, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đánh giá hoạt động đàm phán với các đối tác để hợp tác xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, một trong những nhiệm vụ ảnh hưởng trực tiếp đến triển khai các nhiệm vụ tiếp theo như trình duyệt điều chỉnh chủ trương, phê duyệt đầu tư và triển khai còn chậm so với yêu cầu, nhất là với điện hạt nhân Ninh Thuận 2.

Từ đây, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương tổ chức đàm phán với phía Nga, làm rõ trách nhiệm của các bên trong bảo đảm thực hiện dự án, hoàn thành trong tháng 7/2025 để tổ chức ký hiệp định về hợp tác đầu tư xây dựng Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư trong tháng 8/2025.

Với Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (Petrovietnam đảm nhiệm), Bộ Công thương nhận trọng trách chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Petrovietnam và các cơ quan liên quan làm việc với phía Nhật Bản về khả năng tiếp tục hợp tác xây dựng, báo cáo Thủ tướng kết quả thực hiện trong tháng 7/2025.

Như vậy, chỉ sau khoảng một năm kể từ khi Chính phủ đề xuất khởi động lại điện hạt nhân, loại hình năng lượng này đã được đưa trở lại trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và đang dần được cụ thể hóa trong nghị quyết của Bộ Chính trị. Cơ hội để các nhà đầu tư tư nhân tham gia lĩnh vực đặc thù này sẽ trở nên rõ ràng hơn sau khi Quốc hội xem xét và đưa ra ý kiến chính thức, dù mới giới hạn ở quy mô dưới 300 MW.

Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định rõ nhiệm vụ phát triển điện hạt nhân như một trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn. Bộ Chính trị yêu cầu xây dựng chương trình phát triển điện hạt nhân với các quy mô linh hoạt, bao gồm các nhà máy lắp ráp mô-đun nhỏ... Nghị quyết cũng khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trong phát triển điện hạt nhân mô-đun nhỏ, trên cơ sở bảo đảm an toàn và đáp ứng yêu cầu chiến lược về an ninh năng lượng.

Có thể bạn quan tâm

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5.

Phân quyền đến đâu, nguồn lực phải theo đến đó

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền. Gần 1.000 nhiệm vụ đã được chuyển giao cho cấp xã, phường, tuy nhiên, phân quyền chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Gánh nặng về chi phí sinh hoạt khiến nhiều người trẻ e ngại, lựa chọn trì hoãn hôn nhân. Ảnh: NAM HẢI

“Làn sóng” độc thân trong xã hội

Cơ cấu gia đình Việt Nam đang trải qua những đợt sóng biến đổi sâu sắc. Dữ liệu dân số 15 năm qua (2009-2024) cho thấy quy mô gia đình dần thu nhỏ, người trẻ có xu hướng kết hôn muộn và lối sống độc thân ngày càng gia tăng. Việc này kéo theo nhiều vấn đề an sinh xã hội, già hóa dân số và chất lượng nguồn nhân lực cho tương lai đất nước.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Các bệnh viện áp dụng thêm nhiều kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Chính sách y tế mới mở rộng quyền lợi cho người dân

Từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, từ mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT), triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh phòng bệnh đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Không chỉ gia tăng quyền lợi cho người dân, những chính sách này còn đánh dấu bước chuyển của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Nếu khai thác tốt, “mái nhà” Hà Nội có thể trở thành thảm xanh hữu ích. Ảnh: NAM NGUYỄN

Khoảng không gian “thứ năm” của Hà Nội

Trong khi Hà Nội tìm kiếm quỹ đất cho cây xanh và không gian công cộng, hàng triệu m2 mái nhà vẫn gần như bị bỏ ngỏ, dù có thể trở thành một phần của hạ tầng xanh đô thị.

Nhiều món ăn vỉa hè tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Ảnh: HẢI NAM

Ngăn chặn thực phẩm bẩn xâm nhập thị trường

Hơn 1.200 tấn chân gà, thực phẩm đông lạnh hết hạn sử dụng, hư hỏng vừa bị Công an thành phố Hà Nội phát hiện là lời cảnh báo nghiêm khắc về tình trạng thực phẩm bẩn vẫn đang len lỏi vào thị trường. Đằng sau những kho hàng lạnh chứa đầy thực phẩm biến chất là hành vi trục lợi bất chấp pháp luật, nguy cơ đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng. Thực trạng đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cơ quan chức năng và toàn xã hội.

