Hướng tới ngừng bắn lâu dài ở Gaza

Ngày 7/10/2023, nhóm vũ trang Hamas tấn công Israel, sát hại khoảng 1.200 người và bắt giữ 251 con tin. Israel đáp trả bằng cuộc chiến ở Gaza, khiến ít nhất 74.000 người Palestine thiệt mạng. Trong thông điệp nhân 3 năm xảy ra xung đột, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres nhấn mạnh, tội ác đó không được phép lặp lại, các bên liên quan cần nhanh chóng đạt được lệnh ngừng bắn vĩnh viễn.

Gaza bị tàn phá nặng nề do xung đột. Ảnh: REUTERS
Gaza bị tàn phá nặng nề do xung đột. Ảnh: REUTERS

Cần có lệnh ngừng bắn vĩnh viễn

Tổng Thư ký LHQ cho rằng, lệnh ngừng bắn tại Gaza trong thời gian ngắn, do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào tháng 10/2025, đã giúp giảm bớt phần nào tình trạng căng thẳng, nhưng chưa mang lại an ninh, hỗ trợ nhân đạo đầy đủ hoặc lộ trình đáng tin cậy hướng đến phục hồi và hòa bình. Ông Guterres nhấn mạnh, các bên cần thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ, tiến tới những giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận ngừng bắn; cần biến lệnh ngừng bắn thành thỏa thuận lâu dài, cho phép triển khai hỗ trợ nhân đạo trên quy mô lớn và tôn trọng luật pháp quốc tế.

Lãnh đạo LHQ nhắc lại lên án cuộc tấn công ngày 7/10/2023, sát hại hơn 1.200 người tại Israel và bắt giữ 251 con tin. Các hoạt động quân sự sau đó đã gây ra đau khổ không thể kể xiết đối với người Palestine tại Gaza, với số người thiệt mạng lớn, tình trạng di dời trên diện rộng và cơ sở hạ tầng bị tàn phá nghiêm trọng. Ông Guterres kêu gọi chấm dứt ngay tình trạng người dân Gaza tiếp tục chịu tổn thất.

Ông Guterres nhấn mạnh, cộng đồng quốc tế cần tìm giải pháp chính trị hướng tới hòa bình lâu dài, thiết lập một lộ trình đáng tin cậy để người Israel và Palestine có thể chung sống trong hòa bình, an ninh với các quyền bình đẳng và phẩm giá được bảo đảm. Ông nói: “Đã đến lúc thỏa thuận ngừng bắn phải trở thành vĩnh viễn; viện trợ nhân đạo trên quy mô lớn phải được phép và luật pháp quốc tế phải được tôn trọng”. Ông khẳng định, LHQ kiên định cam kết đối với những mục tiêu cấp thiết này.

Theo số liệu của phía Palestine, kể từ tháng 10/2023, các hoạt động quân sự của Israel tại Gaza đã khiến hơn 74.000 người Palestine thiệt mạng và hơn 175.000 người bị thương, khoảng 90% cơ sở hạ tầng của vùng lãnh thổ này bị phá hủy. Kể cả từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 10/10/2025, vẫn có gần 1.500 người Palestine thiệt mạng và hơn 5.000 người bị thương.

Cuộc tấn công của Hamas cùng chiến dịch đáp trả quy mô lớn của Israel tại Gaza đã làm thay đổi sâu sắc cục diện an ninh, gây ra khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng và kéo theo căng thẳng leo thang trên nhiều mặt trận. Phía Israel, hiện kiểm soát nhiều khu vực ở Gaza, từ chối rút quân cho đến khi Hamas giải giáp hoàn toàn. Hamas đề xuất phương án giải giáp từng bước thay vì hạ vũ khí ngay lập tức và đơn phương.

