Đại sứ Philippines: Kỳ vọng những đóng góp của Việt Nam ở Hội nghị cấp cao ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48, từ ngày 7-8/5 tại Cebu, Philippines.

Nhân dịp này, Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III đã trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN:

Phóng viên: Đại sứ cho biết ý nghĩa và những ưu tiên chính của Hội nghị cấp cao ASEAN sắp tới?

Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng sẽ tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các cuộc họp liên quan. Hội nghị sẽ được tổ chức tại thành phố Cebu, trung tâm thương mại của chúng tôi ở ngoại ô Metro Manila. Năm nay, Philippines giữ vai trò Chủ tịch ASEAN và chủ đề của chúng tôi là "Cùng chèo lái tương lai chung".

Trong khuôn khổ hội nghị và các cuộc họp liên quan, chủ đề này sẽ được thảo luận xoay quanh ba ưu tiên lớn: Thứ nhất là nền tảng về hòa bình và an ninh; thứ hai là các hành lang thịnh vượng; thứ ba là trao quyền cho người dân.

Hội nghị sẽ tập trung thảo luận ba ưu tiên này, đồng thời chúng tôi kỳ vọng hội nghị sẽ thông qua "Nghị định thư Cebu" nhằm sửa đổi Hiến chương của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á.

Điều này cũng rất quan trọng vì đây là lần đầu tiên sẽ có 11 nguyên thủ hoặc người đứng đầu chính phủ tham dự, sau khi Timor-Leste được kết nạp vào năm trước. Đây là một cột mốc mới trong lịch sử ASEAN khi thành viên mới của chúng ta sẽ lần đầu tiên tham gia với tư cách là một thành viên hoàn toàn chính thức của ASEAN.

Phóng viên: Đại sứ cho biết với vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, Philippines đã đưa ra những sáng kiến mới nào cho hội nghị cấp cao lần này?

Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Philippines có nền tảng rất vững chắc trong các lĩnh vực liên quan vấn đề hàng hải và di cư. Vì vậy, tại Hội nghị cấp cao lần này, chúng tôi kỳ vọng các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về một sáng kiến của Philippines nhằm thành lập một trung tâm hàng hải ASEAN.

Chúng tôi tin rằng trong khu vực Đông Nam Á, vùng biển chung quanh mỗi quốc gia không phải là rào cản mà là cầu nối. Trong khu vực này, có các quốc gia thuộc lục địa châu Á và cũng có các quốc gia quần đảo. Do đó, việc thành lập trung tâm hàng hải ASEAN được xem như một diễn đàn để thúc đẩy hơn nữa vai trò "cầu nối" của vùng biển, gắn kết các quốc gia với nhau.

Bên cạnh đó, nhờ thế mạnh của Philippines trong lĩnh vực di cư, chúng tôi cũng sẽ thúc đẩy các sáng kiến liên quan vấn đề này. Cụ thể, chúng tôi sẽ đề xuất một danh mục kiểm tra về các hướng dẫn của ASEAN nhằm bảo đảm việc hồi hương và tái hòa nhập hiệu quả cho người lao động di cư.

Trong các hội nghị ASEAN trước đây, Philippines luôn tham gia rất tích cực khi thảo luận về vấn đề di cư. Đây sẽ là hai sáng kiến mà Philippines sẽ trình lên để các nguyên thủ và người đứng đầu chính phủ các nước ASEAN xem xét.

Phóng viên: Đại sứ có kỳ vọng gì về những đóng góp của Việt Nam tại Hội nghị, đặc biệt trong việc phối hợp các quốc gia thành viên khác để giải quyết những thách thức hiện nay của ASEAN?

Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: Một trong những thế mạnh của ASEAN nằm ở sự đa dạng của các quốc gia thành viên. Mỗi nước đều có những điểm mạnh riêng, có thể đóng góp vào thảo luận chung, đồng thời học hỏi từ thế mạnh của các nước khác để khắc phục những hạn chế của mình.

Trong năm 2026, chúng ta đang phải đối mặt với nhiều thách thức mới. Ngay từ đầu năm, các Bộ trưởng Ngoại giao đã thảo luận về các xung đột khu vực đang diễn ra trên thế giới và tác động của chúng đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế của khu vực. Chúng tôi kỳ vọng các cuộc thảo luận này sẽ tiếp tục được nâng lên ở cấp cao hơn, tức là cấp nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ.