Trên sàn chứng khoán, giá trị vốn hóa của Viettel Global vượt qua con số 10 tỷ USD.

Mở đường cho doanh nghiệp công nghệ lên sàn

FPT, CMC đang là những dấu ấn hiếm hoi của doanh nghiệp công nghệ trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu và nền kinh tế số tăng tốc, việc mở rộng cánh cửa thị trường vốn cho doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm những động lực tăng trưởng mới.

Khoảng lặng giữa cuộc tăng tốc

Sáng nay tôi nhận hộ một món đồ do vợ đặt trên mạng. Người giao hàng lại là một cậu bạn thời đại học. Tuy nhiều năm rồi không gặp, nhưng tôi vẫn nghe ai đó nói cậu ấy đang làm ở một cơ quan báo chí lớn. Trước cái nắm tay chần chừ trên gói hàng, cậu bạn chỉ cười khẽ: Cơ quan tớ bị giải thể rồi.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Nhà báo Lê Hoàng Triều (bên trái) trao quà hỗ trợ địa phương bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Phát triển hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng từ lợi thế hợp nhất

Những chuyển biến nhanh chóng của xu hướng truyền thông hiện đại đang đặt báo chí địa phương trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện về nội dung, công nghệ lẫn phương thức tiếp cận công chúng. Chia sẻ với Thời Nay, nhà báo Lê Hoàng Triều, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa cho biết, đây cũng là thời điểm để báo chí chính thống khẳng định rõ hơn vai trò định hướng thông tin, lan tỏa những giá trị tích cực và phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Các đồng chí lãnh đạo và đại biểu tham dự tọa đàm cùng trải nghiệm quy trình in sáp tờ báo Việt Nam Độc lập.

Tôn vinh di sản báo chí trong thời đại số

Việc gắn di sản báo chí với phát triển du lịch lịch sử sẽ biến những giá trị tinh thần nơi cội nguồn cách mạng thành nguồn lực kinh tế - xã hội địa phương. Bước qua cột mốc thế kỷ, việc giữ vẹn nguyên giá trị cốt lõi và lòng tin của nhân dân chính là điểm tựa vững chắc nhất để báo chí cách mạng Việt Nam vững vàng dấn thân, đồng hành cùng đất nước tiến vào kỷ nguyên mới.

G7 trước sức ép bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ảnh: GETTYIMAGES

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro từ AI

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại thành phố Evian-les-Bains của Pháp, gần 100 thanh - thiếu niên đến từ 19 quốc gia đã công bố một bản tuyên ngôn, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động để bảo vệ giáo dục, sức khỏe tâm thần và đời sống xã hội của trẻ em trong bối cảnh các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Các nhà lãnh đạo G7 chụp ảnh chung trước phiên khai mạc. Ảnh: ANI

G7 tập trung thảo luận về xung đột và dịch bệnh

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) dành nhiều thời gian thảo luận về các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, dịch Ebola đang bùng phát ở châu Phi cũng là nội dung được quan tâm trong chương trình nghị sự.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng để đón đầu các dự án đầu tư công nghệ có giá trị gia tăng cao. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bỏ tư duy thu hút vốn nước ngoài bằng mọi giá

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam từ nền kinh tế dựa vào gia công, lắp ráp và lợi thế chi phí thấp sang nền kinh tế dựa vào đổi mới sáng tạo, công nghệ và giá trị gia tăng cao, nâng tầm vị thế quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dự thảo Chiến lược phát triển hệ thống báo chí xác định nguồn nhân lực là yếu tố then chốt của quá trình chuyển đổi. Ảnh: ANH QUÂN

Khơi thông nguồn lực để báo chí phát triển bền vững

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng từ quá trình "quy hoạch, sắp xếp" sang giai đoạn "phát triển".