Xây dựng tương lai mới

Một năm sau khi thỏa thuận ngừng bắn cùng kế hoạch hòa bình Gaza do Mỹ thúc đẩy được thực thi, tiếng súng đã giảm, nhưng hòa bình bền vững vẫn xa vời. Với Israel, việc toàn bộ con tin còn lại được trả tự do là một trong những kết quả then chốt nhất. Với người dân Gaza, cường độ giao tranh giảm mở ra cơ hội chấm dứt tình trạng chiến tranh thường trực và bắt đầu khôi phục lại cuộc sống. Tuy nhiên, thách thức còn rất lớn và các bên liên quan vẫn chưa thống nhất về nhiều vấn đề, như cơ chế phi quân sự hóa Gaza, tương lai chính trị của Hamas, thời điểm và mức độ rút quân của Israel, lực lượng chịu trách nhiệm quản lý và bảo đảm an ninh tại Gaza. Trong đó, bất đồng lớn nhất là lộ trình rút quân và cơ chế quản lý an ninh.

Một nhiệm vụ cấp bách là phục hồi các điều kiện sống cơ bản cho người dân. Theo LHQ, hệ thống nước sạch, vệ sinh, y tế và giáo dục tại Gaza bị phá hủy nghiêm trọng. Hàng triệu người vẫn phải sống trong các lều bạt tạm bợ hoặc các công trình hư hại nặng. Tuy nhiên, tiến trình tái thiết gặp trở ngại lớn khi hàng viện trợ chưa thông suốt, đặc biệt Israel siết chặt việc nhập khẩu vật liệu xây dựng do lo ngại bị sử dụng cho mục đích quân sự.

Trong khi đó, Israel cũng gánh chịu vết thương sâu sắc. Cảm giác mất an toàn của người dân sau cuộc tấn công ngày 7/10 ảnh hưởng nặng nề đến đời sống kinh tế-xã hội. Hàng trăm nghìn người phải sơ tán do xung đột, trong khi số trường hợp chẩn đoán rối loạn căng thẳng tăng.

Theo giới phân tích, kế hoạch hòa bình chỉ có thể thành công, hướng tới một nền hòa bình bền vững và lâu dài cho Gaza khi bảo đảm được những yếu tố cốt lõi, gồm an ninh cho Israel, cơ chế khả thi về phi quân sự hóa Gaza, chính quyền Palestine có năng lực quản trị, lộ trình rõ ràng về rút lực lượng Israel, nguồn lực tái thiết được bảo đảm, cơ chế giám sát quốc tế được triển khai, nhất là tiến trình chính trị đáng tin cậy và khả thi cho người Palestine.

Thông điệp của Tổng Thư ký LHQ nêu rõ: “Đừng để dịp kỷ niệm này đánh dấu thêm những nỗi đau, mà thể hiện quyết tâm xây dựng một tương lai mới, trong đó người Israel và người Palestine có thể sống cạnh nhau trong hòa bình và an ninh, với quyền, phẩm giá và khát vọng được thực hiện đầy đủ”.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Cuộc thanh lọc Lầu năm góc

Kế hoạch cắt giảm quy mô lớn nhân sự Bộ Chiến tranh Mỹ diễn ra trong bối cảnh hàng loạt lãnh đạo quân sự cấp cao bị cách chức, thay thế hoặc nghỉ hưu sớm kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng cho thấy đây không chỉ là một cuộc tinh giản bộ máy chỉ huy.

Ba nhà khoa học được vinh danh ở Giải Nobel Y sinh năm 2026. Ảnh: REUTERS

Sôi động mùa Nobel 2026

Mùa Nobel 2026 vừa chính thức khởi động từ ngày 5/10 vừa qua với những chủ nhân đầu tiên được xướng tên ở lĩnh vực Y sinh, Vật lý và Hóa học. Các công trình được vinh danh tiếp tục mở rộng những giới hạn của khoa học như giải mã hoạt động não bộ hay khám phá những tín hiệu từ vũ trụ…

Các đại biểu tham gia phiên chuyên đề. Ảnh: VB

Tăng cường hợp tác về biển và đại dương

Diễn đàn Biển Việt Nam 2026 với chủ đề “Hợp tác và hội nhập quốc tế trong xây dựng Việt Nam thành quốc gia biển mạnh”, do Học viện Ngoại giao tổ chức ngày 2/10 tại Hà Nội. Đây là sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách hàng đầu về biển tham dự đóng góp, cho ý kiến.

