Đề xuất mới về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức (sau đây gọi tắt là dự thảo Nghị định) để thay thế Nghị định số 115/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 85/2023/NĐ-CP).

Dự thảo này quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý đối với viên chức làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập, gồm 5 chương, 59 điều, giảm 9 điều so với tổng số điều của Nghị định hiện hành.

GIỮ QUY ĐỊNH VỀ TUYỂN DỤNG VIÊN CHỨC THEO 2 VÒNG THI

Bộ Nội vụ cho biết, về cơ bản, dự thảo Nghị định được thiết kế theo nguyên tắc kế thừa các nội dung quy định tại các nghị định hiện hành (nhất là quy định về tuyển dụng viên chức theo 2 vòng thi, các nội dung liên quan đến hợp đồng làm việc) và có lược bỏ, điều chỉnh, bổ sung nội dung để quy định chi tiết Luật Viên chức số 129/2025/QH15 (gọi tắt là Luật Viên chức năm 2025).

Theo đó, dự thảo Nghị định tập trung sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung, thay thế 7 nội dung liên quan đến các chính sách dưới đây.

Một là, đổi mới công tác tuyển dụng viên chức theo vị trí việc làm.

Hai là, bổ sung đối tượng tiếp nhận vào viên chức.

Ba là, xếp lương đối với người được tuyển dụng (thi tuyển, xét tuyển) hoặc tiếp nhận vào viên chức đã có thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội.

Bốn là, bố trí vị trí việc làm đối với viên chức được tuyển dụng, thay đổi vị trí việc làm.

Năm là, các nội dung về công tác cán bộ: Biệt phái; bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý; từ chức, miễn nhiệm đối với viên chức quản lý và tạm đình chỉ công tác đối với viên chức bảo đảm phù hợp với quy định mới của Bộ Chính trị tại Quy định số 377-QĐ/TW và thực tiễn thực hiện.

Sáu là, chế độ thôi việc đối với viên chức.

Bảy là, trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương trong công tác quản lý viên chức thuộc thẩm quyền quản lý.

BỔ SUNG MỘT SỐ QUY ĐỊNH VỀ TUYỂN DỤNG

Trong dự thảo Nghị định được xây dựng, có một số nội dung mới bổ sung đáng quan tâm.

Thứ nhất là quy định về tuyển dụng.

Về thẩm quyền tuyển dụng, dự thảo Nghị định quy định: (i) Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ nhóm 1, nhóm 2 và tự bảo đảm từ 70% chi thường xuyên trở lên thực hiện việc tuyển dụng. (ii) Đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm dưới 70% và nhóm 4 thì người đứng đầu cơ quan quản lý viên chức thực hiện hoặc phân cấp, ủy quyền thực hiện việc tuyển dụng cho người đứng đầu cơ quan quản lý đơn vị sự nghiệp công lập hoặc đơn vị sự nghiệp công lập.

Về nhóm đối tượng thực hiện xét tuyển viên chức, dự thảo Nghị định đề xuất quy định thực hiện xét tuyển viên chức đối với người cam kết tình nguyện làm việc từ đủ 5 năm trở lên ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn trong lĩnh vực y tế, giáo dục và các lĩnh vực cơ bản, thiết yếu khác theo quy định của pháp luật; người học theo chế độ cử tuyển theo quy định của Luật Giáo dục, sau khi tốt nghiệp về công tác tại địa phương nơi cử đi học; Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực.

Về đối tượng và điểm ưu tiên trong tuyển dụng, dự thảo Nghị định bổ sung đối tượng là trí thức trẻ tình nguyện đến công tác tại các khu kinh tế quốc phòng sau khi hoàn thành nhiệm vụ tham gia dự án được cộng 1,5 điểm vào kết quả điểm thi hoặc xét nghiệp vụ chuyên ngành phù hợp với quy định tại điểm b khoản 2 Điều 2 Quyết định số 174/QĐ-TTg và kiến nghị của Bộ Quốc phòng tại Báo cáo số 5769/BC-BQP.

Về xác định người trúng tuyển viên chức, thực hiện tuyển dụng những thí sinh trúng tuyển đạt kết quả cao hơn khi dự thi vào cùng 1 vị trí việc làm ở nhiều cơ quan sử dụng khác nhau.

Về tiếp nhận vào viên chức, bổ sung đối tượng tiếp nhận viên chức là chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc đang công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài khu vực công lập phù hợp với quy định của Luật Viên chức trong việc thực hiện thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và người có kinh nghiệm, đáp ứng ngay yêu cầu công việc vào làm việc; bỏ đối tượng là cán bộ, công chức cấp xã để phù hợp với quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2025.

Thứ hai là quy định về sử dụng viên chức.

Dự thảo Nghị định bổ sung các trường hợp không thực hiện biệt phái viên chức.

Về thay đổi vị trí việc làm, thay đổi thứ bậc trong vị trí việc làm, dự thảo bổ sung một mục gồm Điều 26, Điều 27 quy định về thay đổi vị trí việc làm; bố trí viên chức theo vị trí việc làm.

Thứ ba là quy định về quản lý viên chức.

Dự thảo bổ sung quy định về tạm đình chỉ viên chức, quy định rõ căn cứ, thẩm quyền, thời hạn, thủ tục tạm đình chỉ công tác; quyền, trách nhiệm, chế độ, chính sách của viên chức bị tạm đình chỉ công tác.

