“Đại thi hào Nguyễn Du” – Thử nghiệm mới trong phim tài liệu

Các tác giả giới thiệu “Đại thi hào Nguyễn Du” là một cách thể hiện mới trong thể loại phim tài liệu, với câu chuyện và diễn viên, dựa trên nền thông tin, tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp của đại thi hào Nguyễn Du, danh nhân văn hóa đất Việt.

Cảnh trong phim "Đại thi hào Nguyễn Du".
Cảnh trong phim "Đại thi hào Nguyễn Du".

Bộ phim do Công ty CP Không gian văn hóa Việt Media sản xuất, các tác giả kịch bản và chủ đầu tư là TS Phạm Xuân Mừng, Trần Đình Tuấn, Lương Xuân Trường và Nguyễn Văn Đức, đạo diễn Nguyễn Văn Đức thực hiện. Phim quy tụ nhiều diễn viên đình đám của phim truyền hình và điện ảnh hiện nay, như diễn viên trẻ Sỹ Hưng vai Nguyễn Du khi trưởng thành, NSƯT Hồ Phong vai Tể tướng Nguyễn Nghiễm (cha của Nguyễn Du), NSƯT Thu Hằng vai mẹ cả của Nguyễn Du, nghệ sĩ Thiện Tùng vai Đoàn Nguyễn Tuấn, anh vợ của Nguyễn Du, NSƯT Tạ Tuấn Minh vai Tể tướng Nguyễn Khán (anh của Nguyễn Du), NSƯT Quách Thông vai chúa Trịnh Sâm…

Bộ phim có thời lượng 180 phút, gồm ba phần: “Gia thế và tuổi thơ” (1765-1780), “Mười năm gió bụi” (1780-1796) và “Nghiệp văn và quan trường” (1796-1820).

“Đại thi hào Nguyễn Du” – Thử nghiệm mới trong phim tài liệu -0

TS Phạm Xuân Mừng cho biết, đây là bộ phim đầu tiên xây dựng theo thể loại phim tài liệu dàn dựng có diễn viên diễn xuất, khác biệt so với phần lớn các phim tài liệu trước đây. Phim đề cao vai trò của văn hóa, trong đó văn hóa gia đình, văn hóa dòng tộc trong việc hình thành, phát triển tính cách của Nguyễn Du.

“Để xây dựng được nhân vật Nguyễn Du với đầy đủ con người, sự nghiệp, lý giải sự hình thành tài năng của ông qua văn hóa truyền thống Việt, những yếu tố văn hóa dòng họ, giáo dục gia đình… thì thể loại phim truyện có kinh phí rất lớn và khó thực hiện. Do đó, đoàn làm phim lựa chọn thể loại phim tài liệu có diễn viên diễn xuất và thông qua các lớp cắt lát chính, các sự kiện niên biểu của cuộc đời đại thi hào Nguyễn Du cùng các sự kiện lịch sử để xây dựng cốt truyện”, TS Phạm Xuân Mừng chia sẻ. 

“Đại thi hào Nguyễn Du” – Thử nghiệm mới trong phim tài liệu -0
 Cảnh gặp gỡ giữa Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương.

Phim cũng sử dụng thủ pháp lồng “truyện trong truyện”, với hai hệ thống nhân vật gồm các nhân vật liên quan đến đại thi hào Nguyễn Du, và các nhân vật trong Truyện Kiều qua hình dung, suy nghĩ của ông, và trong các tương tác với ông. Thông qua những lát cắt lịch sử của ba triều đại Lê – Trịnh, Tây Sơn và thời kỳ đầu nhà Nguyễn, phim tái tạo sống động cuộc đời của Nguyễn Du từ khi mới chào đời cho đến khi ông ra làm quan cho nhà Nguyễn và đến khi tạ thế. Phim cũng tái hiện những tình cảm của Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương.

Đồng tác giả kịch bản, chủ biên Trần Đình Tuấn cho biết, phim khắc sâu về văn hóa dòng họ, cho nên ê kíp làm phim rất thận trọng trong việc tìm kiếm và sử dụng tư liệu. Ông cho biết, đoàn làm phim đã may mắn tìm được nhiều tài liệu, tư liệu quý, thí dụ như bản “Gia huấn ca” của dòng họ Nguyễn…

Đạo diễn Nguyễn Văn Đức chia sẻ, trong bộ phim, khó nhất chính là chọn diễn viên, bởi vì các diễn viên ở những lứa tuổi khác nhau nhưng phải giữ được mạch của nhân vật Nguyễn Du từ khi ấu thơ cho đến khi mất. “Gần hai năm chúng tôi mới chọn được diễn viên” – ông nói.

