Đầu Xuân, khám phá Bảo vật quốc gia tại chùa Tổ, Bắc Ninh

Tết này, người dân vùng Dâu xưa và bà con Phật tử hoan hỉ đón thêm niềm vui mới khi Thủ tướng Chính phủ vừa công nhận tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương, hiện được lưu giữ tại chùa Phúc Nghiêm (còn gọi là chùa Tổ), ở phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh là Bảo vật quốc gia.

Tượng Phật mẫu Man Nương - Bảo vật quốc gia tại chùa Phúc Nghiêm, Bắc Ninh.
Tượng Phật mẫu Man Nương - Bảo vật quốc gia tại chùa Phúc Nghiêm, Bắc Ninh.

Mở cánh cửa gỗ nhuốm màu thời gian, bước qua cổng tam quan, du khách như đắm chìm vào không gian tĩnh lặng, thâm nghiêm của chùa Tổ - ngôi cổ tự nằm ở trung tâm vùng đất cổ Dâu, Luy Lâu xưa, tương truyền khởi dựng từ thế kỷ thứ II sau Công nguyên.

Ấn tượng đầu tiên là hàng cau cao vút bên lối nhỏ được lát gạch nghiêng dẫn lên sân chùa. Phía trước, mái chùa Tổ thấp thoáng dưới tán hai cây thị cổ thụ hơn 350 năm tuổi đã được công nhận Cây di sản.

e7f9538e85a50bfb52b4-2481.jpg
Lối dẫn lên chùa.

Vãn cảnh chùa vào một ngày Xuân đang gõ cửa, chúng tôi may mắn có cơ duyên được thầy Thích Thanh Dũng, Trụ trì chùa Tổ giới thiệu lịch sử ngôi chùa và đưa đến chiêm bái Tượng Phật mẫu Man Nương - Bảo vật quốc gia.

164df63b-30a8-41a0-97ed-10f467feb056.jpg
Tượng Phật mẫu Man Nương.

Tượng Phật mẫu Man Nương được đặt chính giữa Thượng điện tòa Tam bảo hạ; phía trên là tượng ông bà Tu Định, thân phụ và thân mẫu của Man Nương.

Góc bên phải của Thượng điện là tượng sư tổ Khâu Đà La.

Tương truyền, Phật mẫu Man Nương là người sinh ra hệ thống Tứ pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện) nổi tiếng vùng Dâu vào những năm đầu Công nguyên. Tượng Phật mẫu Man Nương là điểm tựa tinh thần, niềm tin tôn giáo, nơi gửi gắm ước nguyện bình an, mùa màng thuận lợi và cuộc sống ấm no của người dân nơi đây.

Ông Nguyễn Hữu Mạo, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh số 2 thông tin, tượng Phật mẫu Man Nương thuộc loại hình điêu khắc tượng tròn, tư thế tọa thiền trên tòa sen. Pho tượng được phủ lớp sơn son đỏ đậm, không chạm khắc hoa văn, làm nổi bật vẻ đẹp nữ tính của người con gái ở độ tuổi viên mãn, vừa mềm mại, vừa khỏe khoắn, căng tràn sức sống.

Phần đầu tượng phía trên búi tóc với những xoắn tròn hình ốc, khuôn mặt trái xoan, đôi mắt khép hờ hướng nhìn xuống phía dưới, khóe miệng nhỏ nở nụ cười trong sự chiêm nghiệm giác ngộ. Phần thân tượng biểu cảm sự hồn hậu và thuần khiết. Dáng tượng thanh thoát với bờ vai và eo thon gọn.

769f6033ec1962473b08-6285.jpg
Tòa sen bên dưới bức tượng.

Phần tòa sen có hình elip, dáng dẹt gồm ba lớp cánh sen, các cánh sen đều để trơn, nhọn đầu, vai cánh ôm tựa hình chóp. Theo triết lý Phật giáo, trái tim con người giống như một đóa sen hàm tiếu, khi Phật tính phát triển bên trong thì đóa sen sẽ nở.

