Để Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đi vào thực chất

Theo Bộ Công thương, việc triển khai thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (SDNLTK-HQ) giai đoạn 2006 - 2015 đã đạt mục tiêu tiết kiệm 3,4% tổng mức tiêu thụ năng lượng toàn quốc trong giai đoạn 2006 - 2010, tương đương 4,5 triệu tấn dầu quy đổi (TOE) và tiết kiệm 5,65% trong giai đoạn 2011-2015, tương đương 11,261 triệu TOE.

Công nhân Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông sản xuất linh kiện bóng đèn LED.
Công nhân Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông sản xuất linh kiện bóng đèn LED.

Từ thành công này, Bộ Công thương đã xây dựng Chương trình giai đoạn 2019-2030 với mục tiêu trong giai đoạn này tiết kiệm từ 8 đến 10% tổng tiêu thụ năng lượng thương mại toàn quốc, tương đương từ 50 đến 60 triệu TOE.

Chương trình giai đoạn 2019 - 2030 gồm bốn dự án thành phần với nhiều mục tiêu cụ thể: giảm từ 8% đến 10% tổng tiêu thụ năng lượng thương mại toàn quốc, giảm tối thiểu 8% suất tiêu hao năng lượng của các ngành sử dụng nhiều năng lượng và đặt mục tiêu tiết kiệm năng lượng (TKNL) trong khối doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2019-2030. Tổng nhu cầu vốn để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia SDNLTK-HQ giai đoạn 2019-2030 dự kiến khoảng 1.800 tỷ đồng. Nội dung Dự thảo Chương trình giai đoạn 2019-2030 được xây dựng bao gồm bốn dự án thành phần: Dự án tăng cường phổ biến thông tin, kiến thức và hướng dẫn cách thức thực hành, sử dụng trang thiết bị hiệu quả năng lượng và các công nghệ TKNL; Dự án hoàn thiện thể chế và phát triển thị trường sản phẩm, công nghệ, thiết bị hiệu suất năng lượng cao và dịch vụ TKNL; Dự án thúc đẩy SDNLTK-HQ trong các công trình xây dựng và Dự án thúc đẩy TKNL trong ngành giao thông vận tải.

Mục tiêu trong giai đoạn này sẽ tiết kiệm từ 8 đến 10% tổng tiêu thụ năng lượng thương mại toàn quốc, tương đương từ 50 đến 60 triệu TOE; giảm tối thiểu 8% suất tiêu hao năng lượng của các ngành sử dụng nhiều năng lượng như thép, xi-măng, dệt, công nghiệp điện lực, ngành nhựa, sản xuất bia, rượu, thuốc lá, hóa chất, giấy và bột giấy… Đồng thời, sẽ xây dựng các cơ chế nhằm khuyến khích và thúc đẩy SDNLTK-HQ trong khối doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bộ Công thương cũng sẽ mạnh dạn đưa vào những đề xuất về cơ chế khuyến khích đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm cũng như là đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa để giúp các ngành nghề kinh tế nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Một trong những cơ chế đó có thể là thiết lập các quỹ để thúc đẩy TKNL cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ chế để thúc đẩy thị trường dịch vụ năng lượng. Thông qua đó chúng ta sẽ dần hướng tới việc xây dựng một thị trường TKNL bền vững và vận hành theo cơ chế thị trường. Cơ chế này sẽ không làm tăng thêm chi tiêu công mà mục tiêu là làm sao thu hút được nhiều hơn sự tham gia của các khu vực tư nhân và nước ngoài, tăng cường hợp tác công - tư (PPP) trong lĩnh vực TKNL.

Kinh tế Việt Nam vẫn tiếp tục tăng trưởng ở mức cao so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Nhu cầu điện của Việt Nam sẽ tăng trung bình 8,7% - là mức tăng rất nhanh so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Việc tìm kiếm giải pháp cung ứng đầy đủ nguồn năng lượng cho phát triển kinh tế là vấn đề quan trọng và cấp bách. Qua khảo sát và tính toán cho thấy Việt Nam còn nhiều cơ hội để TKNL tại tất cả các lĩnh vực từ sản xuất công nghiệp, thương mại dịch vụ cho tới từng gia đình. Tuy nhiên, trong thời gian qua, việc thi hành các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả còn chưa nghiêm, nhiều doanh nghiệp chưa thật sự thực hiện các yêu cầu theo quy định đã ban hành. Ngoài ra, nguồn kinh phí cấp từ ngân sách nhà nước cho chương trình thường muộn và thấp, trong khi các đối tượng trong khuôn khổ chương trình rất rộng và đa dạng.

Chương trình quốc gia về SDNLTK-HQ trong giai đoạn 2019 - 2030 cho thấy rõ sự cần thiết bởi Việt Nam cam kết cắt giảm 8% lượng khí phát thải nhà kính từ năm 2021 đến 2030 so với kịch bản cơ sở và mức cắt giảm này có thể đạt tới 25% nếu nhận được sự hỗ trợ của quốc tế. Việc này đóng vai trò chủ đạo trong kịch bản giảm phát thải khí nhà kính, bảo đảm thực hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam với cộng đồng quốc tế.