Đạo diễn Nguyễn Văn Đức cũng cho hay, ê kíp làm phim có ý tưởng thực hiện theo thể loại phim tài liệu truyện, là thể loại mà ông đã được học và trải nghiệm ở Trường Đại học Điện ảnh Quốc gia Nga (VGIK). Hình thức làm phim này không xa lạ trên thế giới nhưng lại khá mới mẻ ở Việt Nam. Thể loại phim này đòi hỏi hình ảnh, cốt truyện, lời thuyết minh, bình luận phải hòa quyện chặt chẽ như các sợi dây bện nên một sợi dây thừng. Về nguyên tắc, phim tài liệu phải bảo đảm tính khách quan, trung thực.

Một mặt, phim tuân thủ theo thể loại tài liệu quen thuộc là có lời bình, phỏng vấn, hình ảnh minh họa... Mặt khác, phim sáng tạo ngay trên nền cốt sự thật, có cốt truyện, nhân vật... với mục đích tạo nên hiệu quả thẩm mỹ, sức hấp dẫn, chạm đến trái tim người xem. Việc lựa chọn thể loại mới này cũng đem lại sự khác lạ của phim so với chính những phim tài liệu trước đây về đại thi hào Nguyễn Du. 

Được biết, phim vừa được Cục Điện ảnh cấp phép phổ biến, và sẽ ra mắt công chúng vào dịp Liên hoan phim Việt Nam 2021 tại Huế. Mong muốn của các nhà làm phim là “Đại thi hào Nguyễn Du” sẽ là một tài liệu tham khảo có giá trị ở trong hệ thống các trường học.

Có thể bạn quan tâm

Lễ hội Cầu ngư Nhơn Hải diễn ra từ ngày 11-13 âm lịch hằng năm thể hiện lòng biết ơn và niềm tin của ngư dân vào vị thần biển cả.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa tâm linh của ngư dân miền biển

Chiều 29/3, tại khu phố Hải Bắc, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai diễn ra lễ hội Cầu ngư vạn chài Nhơn Hải. Đây là một trong những sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc của ngư dân miền biển được tổ chức thường niên vào tháng Hai âm lịch (từ ngày 11 đến 13).

Ngài Pavlin Todorov - Đại sứ Bulgaria cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa của Việt Nam đang lắng nghe Bà Nguyễn Thanh Hiền, Giám đốc Bảo tàng gốm Tam Thọ giới thiệu về các hiện vật trưng bày tại bảo tàng.

Thanh Hóa: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tại Bảo tàng gốm Tam Thọ

Giữa nhịp sống hiện đại, khi áp lực hội nhập và biến đổi đặt ra nhiều thách thức đối với các giá trị truyền thống, câu chuyện bảo tồn di sản đang chuyển dịch mạnh mẽ. Không còn bó hẹp trong phạm vi lưu giữ, trưng bày, di sản đang được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển, gắn với giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công xây dựng Chùa Da.

Khởi công xây dựng Chùa Da ở Nghệ An, nơi thờ tự hơn 500 nhà báo-liệt sĩ

Ngày 28/3, tại phường Vinh Lộc (Nghệ An), Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An cùng chính quyền địa phương phối hợp tổ chức Lễ khởi công xây dựng Chùa Da (Âu Lạc cổ tự). Chùa Da không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh, có ý nghĩa văn hóa, lịch sử, mà còn là nơi thờ tự anh linh 534 liệt sĩ nhà báo cách mạng Việt Nam.

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự án nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng. Dự thảo nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị và dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Ninh Bình đón hơn 2 triệu lượt khách du xuân Bính Ngọ, doanh thu ước đạt 2.406 tỷ đồng.

