Cuộc thi “Sáng tác cùng Dế” - sân chơi thú vị, bổ ích dành cho các em nhỏ

Góp phần lấp “khoảng trống” về các tác phẩm văn học nghệ thuật phản ánh góc nhìn chân thực, sinh động của chính trẻ em trong thời đại mới, cuộc thi “Sáng tác cùng Dế” được phát động, nhằm tạo “sân chơi” nhân văn, bổ ích cho các em nhỏ từ 6 đến 16 tuổi trên toàn quốc.

Chủ Nhật, ngày 30/03/2025 - 16:35

Các em nhỏ biểu diễn văn nghệ tại lễ phát động Cuộc thi. (Ảnh: BTC)

Ngày 30/3, tại Hà Nội, được sự đồng ý của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Thời báo Văn học nghệ thuật phối hợp Công ty cổ phần Tập đoàn Truyền thông Tri thức số (TTS) và CinePlus tổ chức gặp mặt báo chí phát động cuộc thi “Sáng tác cùng Dế”.

Thông qua khuyến khích các em nhỏ sáng tác truyện ngắn dựa trên hình tượng nhân vật Dế Mèn, cuộc thi mong muốn có thể thúc đẩy khả năng sáng tác văn học nghệ thuật của thanh thiếu nhi, giúp các em phát triển tư duy ngôn ngữ và năng lực sáng tác, tham gia vào quá trình kế thừa và làm mới văn học dân tộc; qua đó phát hiện, bồi dưỡng những tài năng trẻ trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, góp phần tạo dựng thế hệ tác giả, nhà văn trẻ của Việt Nam.

Đại diện Ban tổ chức chia sẻ thông tin về cuộc thi. (Ảnh: BTC)

Phát biểu tại buổi phát động, nhà văn, nhà báo Hoàng Dự, Tổng Biên tập Thời báo Văn học Nghệ thuật, Trưởng Ban Tổ chức Cuộc thi cho biết, một trong những điểm đặc biệt của cuộc thi nằm ở chính hình tượng trung tâm: Dế Mèn. Đây không chỉ là một nhân vật văn học, mà còn là biểu tượng gắn bó với rất nhiều thế hệ người Việt Nam.

Từ năm 1941, khi tác phẩm “Dế Mèn phiêu lưu ký” của nhà văn Tô Hoài lần đầu ra mắt, nhân vật này vẫn luôn sống động trong tâm trí bạn đọc, đặc biệt là các em thiếu nhi.

Theo nhà văn, nhà báo Hoàng Dự, việc tổ chức Cuộc thi “Sáng tác cùng Dế” không chỉ phù hợp, mà còn rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay – khi sân chơi dành cho sáng tạo văn chương của thiếu nhi vẫn luôn thiếu vắng.

“Tôi tin rằng với hình tượng giàu chất tưởng tượng như Dế Mèn, các em nhỏ sẽ có cơ hội phát huy tối đa trí tưởng tượng của mình. Các em có thể quan sát cuộc sống xung quanh, kể lại những câu chuyện bằng lăng kính trong sáng, ngây thơ nhưng cũng rất sâu sắc của trẻ thơ.

Nếu được tổ chức bài bản, nghiêm túc và duy trì thường niên, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng vào sự xuất hiện của một thế hệ nhà văn trẻ – những người thực sự trưởng thành từ chính sân chơi này”, Tổng Biên tập Thời báo Văn học Nghệ thuật bày tỏ.

Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự, Tổng Biên tập Thời báo Văn học Nghệ thuật, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi phát biểu. (Ảnh: BTC)

Cuộc thi “Sáng tác cùng Dế” dành cho các em nhỏ từ 6 đến 16 tuổi trên toàn quốc, chia làm hai nhóm chính: từ 6-11 tuổi (tiểu học) và từ 12-16 tuổi (trung học cơ sở và trung học phổ thông). Thí sinh có thể tham gia với tư cách cá nhân hoặc theo nhóm (trường học, câu lạc bộ...), không giới hạn số lượng tác phẩm dự thi.

