Đề xuất quy định Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ

Việc Tòa án thu thập chứng cứ rồi sau đó xét xử theo chứng cứ tự mình thu thập có thể sẽ không khách quan, không đánh giá đầy đủ các nguồn chứng cứ khác.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Xét xử theo chứng cứ tự mình thu thập có thể sẽ không khách quan

Chiều 9/11, tại nhà Quốc hội, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình trình bày Tờ trình về dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi). Chánh án Tòa án nhân dân tối cao cho biết, dự án Luật hướng đến mục tiêu hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động và uy tín của Tòa án nhân dân; xây dựng hệ thống Tòa án chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trong đó, Chánh án Nguyễn Hòa Bình đề xuất Dự thảo Luật quy định Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ.

Theo đó, trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được Cơ quan điều tra, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát thu thập, làm rõ tại phiên tòa và kết quả tranh tụng để xét xử. Trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ mà các bên đã thu thập, giao nộp cho Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng và kết quả tranh tụng để giải quyết, xét xử.

Về điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn thu thập tài liệu, chứng cứ của Tòa án, Chánh án Nguyễn Hoà Bình cho biết, ý kiến thứ nhất cho rằng Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ trong vụ án hình sự, hành chính, vụ việc dân sự là phù hợp và cần thiết.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình trình bày Tờ trình về dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) trước Quốc hội. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình trình bày Tờ trình về dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) trước Quốc hội. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Bởi lẽ, trong vụ án hình sự, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được Cơ quan điều tra, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát thu thập, làm rõ tại phiên tòa và kết quả tranh tụng để xét xử.

Trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ mà các bên đã thu thập, giao nộp cho Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng và kết quả tranh tụng để xét xử.

Việc điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn thu thập tài liệu, chứng cứ của Tòa án nhằm bảo đảm thực hiện đúng nguyên tắc vô tư, khách quan, để Tòa án luôn giữ vai trò là trọng tài và phán xử trên cơ sở chứng cứ mà các bên đưa ra

Tòa án thu thập chứng cứ rồi sau đó xét xử theo chứng cứ tự mình thu thập có thể sẽ không khách quan, không đánh giá đầy đủ các nguồn chứng cứ khác do các bên thu thập.

Mặt khác, việc điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn thu thập tài liệu, chứng cứ của Tòa án nhằm bảo đảm thực hiện đúng nguyên tắc vô tư, khách quan, để Tòa án luôn giữ vai trò là trọng tài và phán xử trên cơ sở chứng cứ mà các bên đưa ra, thực sự tôn trọng và bảo đảm nguyên tắc tranh tụng, nguyên tắc “việc dân sự cốt ở đôi bên”; phù hợp với thông lệ quốc tế.

Cuối cùng, để tạo thuận lợi cho đương sự, người tham gia tố tụng khác trong quá trình giải quyết, xét xử vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Tòa án sẽ hướng dẫn đương sự thu thập chứng cứ và lập hồ sơ vụ việc. Tòa án hỗ trợ các đương sự là người yếu thế thu thập chứng cứ trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cần cân nhắc kỹ quy định này vì có thể khó khăn cho việc giải quyết vụ án. Việc quy định Tòa án thu thập chứng cứ vẫn phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội của nước ta hiện nay.

Việc thu thập chứng cứ sẽ thuộc về đương sự

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nêu rõ, Ủy ban Tư pháp cơ bản đồng tình với sự cần thiết sửa đổi Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014 nhằm đẩy mạnh cải cách tư pháp, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Theo đó, Ủy ban Tư pháp cơ bản tán thành với dự thảo Luật quy định Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ.

Cụ thể, đối với vụ án hình sự, Ủy ban Tư pháp cho rằng việc khởi tố, điều tra, truy tố thuộc trách nhiệm của Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát. Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ do Cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát thu thập trong hồ sơ vụ án, sau khi đã kiểm tra, làm rõ tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa để ra phán quyết về vụ án; nếu thiếu chứng cứ hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm... thì Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Đối với vụ việc dân sự, vụ án hành chính, nghĩa vụ thu thập chứng cứ và chứng minh thuộc về đương sự. Tòa án không có trách nhiệm thu thập chứng cứ mà chỉ hướng dẫn, yêu cầu các đương sự thu thập chứng cứ; nếu đương sự là người yếu thế trong xã hội thì Tòa án hỗ trợ đương sự thu thập chứng cứ.

