Đầu Xuân, khám phá Bảo vật quốc gia tại chùa Tổ, Bắc Ninh

Tết này, người dân vùng Dâu xưa và bà con Phật tử hoan hỉ đón thêm niềm vui mới khi Thủ tướng Chính phủ vừa công nhận tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương, hiện được lưu giữ tại chùa Phúc Nghiêm (còn gọi là chùa Tổ), ở phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh là Bảo vật quốc gia.

Tượng Phật mẫu Man Nương - Bảo vật quốc gia tại chùa Phúc Nghiêm, Bắc Ninh.
Tượng Phật mẫu Man Nương - Bảo vật quốc gia tại chùa Phúc Nghiêm, Bắc Ninh.

Mở cánh cửa gỗ nhuốm màu thời gian, bước qua cổng tam quan, du khách như đắm chìm vào không gian tĩnh lặng, thâm nghiêm của chùa Tổ - ngôi cổ tự nằm ở trung tâm vùng đất cổ Dâu, Luy Lâu xưa, tương truyền khởi dựng từ thế kỷ thứ II sau Công nguyên.

Ấn tượng đầu tiên là hàng cau cao vút bên lối nhỏ được lát gạch nghiêng dẫn lên sân chùa. Phía trước, mái chùa Tổ thấp thoáng dưới tán hai cây thị cổ thụ hơn 350 năm tuổi đã được công nhận Cây di sản.

e7f9538e85a50bfb52b4-2481.jpg
Lối dẫn lên chùa.

Vãn cảnh chùa vào một ngày Xuân đang gõ cửa, chúng tôi may mắn có cơ duyên được thầy Thích Thanh Dũng, Trụ trì chùa Tổ giới thiệu lịch sử ngôi chùa và đưa đến chiêm bái Tượng Phật mẫu Man Nương - Bảo vật quốc gia.

164df63b-30a8-41a0-97ed-10f467feb056.jpg
Tượng Phật mẫu Man Nương.

Tượng Phật mẫu Man Nương được đặt chính giữa Thượng điện tòa Tam bảo hạ; phía trên là tượng ông bà Tu Định, thân phụ và thân mẫu của Man Nương.

Góc bên phải của Thượng điện là tượng sư tổ Khâu Đà La.

Tương truyền, Phật mẫu Man Nương là người sinh ra hệ thống Tứ pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện) nổi tiếng vùng Dâu vào những năm đầu Công nguyên. Tượng Phật mẫu Man Nương là điểm tựa tinh thần, niềm tin tôn giáo, nơi gửi gắm ước nguyện bình an, mùa màng thuận lợi và cuộc sống ấm no của người dân nơi đây.

Ông Nguyễn Hữu Mạo, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh số 2 thông tin, tượng Phật mẫu Man Nương thuộc loại hình điêu khắc tượng tròn, tư thế tọa thiền trên tòa sen. Pho tượng được phủ lớp sơn son đỏ đậm, không chạm khắc hoa văn, làm nổi bật vẻ đẹp nữ tính của người con gái ở độ tuổi viên mãn, vừa mềm mại, vừa khỏe khoắn, căng tràn sức sống.

Phần đầu tượng phía trên búi tóc với những xoắn tròn hình ốc, khuôn mặt trái xoan, đôi mắt khép hờ hướng nhìn xuống phía dưới, khóe miệng nhỏ nở nụ cười trong sự chiêm nghiệm giác ngộ. Phần thân tượng biểu cảm sự hồn hậu và thuần khiết. Dáng tượng thanh thoát với bờ vai và eo thon gọn.

769f6033ec1962473b08-6285.jpg
Tòa sen bên dưới bức tượng.

Phần tòa sen có hình elip, dáng dẹt gồm ba lớp cánh sen, các cánh sen đều để trơn, nhọn đầu, vai cánh ôm tựa hình chóp. Theo triết lý Phật giáo, trái tim con người giống như một đóa sen hàm tiếu, khi Phật tính phát triển bên trong thì đóa sen sẽ nở.