Nhiều khu vực của Việt Nam có tiềm năng lớn về hấp thụ carbon. Ảnh: KHIẾU MINH

Cơ hội tham gia thị trường carbon quốc tế

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ sang tiêu dùng xanh, ngành lâm nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu tái cấu trúc nguồn thu từ rừng. Việc tham gia thị trường carbon quốc tế mở ra cơ hội mang lại giá trị kinh tế và nâng cao vị thế của nông, lâm sản Việt Nam.

Một cửa hàng container tại khu dân cư Alexandra. Ảnh THE GUARDIAN

Sáng kiến thu hẹp khoảng trống lương thực

Giữa khu dân cư Alexandra, một trong những cộng đồng nghèo nhất Nam Phi, những cửa hàng đặt trong container vận chuyển đang giúp người dân mua thực phẩm và nhu yếu phẩm theo đúng khả năng chi trả. Mô hình này được kỳ vọng góp phần cải thiện tiếp cận dinh dưỡng và giảm áp lực chi tiêu cho các hộ thu nhập thấp.

“Chạm” vào Latvia trong những đêm trắng

“Chạm” vào Latvia trong những đêm trắng

Giữa vô vàn lựa chọn quen thuộc của châu Âu mùa hè, quyết định rẽ về phía bắc tìm đến Latvia - đất nước bên bờ biển Baltic - quả là sáng suốt. Không quá hào nhoáng, không đông đúc, nhưng Riga đủ sâu lắng để lưu lại trong tôi những ký ức thật đẹp sau ngày rời đi.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Khủng hoảng sinh kế vì El Nino

Hiện tượng El Nino đang khiến nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục, làm đảo lộn môi trường sống của các loài thủy sản tại Thái Bình Dương. Trước sự biến đổi môi trường sống vốn ổn định hàng nghìn năm qua này, các dòng cá chủ lực như cá ngừ, cá cơm phải di cư “bất đắc dĩ” đến những vùng biển mát mẻ hơn. Hệ quả là sản lượng đánh bắt thủy sản sụt giảm mạnh, đẩy cộng đồng ngư dân ven biển Mỹ latin vào cảnh chi phí ra khơi leo thang, song thu nhập lại lao dốc.

Bên trong buồng lái một máy bay của hãng Flydubai. Ảnh: GETTY IMAGES

An ninh hàng không sau âm mưu tấn công khủng bố mới

Ngày 3/10, giới chức Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết, kết quả điều tra vụ việc xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của Hãng hàng không Flydubai cho thấy cơ phó có âm mưu thực hiện hành vi khủng bố. Ngay sau sự cố, các hãng hàng không đã xem xét lại biện pháp an ninh đối với quy trình xét duyệt phi công.

Biếm họa: PATRICK CHAPPATTE

Thách thức an ninh mới

Mạng lưới truyền thông tin tức quốc tế có trụ sở tại Pháp Euronews vừa tổ chức Hội nghị Quốc phòng và Không gian lần đầu tiên, với sự tham gia của Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte. Hội nghị là diễn đàn thảo luận về các vấn đề an ninh, quốc phòng và công nghệ mà châu Âu đang quan tâm trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực có nhiều biến động.

Giá năng lượng cao ảnh hưởng sức tiêu dùng tại châu Âu. Ảnh: INDEPENDENT

Châu Âu đối mặt lạm phát gia tăng

Chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu từ Vùng Vịnh khiến lạm phát tại Đức, Pháp và Italy tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 9.

Tổng thống Pháp E.Macron (giữa) chủ trì cuộc họp trực tuyến của G7. Ảnh: GETTY IMAGES

G7 mở kho hạ nhiệt giá dầu

Thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đạt được thỏa thuận lịch sử, theo đó xả 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ trong vòng bốn tháng tới. Quyết định mở kho của G7 được ví như “liều thuốc hạ sốt” kịp thời cho nền kinh tế thế giới.

Hội nghị ICCOS-2026 tại Phnom Penh. Ảnh: NEW ASIA

Còn đó nỗi nhức nhối

Bất chấp những nỗ lực triệt phá thời gian qua, nạn lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới vẫn không ngừng mở rộng, biến dạng và tinh vi hơn. Khi tội phạm đã vận hành như một “nền kinh tế” toàn cầu, cuộc chiến chống tội phạm không thể chỉ dừng ở từng vụ án, từng đường dây, mà phải nhằm phá vỡ cả hệ sinh thái đứng phía sau.