Bảo tồn và khai thác tốt di sản

Sau sáp nhập, tỉnh Ninh Bình có hơn 5.000 di tích các loại, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt, 2 di sản thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh và 40 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghi lễ khai mở hòm bộ sắc phong và tiến hành số hóa các tư liệu gia phả tại làng Cự Lại (thành phố Huế). (Ảnh: TVTH)

Những người “lưu giữ” văn hóa làng

Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở Huế, những mái đình làng cổ ở khắp các phường, xã vẫn lặng lẽ tồn tại như những “kho lưu trữ ký ức” của cộng đồng. Điều làm nên “linh hồn” của đình làng không chỉ là kiến trúc, đó còn là những thủ từ, bậc cao niên, người giữ sắc phong, gia phả… như giữ chính lịch sử sống của cộng đồng.

Triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây” thu hút sự quan tâm của công chúng.

"Gieo xanh nơi đỉnh mây": Chuyện về những người phụ nữ vùng cao với nỗ lực bảo tồn di sản

"Gieo xanh nơi đỉnh mây" là kết quả của đề tài nghiên cứu "Hành trình kể câu chuyện du lịch sinh thái của phụ nữ Việt Nam anh hùng thích ứng với biến đổi khí hậu" do Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Hull, Đại học Loughborough (Anh) và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam thực hiện từ tháng 7/2024-12/2025.

(Ảnh minh họa)

Ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến”: Cẩm nang sinh tồn trong kỷ nguyên biến động

Giữa bối cảnh giá vàng liên tục nhảy múa và phá vỡ mọi quy luật truyền thống, tháng 3, Nhà xuất bản Công thương và Công ty Văn hóa và Truyền thông 1980 Books ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến” của tác giả Du Hiệp như một tấm bản đồ định hướng, giúp nhà đầu tư rũ bỏ tâm lý đám đông để làm chủ cuộc chơi tài chính.

Tỉnh Bắc Ninh đón nhận bằng ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và lẵng hoa do các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện Liên hợp quốc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng.

Bắc Ninh đón nhận ghi danh của UNESCO cho di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ cần được bảo vệ khẩn cấp

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; Công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và Khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”.

Nhà văn Xuân Thiều (bên trái) trong chuyến công tác tại đường mòn Trường Sơn thời chiến tranh chống Mỹ cứu nước năm 1971 (Ảnh tư liệu).

Tiếng trống trường và nghĩa tình đồng đội

Với nhiều thế hệ cầm bút, nhà văn quân đội Nguyễn Xuân Thiều là tấm gương lao động tận tụy trên “cánh đồng văn chương”. Ông đã để lại di sản lớn trong nền văn học cách mạng với nhiều tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng nghệ thuật, sống mãi với thời gian và trong ký ức đồng nghiệp, nhất là những người từng đi qua chiến tranh.

Các ấn phẩm của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật trưng bày tại một sự kiện ở Cần Thơ.

Bước chuyển tư duy phát triển ngành xuất bản trong kỷ nguyên số

Chỉ thị số 04-CT/TW năm 2026 được ban hành trong một không gian phát triển hoàn toàn mới. Chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công nghệ đang định hình lại toàn bộ chuỗi sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiếp nhận tri thức, còn văn hóa, dữ liệu, nội dung số ngày càng trở thành nguồn lực phát triển quan trọng của quốc gia.

Thư viện số “Mặt trời nhỏ” là dự án cộng đồng mở ra cơ hội thụ hưởng các tác phẩm văn học cho trẻ em Việt Nam. (Ảnh: VTV)

VTV3 khởi động hành trình mới

Tháng 3, kênh VTV3 kỷ niệm sinh nhật tuổi 30, cũng là thời điểm Ban Văn hóa-Giải trí khởi động hành trình mới nhằm nâng cao hiệu quả các chương trình, đặc biệt là lan tỏa giá trị văn hóa, nghệ thuật đến đông đảo công chúng.

Phối cảnh sân khấu chương trình nghệ thuật "Tinh hoa di sản ngàn năm tỏa rạng".

“Dòng chảy di sản có thể cảm nhận bằng nhiều giác quan”

Ngày 9/12/2025, Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Nhân Lễ đón nhận bằng của UNESCO và Khai mạc Festival "Về miền di sản Bắc Ninh 2026", Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí đã nói về chương trình nghệ thuật "Tinh hoa di sản ngàn năm tỏa rạng" - điểm nhấn của sự kiện.