Các chuyên gia tư vấn năng lượng của Ngân hàng Thế giới cho rằng, việc sử dụng năng lượng chưa tiết kiệm, còn lãng phí là do chế tài xử phạt còn quá nhẹ. Đây là tình trạng chung của nhiều nước. Do vậy, trong thời gian tới, khi triển khai Chương trình này, cần có những chế tài nghiêm khắc hơn theo hướng “Chế tài và tài chính phải song hành”; có các cơ chế khuyến khích những người làm tốt. Cũng theo các chuyên gia tư vấn năng lượng quốc tế, trong công tác quản lý, cần có bộ phận quản lý năng lượng chuyên trách trong những đơn vị sử dụng nhiều năng lượng. Phải sử dụng đơn vị kiểm toán có trình độ; nộp báo cáo cho các cơ quan chức năng, lưu giữ toàn bộ tài liệu để bảo đảm có thể theo dõi, giám sát được các hoạt động này.

Chương trình Mục tiêu quốc gia về SDNLTK-HQ (VNEEP) giai đoạn 1 (2006-2010) và giai đoạn 2 (2012-2015) đã giúp Việt Nam xây dựng hệ thống quản lý năng lượng, giảm phát thải và sử dụng năng lượng tiết kiệm trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu cam kết giảm phát thải tới 8% từ nay tới 2030, nhiều chuyên gia kiến nghị, cần tiếp tục triển khai Chương trình ở giai đoạn 3; trong đó, chuyển từ tự nguyện sang bắt buộc TKNL.

Việt Nam còn nhiều cơ hội kỹ thuật để giảm thiểu thất thoát và lãng phí trong cung cấp và sử dụng năng lượng tại tất cả các lĩnh vực: sản xuất công nghiệp, thương mại dịch vụ, hộ gia đình. Do đó, việc triển khai Chương trình giai đoạn 3 sẽ hỗ trợ các địa phương thực hiện đồng bộ và hiệu quả các chương trình TKNL trên phạm vi toàn quốc.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu thảo luận tại Diễn đàn.

Đà Nẵng hướng tới điểm kết nối cửa ngõ logistics Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Đà Nẵng có nền tảng để phát triển thành trung tâm logistics tích hợp đa phương thức và cửa ngõ thương mại quốc tế. Thành phố hướng tới chuyển mình từ một đầu mối logistics của miền trung thành một điểm kết nối trong mạng lưới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, liên kết hiệu quả các thị trường khác.

Tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng là một trục giao thông chiến lược, kết nối các tỉnh ven biển phía bắc với trục cao tốc bắc-nam. (Ảnh: NGỌC BIỂN)

Tìm hướng khơi thông vốn tín dụng cho các dự án PPP giao thông

Thời gian qua, nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông có xu hướng tăng nhanh, song khi quy mô dự án ngày càng lớn, thời gian hoàn vốn kéo dài và rủi ro doanh thu được nhìn nhận thận trọng hơn, nguồn vốn tín dụng đang trở thành một trong những “cửa ải” quyết định tính khả thi của dự án hạ tầng theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Ảnh: dms.gov.vn

Giá xăng đồng loạt giảm trong kỳ điều hành ngày 13/8

Từ 15 giờ chiều 13/8, giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm theo kỳ điều hành của liên Bộ Công thương-Tài chính. Trong đó, xăng E5RON92 giảm gần 500 đồng/lít, xăng E10RON95-III giảm hơn 200 đồng/lít; dầu diesel cũng tiếp tục giảm so kỳ điều hành trước.

Tòa nhà Hội sở Sacombank. (Ảnh: Như Quỳnh)

Sacombank chủ động giảm 2% lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp

Ngay sau buổi làm việc của Thủ tướng Chính phủ với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng, Sacombank là một trong những ngân hàng đầu tiên chủ động thu hẹp biên lợi nhuận xuống còn 0,79% để hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời có các phương án hướng dòng tiền vào các lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp FDI.

Công nhân EVVNPC kiểm tra hệ thống điện. (Ảnh: EVNNPC)

EVNNPC tăng tốc hoàn thành kế hoạch năm 2026

Trong 7 tháng năm 2026, Tổng công ty Điện lực miền bắc (EVNNPC) tiếp tục bảo đảm cung ứng điện phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân tại 17 tỉnh, thành phố phía bắc, đồng thời đẩy mạnh đầu tư xây dựng, phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Rừng pơ mu ở xã Hùng Sơn trở thành điểm đến ưa thích của du khách trong và ngoài nước.

Phát triển kinh tế dưới những tán rừng

Thời gian qua, nhiều địa phương miền núi của Đà Nẵng đã phát triển mạnh kinh tế dưới tán rừng như trồng cây dược liệu, du lịch sinh thái… đem lại thu nhập bền vững cho người dân, góp phần giữ rừng, bảo vệ sinh thái và phát triển kinh tế-xã hội.

Ngâm tre là công đoạn đầu tiên trong quy trình xử lý nguyên liệu của làng nghề Xuân Lai, giúp tăng độ bền và tạo điều kiện để tre đạt màu sắc đặc trưng sau khi hun khói.

“Giữ lửa” làng nghề trước áp lực thị trường

Việt Nam hiện có hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề, không chỉ tạo sinh kế cho hàng triệu lao động mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một do khó khăn về đầu ra cho sản phẩm, thiếu vốn, nguyên liệu, lao động lành nghề...

Các kỹ sư, công nhân làm việc tại mỏ Đại Hùng.

Hồi sinh mỏ Đại Hùng

Từ mỏ dầu bị đánh giá không còn hiệu quả kinh tế, được chuyển nhượng với giá 1 USD, nhưng quá trình nghiên cứu, áp dụng các giải pháp khoa học-kỹ thuật đã giúp mỏ Đại Hùng “hồi sinh” với doanh thu hàng tỷ USD.