Dậy sóng thủy triều đỏ

Bạo lực, bệnh tật, thảm họa nhân đạo, khủng hoảng ngoại giao… đang như những cơn thủy triều đỏ đe dọa lan rộng ra nhiều nước, nhiều khu vực.
Cuộc xung đột tàn khốc giữa Israel và Hamas diễn ra tròn sáu tháng.
Cuộc xung đột tàn khốc giữa Israel và Hamas diễn ra tròn sáu tháng.

1. Tuần qua ghi dấu cuộc xung đột tàn khốc giữa phong trào Hamas của Palestine và Israel diễn ra tròn sáu tháng, và hậu quả đã "vượt mức thảm họa". Theo cơ quan y tế ở Gaza, cuộc xung đột đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 33.175 người ở dải đất ven Địa Trung Hải, trong đó có hơn 13.000 trẻ em. Còn số liệu của Israel cho thấy, số người thiệt mạng ở nước này là 1.170 người, phần lớn là dân thường. Trong khi đó, xung đột vẫn diễn ra căng thẳng và quân đội Israel đang chuẩn bị cho các hoạt động quân sự mới.

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus lên án hành động bạo lực ở Gaza gây thương vong lớn, nhất là đối với trẻ em, đẩy hàng trăm nghìn người dân vào nạn đói, đồng thời hủy hoại hệ thống y tế tại đây. Ông nhấn mạnh: Việc người dân không được tiếp cận những nhu cầu thiết yếu về lương thực-thực phẩm, nhiên liệu, chăm sóc y tế và nơi ở an toàn "là điều không thể chấp nhận được", đi ngược lại những quy định quốc tế về nhân quyền. Trong số 36 bệnh viện lớn ở Gaza, chỉ còn 10 bệnh viện hoạt động cầm chừng.

2. Tổng Thư ký Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) Luis Almargo đã đề nghị Hội đồng Thường trực OAS họp khẩn, sau vụ việc lực lượng an ninh Ecuador tấn công Đại sứ quán Mexico tại thủ đô Quito, gây ra một trong những sự cố ngoại giao tồi tệ nhất trong 76 năm lịch sử của tổ chức này, khiến hàng chục quốc gia thành viên lên án mạnh mẽ.

Theo đó, rạng sáng 6/4, lực lượng an ninh Ecuador đã xông vào Đại sứ quán Mexico tại thủ đô Quito để bắt cựu Phó Tổng thống Jorge Glas - người đã tị nạn trong Đại sứ quán này từ tháng 12/2023, và vừa được Tổng thống Mexico Andrés Manuel López Obrador chính thức cấp quy chế tị nạn chính trị chỉ vài giờ trước đó. Mexico ngay sau đó tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Ecuador, đồng thời rút toàn bộ phái đoàn ngoại giao về nước. Chính phủ Nicaragua cũng tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Ecuador. Chính phủ Colombia yêu cầu Honduras, quốc gia đảm nhiệm chức Chủ tịch Cộng đồng các nước Mỹ Latin và Caribe (CELAC) triệu tập một cuộc họp bất thường, để thảo luận về vụ việc.

3. Nhân Ngày Y tế Thế giới 7/4, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo: Xung đột vũ trang kéo dài ở Yemen đã làm tê liệt nghiêm trọng hệ thống y tế tại đây, khiến 17,8 triệu người cần được hỗ trợ y tế. Đại diện WHO tại Yemen Arturo Pesigan cho biết: Trong số những người cần hỗ trợ y tế, phụ nữ chiếm 24% và đang rất cần các dịch vụ hỗ trợ sinh sản, 50% là trẻ em, với hơn 500.000 trẻ em dưới năm tuổi cần điều trị khẩn cấp vì suy dinh dưỡng cấp tính nghiêm trọng. Đồng thời, các bệnh truyền nhiễm như dịch tả, sốt xuất huyết, sốt rét và sởi cũng gây ra những mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.

Yemen đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất thế giới với hàng trăm nghìn người thiệt mạng do xung đột bùng phát kể từ năm 2014.

Yemen đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất thế giới.
Yemen đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất thế giới.

4. Hiệp hội Ung thư Mỹ cảnh báo nguy cơ về "làn sóng thủy triều" ung thư tại các nước nghèo. Nghiên cứu của Hiệp hội Ung thư Mỹ mới đây dự báo: Đến năm 2050, số người mắc bệnh ung thư có thể tăng 77% trên toàn thế giới, lên tới 35 triệu người. Dân số bùng nổ và già hóa dân số gia tăng được xem là những nguyên nhân chính dẫn đến gánh nặng này.

Báo cáo của Hiệp hội Ung thư Mỹ cũng nêu chi tiết số quốc gia có thu nhập thấp ghi nhận tỷ lệ tử vong do ung thư cao dù tỷ lệ mắc ở mức thấp, phần lớn là do không có khả năng tiếp cận các công cụ sàng lọc để phát hiện bệnh sớm, cũng như thiếu các dịch vụ điều trị tiên tiến. Tỷ lệ mắc bệnh ung thư sẽ tăng gấp đôi ở các nước có thu nhập thấp và trung bình trong 25 năm tới - một thách thức khổng lồ đối với các hệ thống chăm sóc sức khỏe vốn đã quá tải

Có thể bạn quan tâm

665 triệu người trên trái đất hiện vẫn sống không có điện.

Điều nan giải quanh những bữa ăn

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa dự tính: Thực phẩm không an toàn gây ra khoảng 866 triệu ca bệnh và 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Trong khi đó, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), hiện tượng khí hậu cực đoan El Niño lại chuẩn bị diễn biến mạnh trong vài tuần tới, và đe dọa ngành nông nghiệp cũng như hệ thống an ninh lương thực trên toàn thế giới.

AI đang tạo nên những hiểm họa sâu sắc đối với an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Cuộc đua đầy ẩn họa

Ngày 21/6, cảnh sát Brazil mở cuộc điều tra về vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống cảnh báo của Cơ quan Phòng vệ dân sự. Một ngày sau, liên minh tình báo Five Eyes (gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand) ra tuyên bố chung, cảnh báo: Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ mới đang tạo ra lợi thế đáng kể cho phương Tây trong cả phòng thủ và tấn công mạng. Tuy nhiên, chính những công nghệ này cũng có thể được các đối thủ khai thác để phát triển các hình thức tấn công tinh vi hơn.

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.

Cao ủy Volker Turk.

Rào cản trước mặt

Có không ít những lộ trình hứa hẹn có thể được khai thông, song vẫn cần thêm thời gian để vượt qua mọi rào cản.