Đề xuất tăng nặng nhiều mức phạt vi phạm trên thị trường chứng khoán

Bộ Tài chính, Ủy ban chứng khoán đang lấy ý kiến Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 156/2020/NĐ-CP, Nghị định số 128/2021/NĐ-CP và Nghị định số 158/2020/NĐ-CP. Dự thảo tăng mạnh mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm, nhằm nâng cao tính minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư.

Thứ Ba, ngày 25/03/2025 - 10:24

Theo đó, Dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán. Trong đó, nhiều mức phạt mới được đề xuất với chế tài mạnh tay hơn nhằm nâng cao tính minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư và đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường.

Theo dự thảo, hành vi làm giả giấy tờ, xác nhận trên giấy tờ giả mạo chứng minh đủ điều kiện chào bán, phát hành trong hồ sơ đăng ký chào bán, phát hành cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền riêng lẻ có thể bị phạt từ 2 đến 2,5 tỷ đồng – mức xử phạt cao nhất. Ngoài ra, doanh nghiệp vi phạm còn bị tịch thu giấy tờ giả mạo, buộc thu hồi chứng khoán đã phát hành và hoàn trả tiền cho nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, các hành vi lập, xác nhận hồ sơ đăng ký chào bán, phát hành cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền riêng lẻ có thông tin sai lệch, sai sự thật hoặc che giấu sự thật có thể bị phạt từ 500 đến 600 triệu đồng. Trong khi đó, nếu doanh nghiệp thay đổi điều khoản của trái phiếu đã phát hành không đúng quy định, mức phạt có thể lên đến 400 triệu đồng.

Các vi phạm liên quan đến báo cáo và sử dụng vốn cũng bị xử lý nghiêm khắc hơn. Doanh nghiệp phát hành phải công bố báo cáo sử dụng vốn sau phát hành, được kiểm toán độc lập và trình bày trong Đại hội đồng cổ đông. Nếu không thực hiện đúng quy định, có thể bị phạt đến 300 triệu đồng và buộc hoàn trả tiền cho nhà đầu tư..

Dự thảo lần này cũng yêu cầu công ty chứng khoán phải tách biệt tài khoản của khách hàng với tài khoản của công ty, đảm bảo tài sản của nhà đầu tư không bị lạm dụng.

Mọi giao dịch ký quỹ đều phải tuân thủ chặt chẽ, nếu vi phạm hạn mức cho vay ký quỹ hoặc cho phép khách hàng giao dịch vượt sức mua thực tế, công ty chứng khoán có thể bị phạt từ 100 đến 200 triệu đồng.

Các công ty đại chúng cũng phải thực hiện công bố thông tin minh bạch về quản trị doanh nghiệp. Thù lao của Hội đồng quản trị, lương của Tổng Giám đốc và việc chi trả cổ tức phải được báo cáo rõ ràng trong báo cáo tài chính hàng năm. Chủ tịch Hội đồng quản trị không thực hiện chi trả cổ tức đúng hạn có thể bị xử phạt bổ sung.

Đáng chú ý, dự thảo cũng tăng cường giám sát các vi phạm về công bố thông tin. Không công bố thông tin về chứng khoán có thể bị phạt đến 100 triệu đồng, trong khi công bố thông tin sai lệch có thể bị phạt từ 100 đến 200 triệu đồng. Nếu vi phạm nghiêm trọng, cơ quan quản lý có thể buộc doanh nghiệp thu hồi chứng khoán đã phát hành.

Nhằm ngăn chặn tình trạng thao túng giá cổ phiếu và gian lận trên thị trường, dự thảo đề xuất mức phạt cao hơn đối với các hành vi vi phạm trong giao dịch chứng khoán. Nhà đầu tư nắm giữ từ 5% trở lên cổ phần của công ty đại chúng phải báo cáo ngay khi có thay đổi tỷ lệ sở hữu, nếu không thực hiện đúng có thể bị phạt đến 140 triệu đồng.

Các hành vi mượn tài khoản để giao dịch thao túng giá cổ phiếu có thể bị đình chỉ hoạt động giao dịch từ 18 đến 24 tháng. Những trường hợp sử dụng thông tin chưa công bố để giao dịch chứng khoán cũng bị xử phạt từ 200 đến 300 triệu đồng.

Đối với công ty chứng khoán, nếu không thực hiện giám sát giao dịch chứng khoán theo quy định, không báo cáo khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, mức phạt có thể lên đến 300-400 triệu đồng. Nếu vi phạm nghiêm trọng, công ty có thể bị đình chỉ hoạt động từ 1 đến 3 tháng.

Dự thảo nghị định lần này cũng chú trọng đến việc quản lý chặt chẽ hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp, nhất là trái phiếu riêng lẻ. Theo đó, các doanh nghiệp bắt buộc phải đăng ký giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam. Nếu chậm đăng ký quá 12 tháng, mức phạt có thể lên đến 50 triệu đồng.

Bên cạnh đó, hành vi chứng nhận việc chuyển nhượng trái phiếu trong thời gian hạn chế hoặc phân phối trái phiếu không đúng quy định có thể bị phạt đến 200 triệu đồng. Trong khi đó, các tổ chức tư vấn phát hành nếu cung cấp thông tin sai lệch về trái phiếu hoặc không kiểm tra kỹ hồ sơ phát hành có thể bị phạt từ 200 đến 300 triệu đồng.

Đối với các công ty chứng khoán vi phạm quy định về bảo lãnh phát hành chứng khoán, hình thức xử phạt bổ sung có thể là đình chỉ hoạt động từ 1 đến 3 tháng.

MINH PHƯƠNG