Hiện trường vụ xả súng ở thành phố Durban. Ảnh: REUTERS

Bài toán an ninh tại Nam Phi

Chỉ trong vòng một tuần, gần 40 người đã thiệt mạng trong ba vụ xả súng hàng loạt tại Nam Phi. Vụ thảm sát một lần nữa phơi bày thách thức an ninh dai dẳng về sự hoành hành của tội phạm có tổ chức mà quốc gia này đang phải đối mặt.

Rừng ngập mặn tại đặc khu Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: KHIẾU MINH

Lộ trình hành động quốc gia về carbon xanh dương

Các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm lầy thường được gọi là khu vực "carbon xanh dương", đang trở thành một trong những trọng tâm chiến lược trong nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH) toàn cầu. Tuy nhiên, việc huy động tài chính và phát triển cơ chế cấp vốn cho các dự án này vẫn đối mặt với nhiều rào cản về pháp lý và kỹ thuật.

Sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được đo bằng kim ngạch xuất khẩu.

Đưa doanh nghiệp Việt ra thế giới

Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (GoGlobal) do Bộ Công thương chủ trì, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu, xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống phân phối, đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Quân đội Mỹ hoàn tất rút quân khỏi Iraq. Ảnh: NBCNEWS

Bước chuyển trong quan hệ Mỹ-Iraq

Ngày 30/9, toàn bộ lực lượng Mỹ và các nước hoàn tất rút quân, chấm dứt sứ mệnh của liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq. Sự kiện này cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quan hệ Mỹ-Iraq, từ hợp tác quân sự sang đối tác kinh tế dài hạn, cũng như trong hợp tác an ninh giữa Iraq với NATO và các nước.

EU hướng tới quản lý trẻ em sử dụng mạng xã hội theo nhóm tuổi. Ảnh: CANVA

EU siết “hàng rào số” với trẻ em

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen tuyên bố Liên minh châu Âu (EU) dự kiến cấm trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời quy định người dưới 15 tuổi chỉ được sử dụng các nền tảng mạng xã hội trong phạm vi giới hạn và có sự giám sát. Trước đó, những đề xuất áp một lệnh cấm “cứng” chưa nhận được sự thống nhất của tất cả các quốc gia thành viên.

Ethiopia đang hướng tới mục tiêu trồng 50 tỷ cây xanh vào năm 2030. Ảnh: AP

Ethiopia nỗ lực phủ xanh đất nước

Sau nhiều thập kỷ rừng bị tàn phá, Ethiopia đang khuyến khích người dân tham gia trồng cây trên quy mô lớn nhằm phục hồi những vùng đất suy thoái, cải thiện sinh kế và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Biếm họa: AHMED RAHMA

Giận cá chém thớt

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Giới chức Pháp phát hiện người di cư trên xuồng bơm hơi. Ảnh: PA

Làn sóng nhập cư trái phép qua Eo biển Manche

Theo Bộ Nội vụ Anh, trong ngày 23/9, tổng cộng 781 người đã đến Anh bằng tuyến đường vượt Eo biển Manche trên 10 chiếc xuồng bơm hơi. Đây là số người di cư cao nhất qua Manche trong một ngày kể từ đầu năm 2026 trong bối cảnh tuyến đường biển này tiếp tục diễn biến phức tạp.

Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Nhà Trắng. Ảnh: XINHUA

Tầm nhìn ổn định chiến lược Trung - Mỹ

Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần trước là cuộc gặp thứ hai giữa lãnh đạo hai nước trong năm nay, sau Hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh tháng 5 vừa qua. Cuộc trao đổi sâu rộng ở Washington D.C đã tạo định hướng mới cho quan hệ song phương, qua đó củng cố tầm nhìn về quan hệ Trung-Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược dựa trên sự tôn trọng, công bằng và có đi có lại.

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Biếm họa: JAVIER

Khói mù xuyên biên giới

Sau hơn hai thập kỷ, ASEAN có hiệp định về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới, vấn đề này không những chưa được giải quyết căn cơ mà hiện nay vượt khỏi khuôn khổ môi trường, trở thành thách thức an ninh phi truyền thống đòi hỏi trách nhiệm và hành động quyết liệt hơn ở cấp khu vực.