Thứ tư là bổ sung quy định chuyển tiếp đối với trường hợp viên chức đang thực hiện chế độ tập sự trước ngày Luật Viên chức năm 2025 có hiệu lực (ngày 1/7/2026).

Dự thảo Nghị định cũng lược bỏ một số nội dung.

Cụ thể, liên quan đến quy trình tuyển dụng viên chức, so với quy định hiện hành, dự thảo Nghị định đã lược bỏ: (1) Toàn bộ nội dung quy định về tập sự (gồm 5 điều); (2) Quy định về sử dụng kết quả kiểm định chất lượng đầu vào viên chức khi hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng hoặc khi dự thi vòng 1 tuyển dụng viên chức; (3) Đối tượng tiếp nhận vào viên chức là cán bộ, công chức cấp xã; (4) Bỏ quy định bắt buộc thi ngoại ngữ tại Vòng 1, theo đó giao cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng quyết định tổ chức thi trong trường hợp vị trí việc làm có yêu cầu về ngoại ngữ; (5) Hình thức tổ chức thi nghiệp vụ chuyên ngành (Vòng 2) gồm thực hành hoặc kết hợp viết và phỏng vấn.

Về quy định về sử dụng, quản lý viên chức, dự thảo Nghị định đã lược bỏ: (1) Toàn bộ nội dung quy định về thăng hạng chức danh nghề nghiệp (gồm 16 điều); (2) Chế độ, chính sách và cơ chế quản lý đối với trường hợp viên chức đã nghỉ hưu thực hiện ký hợp đồng vụ, việc với đơn vị sự nghiệp công lập; (3) Nhiệm vụ và quyền hạn của các bộ quản lý chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành; (4) Chế độ báo cáo về quản lý viên chức.

CẮT GIẢM, ĐƠN GIẢN HÓA NHIỀU THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

Dự thảo Nghị định sửa đổi một số nội dung trong quy định về tuyển dụng viên chức.

Về xét tuyển viên chức, dự thảo Nghị định quy định tổ chức thi vấn đáp tại vòng 2 (thay cho quy định lựa chọn hình thức thi vấn đáp hoặc thực hành hoặc viết).

Về tiếp nhận viên chức, dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về tiêu chuẩn, điều kiện tiếp nhận; thủ tục tiếp nhận để quy định rõ trường hợp được tiếp nhận phải có kinh nghiệm làm công việc có yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm tiếp nhận.

Về trình tự, thủ tục tổ chức tuyển dụng, dự thảo Nghị định rút gọn quy trình tuyển dụng xuống còn từ 125 ngày.

Với quy định về sử dụng viên chức, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung các nội dung liên quan tại chương III về công tác cán bộ, gồm: Biệt phái viên chức (từ Điều 25); Bổ nhiệm viên chức quản lý (từ Điều 29 đến Điều 35); Bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ quản lý (từ Điều 36 đến Điều 40); Từ chức, cho thôi giữ chức vụ, miễn nhiệm đối với viên chức quản lý và tạm đình chỉ công tác đối với viên chức (từ Điều 41 đến Điều 47), bảo đảm phù hợp với quy định mới của Bộ Chính trị tại Quy định số 377-QĐ/TW và thực tiễn thực hiện.

Về thôi việc, nghỉ hưu đối với viên chức, sửa đổi, bổ sung trường hợp được hưởng trợ cấp thôi việc do không hoàn thành hoặc không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; trường hợp không giải quyết chế độ thôi việc theo quy định mới của Luật Viên chức; sửa đổi quy định về nguồn kinh phí chi trả trợ cấp thôi việc để phù hợp với thực tiễn.

Về quy định về quản lý viên chức, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung thẩm quyền, trách nhiệm của Bộ, ngành, địa phương, đơn vị sự nghiệp công lập trong quản lý viên chức để phù hợp với quy định của Luật Viên chức năm 2025 về quản lý theo vị trí việc làm; xác định, phân định nhiệm vụ thuộc thẩm quyền giữa cơ quan quản lý viên chức và cơ quan quản lý đơn vị sự nghiệp công lập; giữa cơ quan quản lý đơn vị sự nghiệp công lập và đơn vị sự nghiệp công lập trong công tác quản lý đội ngũ phù hợp với thẩm quyền, trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo Nghị định là nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Dự thảo Nghị định không quy định về thi, xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp. Theo đó, các thủ tục hành chính về thi, xét nâng hạng chức danh nghề nghiệp sẽ được bãi bỏ; đồng thời, bãi bỏ các thủ tục hành chính bắt buộc thi ngoại ngữ trong kỳ tuyển dụng áp dụng đối với tất cả các vị trí việc làm tránh gây tốn kém, lãng phí nguồn lực trong quá trình thực hiện.

Ngoài ra, để giảm thiểu thủ tục hành chính, dự thảo Nghị định quy định không phải lập hồ sơ bổ nhiệm theo quy định trong trường hợp đổi tên cơ quan, tổ chức, đơn vị mà không thay đổi mô hình tổ chức thì cấp có thẩm quyền quyết định thay đổi chức vụ theo vị trí việc làm mới tương ứng; thời hạn giữ chức vụ tính theo quyết định bổ nhiệm cũ (không phải thực hiện quy trình bổ nhiệm và không phải lập hồ sơ bổ nhiệm theo quy định).