Ðào tạo nhân lực công nghệ thông tin theo nhu cầu doanh nghiệp

Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, là một trong ba khâu đột phá phát triển đất nước. Trong đó, đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin (CNTT) trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 ngày càng có vai trò quan trọng.

Sinh viên Trường đại học Tây Bắc (Sơn La) trong giờ tin học. Ảnh: ÐĂNG ANH
Sinh viên Trường đại học Tây Bắc (Sơn La) trong giờ tin học. Ảnh: ÐĂNG ANH

Theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo (GD và ÐT), hiện nay cả nước có 236 trường đại học, trong đó có 50 trường đào tạo CNTT; hằng năm có khoảng 50 nghìn sinh viên CNTT ra trường. Tuy nhiên, số lượng sinh viên ra trường so với nhu cầu phát triển doanh nghiệp CNTT chưa nhiều. Mức độ tăng trưởng doanh nghiệp CNTT và nhu cầu việc làm rất lớn, năm 2020 cần 100 nghìn cử nhân CNTT có chất lượng. Tuy nhiên, khảo sát trong số 50 nghìn cử nhân CNTT chỉ có 30% làm việc được ngay và có việc làm đúng nghề, còn lại 70% phải đào tạo lại. PGS, TS Hoàng Minh Sơn, Hiệu trưởng Trường đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, nhu cầu nhân lực những năm qua tăng 47%/năm nhưng nguồn nhân lực CNTT chỉ tăng 8%/năm. Trong khi đó, chất lượng đào tạo nhân lực CNTT chưa đáp ứng được nhu cầu với tỷ lệ khi ra trường làm việc có 72% thiếu kinh nghiệm thực hành, 42% thiếu kỹ năng làm việc nhóm... Phó Chủ tịch Hội Tin học TP Hồ Chí Minh Phí Anh Tuấn cho rằng, Việt Nam đang có gần một triệu lao động làm việc trong ngành CNTT nhưng các chương trình đào tạo ngành CNTT trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển, nhất là đào tạo kỹ sư chất lượng cao. Nhiều doanh nghiệp, đơn vị tuyển dụng có tỷ lệ tuyển đạt khoảng 10 đến 15% trên tổng số ứng viên. Nhân lực CNTT sau khi ra trường thường phải đào tạo lại ít nhất ba tháng mới đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Một trong những bất cập trong đào tạo CNTT là do tốc độ phát triển công nghệ quá nhanh đòi hỏi kỹ năng của người lao động phải thay đổi... Ðiều đó đặt ra thách thức cần cập nhật, cải tiến thường xuyên và có sự phối hợp đa dạng trong đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực CNTT.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, vấn đề đặt ra với các trường cần gắn kết với doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực CNTT. Các trường cần đổi mới thiết kế chương trình đào tạo xuất phát từ nhu cầu của thị trường với tinh thần phục vụ chứ không phải đưa ra những gì tự có. Theo Bộ trưởng GD và ÐT Phùng Xuân Nhạ, từ thực tế thị trường, các trường cần thiết kế chương trình đào tạo học suốt đời, thay đổi phương thức đào tạo theo hướng giảm bớt kiến thức hàn lâm, tăng cường đưa sinh viên đi thực tập, thực tế ở các doanh nghiệp CNTT. Trường đại học cần gắn kết với doanh nghiệp như hệ thống các trường đào tạo ngành y gắn kết với bệnh viện. Bộ GD và ÐT cũng như các cơ quan quản lý nhà nước liên quan có trách nhiệm đồng hành với doanh nghiệp, nhà trường, tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có những cơ chế, chính sách hợp lý. Vấn đề kết nối giữa doanh nghiệp và nhà trường không phải là mới nhưng cần trở thành nhu cầu tự thân, tự nhiên của các bên. Trường cung cấp nguồn nhân lực; doanh nghiệp coi trường như bạn hàng, đối tác.