Giám đốc Bảo tàng Bắc Ninh số 2 cho biết, qua nhiều lần bảo quản, gần đây nhất là năm 2009, hiện nay bề mặt tượng và tòa sen bị nứt, bong tróc sơn ở một số vị trí. Song tượng Phật mẫu Man Nương là hiện vật gốc, độc bản mang tính toàn vẹn, xác thực. Pho tượng cùng với hệ thống tượng Tứ Pháp vùng Dâu thể hiện tính riêng biệt, tuân thủ đúng quy luật trật tự vũ trụ, bao gồm nhân giới và nhiên giới, không giống với bất cứ hình thức Tứ Pháp đã có nào trong lịch sử Phật giáo thế giới.

ba8f7b36f71c7942200d-6406.jpg
Quang cảnh phía ngoài sân chùa

Tượng Phật mẫu Man Nương chùa Tổ là minh chứng chân thực cho quá trình du nhập và phát triển Phật giáo Việt Nam. Nghệ thuật tạo hình tượng vẫn bảo lưu đậm nét cách tạo hình của Phật giáo Ấn Độ nguyên thủy, kết hợp với đặc trưng văn hóa bản địa để tạo nên một sản phẩm nghệ thuật Phật giáo mang đậm màu sắc Việt Nam.

“Việc nghiên cứu tượng Phật mẫu Man Nương không chỉ cho chúng ta hiểu biết về cội nguồn lịch sử Phật giáo Việt Nam mà còn cho chúng ta hiểu rõ hơn về nguồn gốc, quá trình phát triển của Phật giáo ở Đông Nam Á. Đây là minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hóa tuyệt vời, nơi Phật giáo du nhập đã hòa quyện với tín ngưỡng thờ Mẫu bản địa của người Việt. Thờ mẹ, thờ những nữ thần cai quản thiên nhiên mang đậm bản sắc của cư dân vùng văn minh nông nghiệp lúa nước chính là nét văn hóa độc đáo, thể hiện một đời sống tâm linh phong phú và đầy bản sắc riêng của dân tộc”, ông Nguyễn Hữu Mạo chia sẻ.

Năm 2001, Chùa Phúc Nghiêm (chùa Tổ) đã được Bộ Văn hóa và Thông tin công nhận là di tích quốc gia. Tại chùa còn bảo lưu được nhiều tài liệu, cổ vật quý giá như: hệ thống tượng thờ, hoành phi, câu đối... phản ánh về lịch sử hình thành và phát triển của ngôi chùa.

e02bb8337718f946a009-6167.jpg
Cây thị cổ thụ đã được công nhận Cây di sản trong khuôn viên chùa.

Hiện nay, tại tiền đường tòa Tam bảo hạ chùa Phúc Nghiêm có dựng tấm bia đá “Phúc Nghiêm tự sự tích bi” được khắc lại vào thượng tuần tháng quý đông (tháng 12) năm Quý Dậu niên hiệu Tự Đức thứ 26 (1873). Trán bia chạm nổi hình lưỡng long chầu nguyệt, diềm chạm hoa lá, vân mây cách điệu. Nội dung văn bia ghi chép sự tích của Phật mẫu Man Nương và hệ thống Tứ Pháp.

Sự kiện tượng Phật mẫu Man Nương được công nhận là Bảo vật quốc gia đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của đông đảo nhân dân địa phương, chính quyền và nhà chùa. Điều này càng có ý nghĩa hơn khi lễ hội vùng Dâu sau gần 30 năm gián đoạn đã phục dựng nghi lễ rước Phật Tứ Pháp.

Du xuân vãn cảnh, cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Về với chùa Tổ mùa Xuân này, du khách không chỉ có dịp chiêm bái Bảo vật quốc gia Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương, thưởng lãm nét thanh tịnh chốn linh thiêng trong tiết xuân ngọt ngào hương mộc và còn có thời gian chiêm nghiệm, tìm hiểu sâu hơn về tín ngưỡng thờ Phật Tứ Pháp vùng Dâu, một phần của văn hóa Việt Nam, kết tinh vẻ đẹp văn hóa và tâm linh của dân tộc trong suốt quá trình hình thành và phát triển - một di sản tinh thần vô giá của vùng Kinh Bắc.

