Để tin giả, tin xấu độc không còn đất sống

Cuối cùng thì không có sinh viên nào bị 12 quân nhân hiếp dâm tại Trường Quân sự Quân khu 7 như các thông tin rần rần trên mạng xã hội mà chỉ có một số KOLs trên mạng “hiếp dâm” dư luận suốt 18 tiếng đồng hồ.
Đại tá Nguyễn Tiến Sơn, Chủ nhiệm Chính trị Trường Quân sự Quân khu 7 trao đổi thông tin với các cơ quan báo chí. (Ảnh: Thu Hoài/TTXVN)
Đại tá Nguyễn Tiến Sơn, Chủ nhiệm Chính trị Trường Quân sự Quân khu 7 trao đổi thông tin với các cơ quan báo chí. (Ảnh: Thu Hoài/TTXVN)

Nói 18 tiếng đồng hồ là bởi chỉ sau đúng 18 tiếng đồng hồ khi các thông tin độc hại này tràn lan trên mạng xã hội thì quân đội, các cơ quan có trách nhiệm đã vào cuộc và họp báo công bố thông tin chính thức.

Mong rằng sau này, dù có những tin đồn kiểu như trên các cơ quan cũng vào cuộc nhanh chóng như câu chuyện này thì tin giả, tin xấu, tin độc hại sẽ không còn đất sống.

Sự việc khủng khiếp không phải chỉ bởi các video của vụ việc được phát tán trên mạng xã hội và với tốc độ lan truyền chóng mặt, hơn cả cấp số nhân mà còn khủng khiếp không kém bởi suy nghĩ phong phú, nếu không muốn nói là hỗn loạn và sự nhẹ dạ, cả tin của một bộ phận người dùng mạng xã hội.

Chỉ cần một suy luận đơn giản thì cũng không ai có thể tin nổi trong một môi trường sinh hoạt chung đông đúc như vậy lại có chuyện mấy chục người hiếp dâm một cô gái. Nên nhớ, đây là môi trường quân đội ở giữa thành phố.

Viết đến đây, người viết lại chợt nhớ tới 2 câu chuyện đã được nghe và chứng kiến.

Câu chuyện thứ nhất: Câu chuyện diễn ra đã lâu, khi đó cả một địa phương rúng động với thông tin phát hiện ra người rừng. Vậy là mỗi ngày những câu chuyện về người rừng càng được thêm mắm, dặm muối cho thêm phần hấp dẫn và “sinh văn động”. Có những người còn quả quyết mình đã đến tận nơi chứng kiến và tả y như thật về người rừng. Thế nhưng cuối cùng khi cơ quan có trách nhiệm phát loa công bố thì tất cả chỉ là tin “chó cán xe…”.

Câu chuyện thứ hai: Cả một đoạn đường người đông kẹt cứng vì lan truyền thông tin có một vụ giết người phi tang xác. Thậm chí có người còn quả quyết người bị giết hình thù ra sao, bị bó vào bao như thế nào… Kết quả, khi công an, dân phòng tới xác minh thì chỉ là một con chó bị chết và do một người vô ý thức nào đó quẳng xuống chân cầu…

Người Việt xưa rất hài hước và thông thái khi có truyện “Con rắn vuông”. Anh nông dân khoác lác nọ đã “nổ banh nóc” với vợ về việc gặp một con rắn. Cuối cùng, theo lời anh ta nói thì con rắn trở thành “con rắn vuông” vì chiều dài và bề ngang là…bằng nhau. (rất may anh nông dân này mới chỉ mang bệnh khoác lác chứ chưa có ý định dùng thông tin để thao túng dư luận gây bất ổn).

Thời gian gần đây chắc hẳn khá nhiều người từng chứng kiến việc “làm mưa làm gió” của một thông tin vô cùng “tào lao mía lao” là: “Đừng quên ngày mai là điều lệ mới của Zalo…”.

Một thông tin chỉ cần liếc ngay dòng đầu tiên đã không khó để nhận ra đó là tin giả bởi nếu ngày 5 đưa tin thì “ngày mai” là ngày 6, ngày 16 đưa tin thì “ngày mai” là ngày 17… Vậy mà, không biết bao nhiêu người chia sẻ ầm ầm để tin này lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội và cứ “xuân thu nhị kỳ” nó lại trở lại khuấy đảo cõi mạng ít ngày rồi lại “rút vào hoạt động bí mật” chờ thời cơ để quay lại.

Tất nhiên, đây chỉ chưa hẳn là thông tin xấu, độc, nhưng từ chỗ dễ tin vào các thông tin giả đến việc bị dẫn dắt bởi các thông tin xấu độc là bước rất ngắn.

Sách “Cổ học tinh hoa” của Trung Quốc có kể chuyện rằng: Thời Xuân Thu có ông Tăng Sâm người đất Phi là học trò đức Khổng Tử. Ông tính tình chân thật và có hiếu, về sau truyền được đạo của Ngài. Lúc bấy giờ có kẻ trùng tên với ông giết chết người. Một người hớt hải chạy đến báo mẹ ông Tăng Sâm rằng: “Tăng Sâm giết người.” Bà mẹ nói: “Chẳng khi nào con ta lại giết người”. Rồi bà điềm nhiên ngồi dệt cửi. Một lúc lại có người đến bảo: “Tăng Sâm giết người.” Bà mẹ không nói gì, cứ điềm nhiên dệt cửi. Một lúc lại có người đến bảo: “Tăng Sâm giết người”. Bà mẹ sợ cuống cuồng, quăng thoi, trèo qua tường chạy trốn.

Tăng Sâm vốn là người hiền hậu, hiếu thảo nên bà mẹ tin con không thể là kẻ giết người. Vì thế, hai lần trước có người bảo "Tăng Sâm giết người", bà mẹ không tin. Nhưng đến lần thứ ba thì bà mẹ cuống cuồng chạy trốn.

Rõ ràng Tăng Sâm không giết người, thế nhưng nếu nhiều người cùng nói Tăng Sâm giết người thì dù có tin con mình đến bao nhiêu, bà mẹ cũng có lúc phải xiêu lòng. Vậy nên, nếu một thông tin xấu, sai cứ được lặp đi, lặp lại, được lan truyền trên mạng xã hội thì rỗi cũng khiến cho nhiều người từ bán tín, bán nghi đến tin là thật.

Đặc tính của tư tưởng là độ rỗng, vì vậy nhu cầu về thông tin bao giờ cũng là nhu cầu mà các chủ thể mong muốn lấp đầy. Vì vậy, nhiều khi chủ thể tiếp nhận cả các thông tin giả, tin xấu, tin độc mà bản thân nếu không có khả năng suy luận rất dễ bị dẫn dắt và tin theo.

Do đó, mỗi người khi tiếp nhận thông tin cần phải bình tĩnh, sáng suốt, cẩn trọng, suy luận và thông thái. Cũng từ vụ việc xử lý thông tin thất thiệt trong câu chuyện này để lại rất nhiều bài học, đó là cần nhanh chóng, kịp thời và minh bạch thông tin, khi đó, tin giả, tin xấu, tin độc sẽ không còn đất sống.

Có thể bạn quan tâm

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.