PGS, TS Hoàng Minh Sơn cho rằng, Nhà nước cần hỗ trợ cơ chế, chính sách để khơi thông hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp như ban hành quy định về cơ chế liên kết đào tạo nhà trường - doanh nghiệp; cơ chế ưu tiên cho các doanh nghiệp có hoạt động hỗ trợ đào tạo; đầu tư tập trung vào một số trường đại học đào tạo và nghiên cứu khoa học hiệu quả... Theo Phó Chủ tịch Hội Tin học TP Hồ Chí Minh Phí Anh Tuấn, các trường cần cập nhật xu hướng công nghệ mới và cải tiến chương trình đào tạo chuyên đề phù hợp thực tế và gắn kết nhu cầu doanh nghiệp. Với doanh nghiệp, cần gắn với cơ sở đào tạo để tiếp cận nguồn lao động trẻ đầy tiềm năng; đồng thời chia sẻ thông điệp nghề nghiệp, khởi nghiệp, xu hướng công nghệ và nhu cầu tuyển dụng đối với các cơ sở đào tạo, sinh viên.

Theo Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng, để nâng cao chất lượng nhân lực CNTT, cần xác định đầu ra của nhà trường là doanh nghiệp. Tuy nhiên, cần giải quyết được vấn đề: trường đã bám sát nhu cầu của doanh nghiệp chưa? Ngược lại, để có nhân lực tốt, doanh nghiệp đã tham gia cùng nhà trường trong đào tạo nhân lực chưa? Hay là nhà trường và doanh nghiệp vẫn rất xa nhau, đổ lỗi cho nhau? Vì vậy, cần có các tổ chức độc lập đánh giá chất lượng đào tạo của các trường đại học, đánh giá tỷ lệ có việc làm cũng như mức lương qua các năm của sinh viên ra trường; xếp hạng các trường đại học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo. Ðối với doanh nghiệp, cần xác định không chỉ là người sử dụng lao động mà còn phải là nơi liên tục đào tạo lao động. Tài sản lớn nhất của doanh nghiệp là nhân lực cho nên doanh nghiệp cần đầu tư vào lĩnh vực đào tạo nhân lực.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

Để công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành "Hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội" gồm 10 bước. 

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kỳ thi năm 2026 tiếp tục giữ ổn định, chú trọng tinh giản thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

Ngày 12/3/2026, theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5/2026.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục; trong đó quy định rõ thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập, dân lập, tư thục, cơ sở giáo dục thành lập theo diện Hiệp định với nước ngoài.

Sách giáo khoa các môn Ngoại ngữ 1: tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (Ảnh minh họa)

Tổ chức thẩm định sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định năm 2026 sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của các tổ chức, cá nhân. Thời hạn đăng ký số lượng, tên bản mẫu sách giáo khoa đề nghị thẩm định của môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 là trước ngày 15/4.

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông để bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.

Sinh viên học tập tại Khoa Điều dưỡng, Trường đại học Y Dược Thái Bình.

Đại học Y Dược Thái Bình công bố số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển năm 2026

Ngày 10/3, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh Bình, Trưởng phòng quản lý đào tạo đại học (Trường đại học Y Dược Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) cho biết: Chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh chính quy trình độ đại học năm 2026, hiện nay nhà trường đã công bố các ngành đào tạo, số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển.

Học sinh Trường trung học phổ thông Yên Hòa (Hà Nội) sử dụng AI trong học tập, nghiên cứu.

Đổi mới phương pháp giáo dục qua trí tuệ nhân tạo

Thời gian qua, nhiều cơ sở giáo dục đã sớm nhận diện trí tuệ nhân tạo (AI) là xu hướng tất yếu trong hoạt động giáo dục và chuyển đổi số. Đến nay, các cơ sở giáo dục phổ thông đã có kế hoạch thực hiện khá hiệu quả nội dung giáo dục AI, qua đó góp phần phát triển năng lực học tập, tư duy, trải nghiệm cho học sinh.