Ba trọng tâm lớn của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48

Phóng viên: Xin Thứ trưởng cho biết về ý nghĩa, tầm quan trọng cũng như mục tiêu trọng tâm mà Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 hướng tới?

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang: Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan sẽ diễn ra vào ngày 7-8/5/2026 tại Cebu, Philippines, với chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”. Đây là hội nghị cấp cao thường niên đầu tiên trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines, đồng thời mang ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN chính thức bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN giai đoạn 2015-2025.

Năm 2026 đánh dấu năm đầu tiên ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng các kế hoạch chiến lược trên bốn trụ cột chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội và kết nối. Đây sẽ là khuôn khổ định hướng quan trọng nhằm xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, phát huy vai trò trung tâm trong thúc đẩy hợp tác và giải quyết các vấn đề khu vực.

Hội nghị lần này diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, nhất là tình hình phức tạp hiện nay ở Trung Đông, đặt ASEAN trước nhiều sức ép lớn về duy trì ổn định, bảo đảm tăng trưởng và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn. Các thách thức về cạnh tranh chiến lược, gián đoạn chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo hộ thương mại đang tác động trực tiếp đến ổn định và đời sống người dân trong khu vực.

Trước tình hình đó, Philippines trên cương vị Chủ tịch ASEAN cùng các nước thành viên đã chủ động phối hợp ứng phó thông qua nhiều cơ chế tham vấn và điều phối, trong đó có các cuộc họp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đặc biệt và Hội nghị hẹp Bộ trưởng Kinh tế ASEAN nhằm thống nhất lập trường, đánh giá tác động và thúc đẩy các hướng phối hợp hành động chung. Đây là cách làm mới của ASEAN, thể hiện ASEAN thích ứng và hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 sẽ là dịp để lãnh đạo 11 quốc gia ASEAN trao đổi toàn diện về tình hình khu vực và quốc tế, thống nhất các định hướng chiến lược và đề ra các quyết sách chiến lược, qua đó giúp củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường, tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của ASEAN. Hội nghị sẽ tập trung vào ba trọng tâm lớn sau:

Thứ nhất, củng cố đoàn kết, tự cường và năng lực ứng phó của ASEAN trước các thách thức cấp bách, nhất là trong các lĩnh vực thiết yếu như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân trong các tình huống khẩn cấp.

Thứ hai, thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên chiến lược của ASEAN, đặc biệt là Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các trọng tâm hợp tác trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.

Thứ ba, tiếp tục phát huy tiếng nói chung và vai trò trung tâm của ASEAN trên cơ sở đề cao thượng tôn pháp luật, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển, đồng thời nâng cao vị thế và vai trò của ASEAN trong khu vực và trên thế giới.

Có thể nói, hội nghị lần này không chỉ mang ý nghĩa định hướng cho chặng đường phát triển mới của ASEAN, mà còn là dịp để ASEAN khẳng định bản lĩnh, năng lực thích ứng và quyết tâm cùng nhau xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định, phát triển bền vững và lấy người dân làm trung tâm.

Phóng viên: Đối với Việt Nam, lần tham dự hội nghị này của Thủ tướng Chính phủ có ý nghĩa, mục tiêu và những ưu tiên gì?

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang: Nhận lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu từ ngày 7-8/5/2026. Chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN trên cương vị mới.

Sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng thể hiện mạnh mẽ việc Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng; đồng thời khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong tổng thể chính sách đối ngoại của Việt Nam. Đây cũng là thông điệp rõ ràng về cam kết của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, với tinh thần chủ động, tích cực, trách nhiệm và đóng góp thực chất, hiệu quả vào công việc chung của Hiệp hội.

Mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là cùng các nước ASEAN củng cố môi trường hòa bình, ổn định; giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN; nâng cao năng lực ứng phó trước các thách thức đang nổi lên; qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển bền vững của khu vực và từng quốc gia thành viên, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương giữa Việt Nam với các nước ASEAN. Trên tinh thần đó, Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên lớn sau:

Thứ nhất, phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.

Thứ hai, cùng ASEAN thúc đẩy duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định; đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương; tăng cường liên kết nội khối, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Thứ ba, tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của hội nghị, đặc biệt là các vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các đề xuất, sáng kiến cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung của ASEAN trước các biến động và thách thức ngày càng phức tạp từ bên ngoài.

Nhân dịp tham dự hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự kiến cũng sẽ có các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các nước ASEAN nhằm củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác thực chất, hiệu quả. Đây cũng sẽ là những cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của Thủ tướng với lãnh đạo các nước ASEAN trên cương vị mới.

Tôi tin tưởng rằng, với ý nghĩa đặc biệt của chuyến công tác, cùng chương trình làm việc phong phú và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Việt Nam, chuyến tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ thành công tốt đẹp, tiếp tục khẳng định hình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực, chân thành, trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển chung của ASEAN, đồng thời tiếp tục nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong khu vực cũng như góp phần tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với các nước thành viên ASEAN.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!