Luật Tổ chức Toà án nhân dân năm 2014 đang có hiệu lực, quy định tòa án có nghĩa vụ xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ để giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính.

Có thể bạn quan tâm

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh chúc mừng mô hình “Tổ dân vận đối ngoại” tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái.

Ra mắt mô hình “Tổ dân vận đối ngoại” tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái

Ngày 8/7, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh cho biết vừa thành lập và ra mắt mô hình “Tổ dân vận đối ngoại”. Mô hình thí điểm này nhằm đổi mới phương thức dân vận gắn với chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân và xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Cầu Thạch An bắc qua sông Trà Bồng.

Quảng Ngãi đưa cầu Thạch An bắc qua sông Trà Bồng vào sử dụng

Cầu Thạch An bắc qua sông Trà Bồng đưa vào sử dụng góp phần kết nối, hoàn thiện hạ tầng giao thông khu vực phía tây bắc tỉnh Quảng Ngãi; không chỉ tạo thuận lợi cho việc đi lại, thông thương hàng hóa, nông sản, mà còn tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội và hỗ trợ công tác cứu hộ, cứu nạn người dân vùng rốn lũ.

Người dân thôn Trống Là, xã Khao Mang chỉ những vết rạn, nứt do việc nổ mìn gây ra. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai: Nhiều những hệ lụy từ dự án thủy điện Hồ Bốn 2 với người dân vùng cao Khao Mang

Mất nước sinh hoạt, nhiều nhà dân xuất hiện vết nứt cùng nhiều điều bất thường xảy ra sau khi dự án thủy điện Hồ Bốn 2, thuộc Công ty cổ phần thủy điện Nậm Kim, được triển khai tại thôn Trống Là, xã Khao Mang, tỉnh Lào Cai. Người dân chờ đợi các cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ, xử lý kịp thời.

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực. (Ảnh có sử dụng AI)

Chia sẻ bài báo thế nào để không vi phạm?

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, trong đó điểm d khoản 1 Điều 95 quy định phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm.

Hội nghị sơ kết nhiệm vụ 6 tháng ngành xây dựng.

Cả nước khai thác gần 3.350km đường cao tốc

Chiều 7/7, tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, trong 6 tháng vừa qua, cả nước đã hoàn thành, đưa vào khai thác gần 400km đường bộ cao tốc, nối thông toàn tuyến cao tốc bắc-nam phía đông từ Lạng Sơn đến Cà Mau, theo mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Tin tức nổi bật ngày 7/7: Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật; Hà Nội sẽ lấy ý kiến nhân dân về quy hoạch phân khu sông Hồng

Tin tức nổi bật ngày 7/7: Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật; Hà Nội sẽ lấy ý kiến nhân dân về quy hoạch phân khu sông Hồng

Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật; Hà Nội sẽ lấy ý kiến nhân dân về quy hoạch phân khu sông Hồng, Đoàn cứu nạn, cứu hộ Việt Nam được trao tặng Huy chương “Anh hùng Venezuela”... là một số tin tức nổi bật trong ngày 7/7.

Mô hình "Chứng thực chữ ký tại nhà", giúp người già yếu, người khuyết tật và những trường hợp khó khăn trong đi lại tiếp cận dịch vụ hành chính công.

[Ảnh] Phường Tân Định tiếp tục mô hình chứng thực chữ ký tại nhà cho người dân

Nhiều phường, xã tại Thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy "quản lý hành chính" sang "phục vụ người dân". Tiêu biểu là mô hình "Chứng thực chữ ký tại nhà", giúp người già yếu, người khuyết tật và những trường hợp khó khăn trong đi lại tiếp cận dịch vụ hành chính công thuận tiện, bình đẳng và nhân văn.