Có thể bạn quan tâm

Chương trình thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. (Ảnh: YẾN TRINH)

Rộn ràng Tết Trung thu giữa miền di sản Ninh Bình

Ngày 25/9, tại Khu du lịch sinh thái Thung Nham, phường Nam Hoa Lư đã diễn ra Chương trình “Vũ khúc trăng thu 2026” với nhiều hoạt động vui chơi, trải nghiệm văn hóa hấp dẫn dành cho thiếu nhi, gia đình và du khách, tạo nên không khí Tết Trung thu cổ truyền rộn ràng giữa không gian thiên nhiên di sản Ninh Bình.

Đại diện các tập thể nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bắc Ninh. (Ảnh: NQ)

Bắc Ninh tiếp tục dẫn đầu cả nước về xuất khẩu

Chiều 25/9, Thành ủy Bắc Ninh tổ chức Hội nghị giao ban với Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch xã, phường quý III/2026 và Tổng kết công tác tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh. Theo đó, quý III/2026 Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vị thế địa phương dẫn đầu cả nước về xuất khẩu.

Chương trình “Đêm hội Trăng rằm - Lồng đèn thắp sáng ước mơ” tại Bắc Ninh. ( Ảnh: TT)

Bắc Ninh: Thêm những mùa trăng ấm áp yêu thương

Với nhiều hoạt động thiết thực, Trung thu năm nay tại thành phố Bắc Ninh không chỉ mang đến niềm vui mà còn tiếp sức giúp các em nhỏ có thêm động lực học tập, rèn luyện và đón một mùa trăng ấm áp yêu thương, đủ đầy hơn.

Tuyên truyền kết hợp kiểm tra các thiết bị giám sát của tàu cá.

Tăng cường phối hợp tuyên truyền chống khai thác IUU

Thực hiện Tháng cao điểm tăng cường chống khai thác IUU, Đoàn Đặc nhiệm Phòng, chống tội phạm ma túy số 1 (Cảnh sát biển Việt Nam) đã phối hợp chặt chẽ lực lượng biên phòng và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các hoạt động tuyên truyền, kết hợp kiểm tra các thiết bị giám sát của tàu cá, hỗ trợ ngư dân bám biển.

Trong quý III/2026, trên địa bàn thành phố xảy ra 154 vụ cháy, nổ. (Ảnh: Công an Hà Nội)

Quý III/2026, Hà Nội xảy ra 154 vụ cháy, nổ

Theo báo cáo của Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Hà Nội, trong quý III/2026, trên địa bàn thành phố xảy ra 154 vụ cháy, nổ, trong đó nguyên nhân do sự cố hệ thống, thiết bị điện chiếm chủ yếu.

Chợ quê thời Mạc trưng bày, quảng bá nhiều sản phẩm OCOP đến từ các vùng miền của Hải Phòng.

Cùng trải nghiệm không gian chợ quê thời Mạc

Từ ý tưởng phục dựng không gian chợ quê thời Mạc, các phiên chợ dần tìm được vị trí riêng trong đời sống văn hóa của Hải Phòng. Mỗi gian hàng hiện diện giữa lòng Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ các Vua triều Mạc (xã Kiến Hưng) không chỉ mang theo sản phẩm hàng hóa, mà còn mang theo nhiều câu chuyện của đất và người.

Livestream quảng bá nhãn lồng ngay tại vùng trồng xã Tân Hưng, tỉnh Hưng Yên.

Thêm nhiều kênh tiêu thụ nhãn lồng Hưng Yên

Nhãn lồng Hưng Yên xếp hạng 13 trong tốp 50 trái cây nổi tiếng Việt Nam và đã được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa “Nhãn lồng Hưng Yên hương vị tiến vua”. Mỗi năm, diện tích trồng nhãn và sản lượng đều tăng, đòi hỏi địa phương phải mở rộng các kênh tiêu thụ, phân phối sản phẩm.