Giám đốc Bảo tàng Bắc Ninh số 2 cho biết, qua nhiều lần bảo quản, gần đây nhất là năm 2009, hiện nay bề mặt tượng và tòa sen bị nứt, bong tróc sơn ở một số vị trí. Song tượng Phật mẫu Man Nương là hiện vật gốc, độc bản mang tính toàn vẹn, xác thực. Pho tượng cùng với hệ thống tượng Tứ Pháp vùng Dâu thể hiện tính riêng biệt, tuân thủ đúng quy luật trật tự vũ trụ, bao gồm nhân giới và nhiên giới, không giống với bất cứ hình thức Tứ Pháp đã có nào trong lịch sử Phật giáo thế giới.

ba8f7b36f71c7942200d-6406.jpg
Quang cảnh phía ngoài sân chùa

Tượng Phật mẫu Man Nương chùa Tổ là minh chứng chân thực cho quá trình du nhập và phát triển Phật giáo Việt Nam. Nghệ thuật tạo hình tượng vẫn bảo lưu đậm nét cách tạo hình của Phật giáo Ấn Độ nguyên thủy, kết hợp với đặc trưng văn hóa bản địa để tạo nên một sản phẩm nghệ thuật Phật giáo mang đậm màu sắc Việt Nam.

“Việc nghiên cứu tượng Phật mẫu Man Nương không chỉ cho chúng ta hiểu biết về cội nguồn lịch sử Phật giáo Việt Nam mà còn cho chúng ta hiểu rõ hơn về nguồn gốc, quá trình phát triển của Phật giáo ở Đông Nam Á. Đây là minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hóa tuyệt vời, nơi Phật giáo du nhập đã hòa quyện với tín ngưỡng thờ Mẫu bản địa của người Việt. Thờ mẹ, thờ những nữ thần cai quản thiên nhiên mang đậm bản sắc của cư dân vùng văn minh nông nghiệp lúa nước chính là nét văn hóa độc đáo, thể hiện một đời sống tâm linh phong phú và đầy bản sắc riêng của dân tộc”, ông Nguyễn Hữu Mạo chia sẻ.

Năm 2001, Chùa Phúc Nghiêm (chùa Tổ) đã được Bộ Văn hóa và Thông tin công nhận là di tích quốc gia. Tại chùa còn bảo lưu được nhiều tài liệu, cổ vật quý giá như: hệ thống tượng thờ, hoành phi, câu đối... phản ánh về lịch sử hình thành và phát triển của ngôi chùa.

e02bb8337718f946a009-6167.jpg
Cây thị cổ thụ đã được công nhận Cây di sản trong khuôn viên chùa.

Hiện nay, tại tiền đường tòa Tam bảo hạ chùa Phúc Nghiêm có dựng tấm bia đá “Phúc Nghiêm tự sự tích bi” được khắc lại vào thượng tuần tháng quý đông (tháng 12) năm Quý Dậu niên hiệu Tự Đức thứ 26 (1873). Trán bia chạm nổi hình lưỡng long chầu nguyệt, diềm chạm hoa lá, vân mây cách điệu. Nội dung văn bia ghi chép sự tích của Phật mẫu Man Nương và hệ thống Tứ Pháp.

Sự kiện tượng Phật mẫu Man Nương được công nhận là Bảo vật quốc gia đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của đông đảo nhân dân địa phương, chính quyền và nhà chùa. Điều này càng có ý nghĩa hơn khi lễ hội vùng Dâu sau gần 30 năm gián đoạn đã phục dựng nghi lễ rước Phật Tứ Pháp.

Du xuân vãn cảnh, cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Về với chùa Tổ mùa Xuân này, du khách không chỉ có dịp chiêm bái Bảo vật quốc gia Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương, thưởng lãm nét thanh tịnh chốn linh thiêng trong tiết xuân ngọt ngào hương mộc và còn có thời gian chiêm nghiệm, tìm hiểu sâu hơn về tín ngưỡng thờ Phật Tứ Pháp vùng Dâu, một phần của văn hóa Việt Nam, kết tinh vẻ đẹp văn hóa và tâm linh của dân tộc trong suốt quá trình hình thành và phát triển - một di sản tinh thần vô giá của vùng Kinh Bắc.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn công tác thăm, tặng quà động viên công nhân, người lao động Công ty trách nhiệm hữu hạn Pearl Global Việt Nam.