Về nội dung, bài dự thi có thể khai thác nhiều chủ đề phong phú, như: hành trình phiêu lưu của Dế Mèn gắn với những câu chuyện tưởng tượng về thế giới côn trùng, hành trình khám phá đầy thử thách của Dế Mèn và những người bạn; bài học về tình bạn, lòng dũng cảm gắn với những câu chuyện đề cao tình bạn, sự giúp đỡ, đồng hành và tinh thần vượt khó…

Thông qua lăng kính của nhân vật Dế Mèn, trẻ em có thể phản ánh những vấn đề gần gũi như môi trường sống, sự thay đổi của xã hội, những bài học đạo đức; đồng thời, có thể phát triển những phiên bản mới của nhân vật, đưa Dế Mèn vào thế giới hiện đại với những câu chuyện mới lạ, thú vị hơn…

Ban tổ chức khuyến khích thí sinh thể hiện được cách kể chuyện độc đáo, tác phẩm có tính nhân văn, bảo đảm được yếu tố sáng tạo và thể hiện được quan điểm riêng.

Ông Vũ Duy Nam, đại diện CinePlus phát biểu. (Ảnh: BTC)

Về hình thức tác phẩm dự thi, các thí sinh có thể thể hiện năng khiếu qua thể loại truyện ngắn (1.000 - 2.000 từ), hoặc truyện tranh (câu chuyện có minh họa do chính thí sinh vẽ hoặc phối hợp với bạn bè).

Thêm một điểm nhấn đặc biệt là các tác phẩm xuất sắc của cuộc thi sẽ được Ban tổ chức lựa chọn chuyển thể thành phim hoạt hình. Ông Vũ Duy Nam, đại diện CinePlus cho hay: Lâu nay, phần lớn sách truyện, phim ảnh mà trẻ em tiếp cận thường có nội dung được thực hiện bởi người lớn. Với “Sáng tác cùng Dế”, Ban tổ chức muốn tìm kiếm những câu chuyện do chính các em nhỏ tự sáng tác từ góc nhìn của các em, về cuộc sống xung quanh các em.

“Chúng tôi cũng ý thức được rằng việc chuyển thể trí tưởng tượng vô hạn của trẻ em thành ngôn ngữ hoạt hình là một thử thách không nhỏ. Người lớn khi sáng tác thường bị ràng buộc bởi khuôn mẫu, pháp lý, định kiến..., nhưng trẻ em thì ngược lại – các em có trí tưởng tượng rất phong phú, tự do. Chúng tôi sẽ cố gắng giữ được tinh thần đó khi đưa lên màn ảnh, biến nó thành những thước phim hấp dẫn mà vẫn đúng với thế giới của các em”, ông Vũ Duy Nam nhấn mạnh.

Ông Nam cũng cho biết, đơn vị sản xuất đã có kế hoạch phối hợp cùng sinh viên Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông - Đại học Thái Nguyên để dựng các tác phẩm thành hoạt hình, tạo ra một hệ sinh thái sáng tạo giàu tiềm năng, bền vững.

Nghệ sĩ Nhân dân Vương Duy Biên, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam phát biểu. (Ảnh: BTC)

Chia sẻ tại buổi gặp gỡ báo chí, Nghệ sĩ Nhân dân Vương Duy Biên, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Cuộc thi bày tỏ kỳ vọng Cuộc thi “Sáng tác cùng Dế” sẽ là nơi để nhiều tài năng trẻ tỏa sáng, gửi gắm những tác phẩm đầu tay với sự hồn nhiên, sáng tạo và cả khát vọng được thể hiện chính mình.

Ông cho rằng, thế hệ nào cũng có những tài năng được hình thành sớm, cần được kịp thời phát hiện, đầu tư, bồi dưỡng. “Chúng tôi kỳ vọng cuộc thi sẽ mang lại những kết quả tích cực, không chỉ là các tác phẩm văn học, mà từ đó sẽ phát triển thành những bộ phim hoạt hình chất lượng. Tôi cho rằng đây là một cách tiếp cận rất mới – để mở rộng nguồn chất liệu sáng tác, tạo ra nhiều kịch bản mới mẻ và xây dựng nên những nhân vật hoạt hình mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Những nhân vật ấy, nếu thành công, có thể sống mãi với nhiều thế hệ – trở thành “ngôi sao” mới của phim hoạt hình Việt”, Nghệ sĩ Nhân dân Vương Duy Biên nhận định.

Ban tổ chức Cuộc thi “Sáng tác cùng Dế” nhận bài dự thi từ ngày 1/4/2025 đến ngày 1/12/2025.

Bên cạnh giải nhất hàng tháng, Ban tổ chức sẽ lựa chọn ra những tác phẩm xuất sắc nhất Cuộc thi để trao giải thưởng năm, bao gồm: 01 giải Nhất; 02 giải Nhì; 03 giải Ba; 05 giải Khuyến khích; 05 giải phụ.

Lễ trao giải Cuộc thi dự kiến được tổ chức vào trung tuần tháng 12/2025.

TRANG ANH