Nước dâng cao tại thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình (Ảnh THÙY DUNG)

Sau những mùa nước dâng

Mỗi mùa mưa lớn, khi nước sông Hoàng Long, sông Đáy dâng cao, ở những vùng trũng thấp ven sông của Ninh Bình lại bắt đầu một nhịp sống khác. Thuyền được đưa ra trước cửa, đồ đạc chuyển lên cao, người già và trẻ nhỏ được tính trước chỗ di chuyển an toàn.

Công an xã Thượng Hồng (Hải Phòng) phối hợp tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông và phòng, chống ma túy trong học đường (Ảnh DUYÊN VŨ)

Xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật

Nhằm xây dựng thành công mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật”, thành phố Hải Phòng huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, bằng những việc làm cụ thể, phù hợp với thực tế từ cơ sở.

Hoạt động lắp ráp ô-tô tại Nhà máy sản xuất ô-tô GEL-O&J khu công nghiệp Hưng Phú, tỉnh Hưng Yên.

Giám sát, kiến nghị góp phần phát triển kinh tế-xã hội

Thông qua hoạt động giám sát về công tác quản lý và phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, Ban Kinh tế-Ngân sách HĐND tỉnh đã kịp thời phát hiện những vướng mắc, khó khăn, và đề xuất các kiến nghị, giải pháp khắc phục, góp phần tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư, phát triển kinh tế-xã hội.

Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh Bắc Ninh tổ chức đối thoại với người mua nhà ở xã hội về tín dụng.

Bảo đảm tiến độ giải ngân tín dụng vay mua nhà ở xã hội

Tính đến nay, nguồn vốn tín dụng chính sách cho vay mua nhà ở xã hội tại thành phố Bắc Ninh đã được giải ngân gần hết, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc bổ sung nguồn lực, bảo đảm tiến độ giải ngân, góp phần hoàn thành mục tiêu chương trình phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn.

Người dân tranh thủ thu hoạch những trà lúa sớm.

Chủ động bảo vệ sản xuất trước mưa lũ

Những ngày qua, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, mưa lớn xảy ra trên diện rộng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp tại các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng và các tỉnh lân cận.

Trẻ em vui mừng đón nhận những đồ chơi Trung thu truyền thống.

Rộn ràng vui đón Tết Trung thu

Trung thu năm 2026 đang đến gần, mang theo không khí rộn ràng, ấm áp và sắc màu tuổi thơ, từ thành thị đến nông thôn, nhiều hoạt động được tổ chức sôi nổi, tạo sân chơi bổ ích và góp phần gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.

Các công trình xây dựng của người dân tại ngõ 255 đường Mỹ Đình đang được khẩn trương tháo dỡ.

Sớm khép kín tuyến Phạm Hùng-Lê Đức Thọ sau nhiều năm chậm tiến độ

Sau gần một thập kỷ dang dở do vướng mắc giải phóng mặt bằng, nút thắt tại ngõ 252 đường Mỹ Đình đang từng bước được tháo gỡ. Sự đồng thuận, chủ động bàn giao mặt bằng của người dân cùng quyết tâm của chính quyền địa phương đang tạo đà để dự án đường nối Phạm Hùng-Lê Đức Thọ sớm hoàn thành, góp phần đồng bộ hạ tầng giao thông.

Thời gian qua, nạn nuôi nhốt gấu lấy mật đã giảm mạnh do việc thực hiện có hiệu quả nhiều biện pháp trong đó có đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức. (Ảnh: ENV)

Chung tay chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội

Hơn 20 năm nỗ lực chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật đã giúp số lượng gấu bị nuôi nhốt tại Việt Nam giảm mạnh, nhưng chính điều đó lại đặt ra một bài toán khó hơn: xử lý dứt điểm những trường hợp còn lại, trong đó Hà Nội - địa bàn cần được tập trung giải quyết trong giai đoạn hiện nay.