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh thăm, động viên cán bộ, công nhân viên, người lao động

Nhân dịp Tháng Công nhân năm 2026, ngày 17/4, Đoàn công tác của tỉnh Bắc Ninh do đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh dẫn đầu đã tới thăm, động viên cán bộ, công nhân viên, người lao động Công ty trách nhiệm hữu hạn Pearl Global Việt Nam (tổ dân phố Núm, phường Bắc Giang, Bắc Ninh).

Phát triển xe buýt điện và phương tiện sử dụng năng lượng sạch được xem là một trong những giải pháp căn cơ nhằm giảm lượng khí thải từ hoạt động giao thông.

Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt điện, hướng tới giao thông công cộng xanh

Thực hiện lộ trình phát triển giao thông công cộng xanh, thân thiện với môi trường, từ ngày 18/4, thành phố Hà Nội tiếp tục bổ sung 53 xe buýt điện vào vận hành trên 3 tuyến buýt số 16, 24 và 29, nâng tổng số lên 699 xe, trong đó có 560 xe buýt điện và 139 xe buýt sử dụng khí CNG, chiếm 35,8% tổng số phương tiện.

Lực lượng chức năng bắt giữ 12.240kg chân lợn đông lạnh không rõ nguồn gốc.

Quảng Ninh quyết liệt ngăn chặn buôn lậu và gian lận thương mại

Là tỉnh có biên giới trải dài cả trên bộ và trên biển, có nhiều cửa khẩu, cảng biển, đường mòn tiếp giáp biên giới, tiềm ẩn hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và các loại tội phạm xuyên biên giới. Thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã có nhiều giải pháp quyết liệt ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại trên địa bàn.

Ảnh minh họa.

Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Kiêng khem quá mức sẽ dẫn đến suy kiệt cơ thể, hoặc bồi bổ sai cách lại tạo gánh nặng cho thận là 2 bài toán đặt ra về vấn đề dinh dưỡng với người có hội chứng thận hư. Bổ sung dinh dưỡng đúng cách là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.

Đoàn công tác kiểm tra tại trạm bơm Đồng Lường, sông Lường, xã Lương Tài.

Bắc Ninh kiểm tra, lên phương án hoàn trả các công trình thủy lợi liên quan tới Dự án phục vụ Hội nghị APEC

Ngày 16/4, Đoàn công tác của tỉnh Bắc Ninh do đồng chí Lê Xuân Lợi, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh làm Trưởng đoàn đã kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng và phương án hoàn trả các công trình thủy lợi liên quan đến dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các dự án liên quan.

Trường đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) chú trọng công tác phát triển đảng viên trong học sinh, sinh viên.

Trường đại học Ngoại ngữ đẩy mạnh phát triển Đảng trong sinh viên

Nhiều năm qua, Trường đại học Ngoại ngữ-ULIS (Đại học Quốc gia Hà Nội) chú trọng công tác phát triển đảng viên trong học sinh, sinh viên bằng nhiều hình thức thiết thực. Đảng ủy nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch tạo nguồn, phối hợp các đơn vị để bồi dưỡng tư tưởng, chính trị và rèn luyện đạo đức cho những quần chúng ưu tú.

Cán bộ Trạm Y tế phường Tây Tựu hướng dẫn các em học sinh trên địa bàn rửa tay bằng xà phòng đúng cách để phòng bệnh tay chân miệng.

Không để dịch bệnh truyền nhiễm lây lan, bùng phát tại nơi mình sinh sống

Bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế, cần có sự vào cuộc của các cấp, các ngành liên quan; nhất là mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cần chủ động hơn nữa trong công tác phòng, chống dịch bệnh để bảo vệ an toàn sức khỏe cho trẻ em, đặc biệt không để dịch bệnh lây lan, bùng phát tại nơi mình sinh sống.

Điện lực Ninh Bình tập trung nâng cao chất lượng nguồn điện, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Điện lực Ninh Bình chủ động bảo đảm nguồn điện năm 2026

Ngày 15/4, Công ty Điện lực Ninh Bình tổ chức hội nghị khách hàng năm 2026 nhằm cung cấp thông tin, chia sẻ, trao đổi về tình hình cung cấp điện, thực hiện công tác tiết kiệm điện, chương trình điều chỉnh phụ tải điện năm 2025; đồng thời, lắng nghe các ý kiến góp ý để nâng cao chất lượng dịch vụ.