Đối với Việt Nam, từ lâu các bạn đã thể hiện tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng qua từng năm. Chúng tôi hy vọng Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ chia sẻ quan điểm và ý kiến về cách khu vực có thể duy trì tăng trưởng và phát triển kinh tế, bất chấp những thách thức phát sinh từ các xung đột khu vực khác nhau.

Ngoài ra, trong lĩnh vực luật pháp quốc tế, ASEAN luôn thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tuân thủ pháp quyền và tăng cường luật pháp quốc tế. Chúng tôi tin rằng Thủ tướng Việt Nam sẽ đóng góp những quan điểm của mình về các vấn đề này, nhất là khi các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về những thách thức chính trị và khu vực đang thay đổi, bao gồm cả những vấn đề bên ngoài khu vực.

Thông qua việc chia sẻ các góc nhìn và kinh nghiệm khác nhau, chúng tôi kỳ vọng sẽ có những cuộc thảo luận hiệu quả giữa các nhà lãnh đạo trong các lĩnh vực như thương mại và luật pháp quốc tế. Chúng tôi mong đợi Việt Nam sẽ đưa ra những đóng góp thực chất và ý nghĩa.

Phóng viên: Đại sứ đánh giá thế nào về tinh thần đoàn kết và những nỗ lực hiện thực hóa tầm nhìn Cộng đồng ASEAN trong bối cảnh khu vực và thế giới đang có nhiều biến động và bất định?

Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III: ASEAN được thành lập dựa trên nguyên tắc "tính trung tâm của ASEAN" trong việc thảo luận các vấn đề ảnh hưởng đến khu vực cũng như ngoài khu vực.

Tất cả các quốc gia thành viên đều đồng thuận rằng ASEAN phải là trung tâm của các cuộc thảo luận này. Vì vậy, sự tồn tại của nhiều cơ chế trong khu vực, đặc biệt như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM), ADMM+, cùng các diễn đàn kinh tế và thương mại khác, đều nhấn mạnh rằng, giữa bối cảnh thế giới nhiều biến động, các chính sách của ASEAN cần giữ vai trò trung tâm.

Đồng thời, ASEAN cũng tuân thủ nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. Điều này gắn liền với việc mỗi quốc gia thành viên đều có sự đa dạng và kinh nghiệm riêng, từ đó đóng góp vào việc xây dựng các chính sách ASEAN toàn diện và vững mạnh hơn, qua đó thúc đẩy tinh thần đoàn kết.

Hiện nay, tiến trình phát triển của ASEAN được xây dựng trên ba trụ cột chính: Cộng đồng Chính trị-An ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa-Xã hội. Philippines, cùng với các quốc gia thành viên khác, luôn bảo đảm rằng các cuộc thảo luận và ưu tiên đều hướng tới việc củng cố ba trụ cột này.

Tuy nhiên, ASEAN không hoạt động một cách biệt lập. Chúng tôi kế thừa các nội dung thảo luận từ nhiệm kỳ Chủ tịch của Malaysia năm trước, và tin rằng những thảo luận trong năm nay dưới vai trò Chủ tịch của Philippines sẽ tiếp tục đóng góp ý nghĩa cho nhiệm kỳ Chủ tịch của Singapore vào năm 2027.

Vậy vị thế của ASEAN hiện nay ra sao? Chúng tôi tin rằng ASEAN vẫn là một tổ chức rất quan trọng trong khu vực. Dựa trên ba trụ cột đã được các nhà lãnh đạo thống nhất, ASEAN sẽ tiếp tục duy trì tăng trưởng và phát triển kinh tế thông qua hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau. Đồng thời, ASEAN cũng đóng góp vào việc duy trì hòa bình, an ninh trong khu vực, cũng như đưa ra tiếng nói về các vấn đề toàn cầu.

Quan trọng hơn, ASEAN đang thúc đẩy các chương trình nhằm xây dựng nhận thức chung trong người dân rằng chúng ta là công dân ASEAN, cần hỗ trợ lẫn nhau. Triển vọng của ASEAN dưới vai trò Chủ tịch của Philippines và các nhiệm kỳ tiếp theo là mỗi nhiệm kỳ đều góp phần củng cố ba trụ cột này.

Chúng tôi kỳ vọng rằng với sự tham gia tích cực của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh những thách thức về thương mại và phát triển kinh tế năm nay, các quốc gia sẽ cùng trao đổi, học hỏi và đóng góp để ASEAN tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc chính trị đang thay đổi, không chỉ trong khu vực mà còn trên toàn cầu.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III.